Գլխաւոր Էջ

Ազատ հանրագիտարան, որ կրնայ խմբագրուիլ ոեւէ անհատի կողմէ։

Ներկայիս ունինք 15 110 արեւմտահայերէն յօդուած։

Ամսուան Յօդուածը

Արիոն, կապոյտ թիթեռնիկներու ընտանիքին պատկանող միջատ մը, որ գրանցուած է Հայաստանի Հանրապետութեան Կարմիր Գիրքին մէջ։

16-18 մմ (արուներ) եւ 15-20 մմ (էգեր) առջեւի թեւի երկարութեամբ ոչ մեծ չափի թիթեռնիկեր են։ Արուին վերի բաժինը գոց կապոյտ է, ունի նաեւ լազուարտ երիզ մը եւ գոց կապոյտ նախշեր: Էգին նախշը նոյնն է, սակայն գոյները աւելի ցայտուն են:

Մեծ կապոյտ թրթուրները կ'ունենան շուրջ 13 մմ երկայնք եւ մօտաւորապէս մինչեւ 9 ամիս կրնայ տեւել անոնց թիթեռնիկ դառնալու ժամանակամիջոցը: Մեծ կապոյտ թիթեռնիկերը «Lycaenidae» ընտանիքին պատկանող թիթեռնիկներուն ամէնէն մեծերը կը համարուին, որոնց թեւերուն բացուածքը կրնայ հասնիլ մինչեւ 50,8 մմ եւ կ'ապրին ընդամէնը քանի մը շաբաթ:

Կը գտնուին Եւրոպայի, Կովկասի, Փոքր Ասիոյ, Միջին Ասիոյ, Ղազախիստանի եւ Արեւմտեան Սիպերիոյ մէջ: Լայն տարածում ունին նաեւ Հայաստանի մէջ, ինչպէս՝ Շիրակի (Աշոցքի շրջակայք), Գեղարքունիքի (Սեան քաղաքի շրջակայք, Շորժա), Տաւուշի (Սարիգիւղ եւ Ջուջեւան գիւղերու շրջակայք), Կոտայքի (Արզական, Մեղրաձոր, Գողթն, Գառնի գիւղերու շրջակայք), Վայոց ձորի (Գնիշիկ գիւղի շրջակայք, Արտաւան), Սիւնիքի (Քաջարան քաղաքի շրջակայք, Կուրիս, Շուանիձոր գիւղեր, Փխրուտ լքուած գիւղ) մարզերուն եւ «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցին մէջ․․․Աւելին⇒

Արդեօք Գիտէ՞ք

․․․ որ Թի Ռեքս հոյամողէզին (նկարը) ձեռքերը այնքան կարճ եղած են, որ անոնք չեն կրցած նոյնիսկ քիթին հասնիլ:
․․․ որ ոտնագնդակի յատուկ դաշտ մը կայ, զետեղուած՝ Թայլանտի հարաւը, Ֆանկա Նկա շրջանին մէջ։
․․․ որ լեկօ բառը կազմուած է տանիմարքերէն բառերէ, որոնք կը նշանակեն` «Լաւ խաղալ»:
․․․ որ Ատոլֆ Սաքս հնարած է սաքսոֆոն նուագարանը:
․․․ որ եւրոպական ֆութպոլի խաղին օրէնքները դրուած են աւելի քան 100 տարիներ առաջ` Անգլիոյ մէջ:

Նախագիծեր

Ի՞նչ է Ուիքիփետիան

Ուիքիփետիան ազատ բովանդակութիւն ունեցող, անվճար եւ բազմալեզու առցանց հանրագիտարանային նախագիծ է, որ կը հովանաւորուի Ուիքիմետիա Հիմնադրամին կողմէ։

Ուիքիփետիա անունը կազմուած է «Ուիքի» բառէն (համագործակցաբար կայքէջեր ստեղծելու յատկացուած գործիքի անուն, ինչպէս նաեւ՝ հաուայեան լեզուով «արագ» բառը) եւ յունարէն «էկիքլոփետիա» (հանրագիտարան) բառին «փետիա» (յունարէն լեզուով՝ կրթութիւն) մասէն։

Ուիքիփետիա նախագիծը ստեղծուած է 2001-ի Յունուարին, Ճիմմի Ուէյլզի եւ Լէրի Սէնկըրի կողմէ։ Հանրագիտարանը կը պատկանի Ուիքիմետիա Բարեգործական Հիմնադրամին, որ նուիրատուութիւններէ գոյացած հասոյթը կը յատկացնէ Ուիքիփետիայի եւ այլ քոյր նախագիծերու զարգացման։ Հանրագիտարանին երեսուն միլիոնէ աւելի յօդուածները, որոնց շարքին՝ 15 110-է աւելի արեւմտահայերէնով յօդուածները ստեղծուած են կամաւոր խմբագիրներու կողմէ։

1 Ապրիլ 2019-էն սկսեալ Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիան ունի իր առանձին հարթակը։