Acuèlh
Lutz sus...
La fisica es la sciéncia naturala qu’estudia lei proprietats fondamentalas de la matèria e de l’espaci temps. Son nom vèn d’un mòt grèc liat a l’explicacion e a la significacion dei causas de la natura. Vengut fòrça rar après la fin de l’Empèri Roman, lo mòt « fisica » venguèt tornarmai popular a partir dau sègle XVII per designar la sciéncia novèla pertocant lo movement dei còrs e dei proprietats dei materiaus. Aquela sciéncia se desvolopa gràcias a l’utilizacion d’un metòde scientific per desvolopar de modèls validats o non per la realizacion d’experiéncias.
La fisica es donc un dei domenis scientifics modèrns pus vièlh de l’istòria umana. Au començament dau sègle XXI, èra devesida entre divèrsei teorias centralas (relativitat, mecanica quantica...) e disciplinas especializadas (fisica dei particulas, fisica atomica, optica...) Pasmens, per mescla ambé d’autrei disciplinas scientificas, la fisica a tanben donat naissança a de camps interdisciplinaris grands coma la quimia fisica o la biofisica. Gràcias a sei relacions ambé d’autrei disciplinas scientificas, la fisica a tanben un nombre grand d’aplicacions tecnologicas dins la vida quotidiana.
O sabiatz?
- Un aristocrata d'Auvèrnhe, Gilbèrt dau Motier de La Faieta (imatge), foguèt un general dins las doas revolucions americana e francesa.
- Lo lògo de l’OGC Niça pòrta en occitan Despì 1904 solament despuèi 2013.
- L’Encyclopaedia occitanica es pas una enciclopèdia.
- Lo grop de death metal Gojira que s’aperava Godzilla a sa creacion a Ondres, en Gasconha.
- Argentina a quatre noms egalament oficials: Nacion argentina, Províncias unidas del Riu de la Plata, Republica argentina e Confederacion argentina.
- D'un biais indirèct, la vila de Marselha auriá donat son nom a l’ouzo.
- L’estau de la comuna d’Embèrt z-es redond.
Nòvas
- 3 de novembre de 2026: Los Democratas se ganhan las eleccions al Congrès dels Estats Units.
- 28 d'octobre: morís l'actor anglés Patrick Stewart. (imatge)
- 25 d'octobre: La Lista Estudianta se ganha las eleccions legislativas en Serbia.
- 25 d'octobre: Luiz Inácio Lula da Silva es reelegit president de Brasil.
- 12 d'octobre: Ülle Madise ven presidenta d’Estonia.
- 7 d'octobre: Justina Shiroka Pula ven presidenta de Cossòva.
- 4 d'octobre: morís lo cantaire còrs Antoine Ciosi.
- 3 d'octobre: morís l’istorian e filosòf tolosan Henri Maler.
- 1 d'octobre: Gerardo Giovagnoli e William Casali venon capitanis regents de Sant Marin.
- 24 de setembre: Muhammad Najeeb Naqi Khan es elegit president de l’Azad Cashmir.
- 15 de setembre: Louise Cantillon ven governadora de las Illas de Pitcairn.
- 12 de setembre: Belinda Lewis ven governadora de Santa Elena.
- 12 de setembre: Ülle Madise es elegida presidenta d’Estònia.
- 9 de setembre: Edward Rukidi Kijanangoma es elegit Nyabongo I rei de Toro.
| Meta-Wiki Coordinacion de totes los projèctes* |
Wikiccionari Diccionari universal |
Wikinews Actualitats liuras* | |||||
| Wikilibres Ensemble de tèxtes pedagogics |
Wikiquote Recuèlh de citacions* |
Wikisource Bibliotèca universala | |||||
| Wikiversitat Comunautat pedagogica dobèrta* |
Wikispecies Inventari del vivent* |
Wikimedia Commons Banca de donadas multimèdia* |
*Projècte sens version en occitan o parcialament traduit
