Een qanat (Arabisch: قناة) of karez (Perzisch: كاريز) is een ondergronds aquaduct waarmee grondwater uit de bergen naar lagergelegen gebieden wordt getransporteerd. Een qanat wordt meestal gevoed door een aquifer, een grondwaterhoudende laag. Het verval, het hoogteverschil tussen bron en bestemming, zorgt ervoor dat de zwaartekracht het water naar de uitstroom geleidt.
De qanat ontstond in de oudheid in Noordwest-Iran of het naastgelegen Koerdistan, waarschijnlijk in het eerste millennium v.Chr., mogelijk zelfs eerder. Een qanat werd met de hand uitgegraven, waarbij op regelmatige afstanden verticale schachten werden aangelegd om mensen en materieel aan en af te voeren en puin te verwijderen. Met het bouwen van een qanat waren grote investeringen gemoeid en de aanleg vergde jaren of zelfs decennia. (Lees verder)
De encyclopedie is vrij bewerkbaar. Dat houdt in dat iedereen tekst en afbeeldingen kan toevoegen of aanpassen, met inachtneming van de basisregels. Voor de bewerkers zijn er diverse hulppagina's beschikbaar. Er is ook een snelcursus voor nieuwe bewerkers. Zaken uitproberen kan in de zandbak en vragen kunnen gesteld worden bij de helpdesk. Voor privacyvragen kunt u hier terecht.
... fladderak, een Groningse likeur met citroen en kaneel, dreigde te verdwijnen maar na acties van fans door Hooghoudt weer in productie is genomen?
... hoewel vaak wordt gedacht dat Napoleon klein van stuk was – waaraan het zogeheten "Napoleoncomplex" zijn naam heeft te danken – hij in werkelijkheid de voor zijn tijd heel normale lengte van 1,67m had?
... een 'kiekje', oftewel een pretentieloze foto, zijn naam dankt aan de Nederlandse fotopionier Israël Kiek?
De oorlog Hamas-Israël is een escalatie van het Israëlisch-Palestijns conflict die begon op 7 oktober 2023 en zich ontwikkelde tot een Israëlische militaire invasie in de Gazastrook. De aanleiding van de bombardementen en het gestarte grondoffensief door Israël in de Gazastrook was een gecoördineerde verrassingsaanval door de militante beweging Hamas vanuit de Gazastrook op Israël, onder de naam Operatie al-Aqsa-storm. (Lees verder)
Schietpartij in Krakau Op de Grote Markt in de Poolse stad Krakau schiet een 24-jarige man vanuit zijn auto willekeurig om zich heen. Er vallen zes doden. De dader wordt zelf neergeschoten en overlijdt twee dagen later in het ziekenhuis. Hij blijkt kort voor de schietpartij ook al drie van zijn familieleden te hebben vermoord.
Amerikaanse verkiezingen Bij de midterm-verkiezingen in de Verenigde Staten wordt het volledige Huis van Afgevaardigden gekozen en een derde van zetels van de Senaat. De Republikeinen verliezen niet alleen zoals verwacht hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, maar ook die in de Senaat. Er zijn ook lokale verkiezingen voor gouverneurs en andere lokale mandaten.