Th9-cel
Th9-cellen (T-helpercellen type 9, CD4+IL-9+IL-13-IFN-γ-) zijn een subpopulatie van T-helpercellen die interleukine-9 (IL-9) produceren. Ze spelen een rol bij de afweer tegen parasitaire worminfecties, bij allergische reacties, bij auto-immuunziekten en bij tumoronderdrukking.
Th9-cellen worden gekenmerkt door de expressie van CD4 en CCR6 op hun celoppervlak en het ontbreken van CCR4. Daarnaast worden ze gedefinieerd door hun hoge secretie van interleukine-9.[1] Naast IL-9 produceren Th9-cellen ook IL-10 en IL-21. Hun functies in Th9-cellen zijn nog onduidelijk.[2]
Differentiatie
[bewerken | brontekst bewerken].jpg){kind=spacer}
Th9-cellen kunnen differentiëren vanuit naïeve T-cellen of vanuit Th2-cellen.[4][5] Er zijn een aantal cytokinen, transcriptiefactoren en andere moleculen die een rol spelen bij de Th9-differentiatie.
Cytokines bij differentiatie
[bewerken | brontekst bewerken]Cytokinen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van Th9-cellen. Er zijn veel cytokinen die de differentiatie van Th9-cellen en hun productie van IL-9 beïnvloeden, maar IL-4 en TGF-β zijn onmisbaar voor hun ontwikkeling en polarisatie. IL-4 en TGF-β zijn nodig voor de differentiatie van naïeve T-cellen tot Th9-cellen.[4][5] TGF-β alleen kan Th2-cellen in Th9-cellen veranderen.[6][7] IL-2 is cruciaal voor de productie van IL-9 door Th9-cellen.[8][9] IL-1 kan in sommige gevallen IL-9 induceren en IL-33 kan in het algemeen IL-9 in T-cellen induceren.[10] Over het algemeen versterken leden van de IL-1-familie de expressie van het IL-9-gen.[11] IL-25 induceert ook IL-9-productie in vivo.[12] De ontwikkeling van Th9-cellen vereist een evenwichtige signalering van cytokinen.[13] Alle genoemde cytokinen signaleren vervolgens via specifieke transcriptiefactoren, die later nodig zijn voor een Th9-polarisatie.
Transcriptiefactoren bij differentiatie
[bewerken | brontekst bewerken]STAT6, IRF4 en GATA3 zijn noodzakelijk voor de ontwikkeling van Th9-cellen[14][15], terwijl andere factoren zoals PU.1, BATF, NF-κB, NFAT1, STAT5 en AP-1 bijdragen aan de differentiatie van Th9-subpopulaties en aan de IL-9-productie.
- STAT6 wordt geactiveerd door signalering via de IL-4-receptor.[16] Eenmaal geactiveerd, medieert gefosforyleerd STAT6 de transcriptie van Gata3 en Irf4, die beide nodig zijn voor de polarisatie van Th9-cellen.[17][18] STAT6 onderdrukt de expressie van de transcriptiefactoren T-bet en Foxp3 in Th9-cellen, die normaal gesproken de IL-9-productie blokkeren.[15]
- GATA-3 onderdrukt tijdens de ontwikkeling van Th9-cellen de transcriptiefactor FOXP3, die anders zou leiden tot de differentiatie van andere T-helpercel-subpopulaties.[15]
- IRF4 bindt aan de promotor van het Il-9-gen in Th9-cellen en is afhankelijk van STAT6.[15]
- Er is ook aangetoond dat BATF bindt aan de promotor van het Il-9-gen en de transcriptie van het Il-9-gen activeert.[15]
- PU.1 werkt door rechtstreeks te binden aan de promotor van het Il-9-gen en chromatine-modificerende enzymen aan te trekken die de transcriptie van het Il-9-gen versterken.[6][2]
- NF-κB en NFAT1 zijn nodig voor een T-celreceptor-geïnduceerde productie van interleukine-9 door Th9-cellen.[19]
- STAT5, een downstreamfactor van IL-2, induceert IL-9 in Th9-cellen. STAT5 bindt rechtstreeks aan de promotor van het IL-9-gen, hoewel nog niet is vastgesteld hoe belangrijk deze route is voor de ontwikkeling van Th9-cellen in vitro en in vivo.[20][8]
Moleculen met regulerende effecten
[bewerken | brontekst bewerken]Een aantal moleculen versterkt of remt de IL-9-productie en draagt bij aan de ontwikkeling van Th9-cellen, zoals: Activine A, dat de rol van TGF-β in Th9-cellen volledig kan overnemen,[21] en Jagged2, PD-L2, cyclo-oxygenase (COX)-2, 1,25-dihydroxyvitamine D3, CGRP, TNFRSF4 en TSLP.[22][12][7][23][24][25][26][27]
Fysiologische functies
[bewerken | brontekst bewerken]
De belangrijkste fysiologische rol van Th9-cellen, hoewel slecht gedefinieerd, is de verdediging tegen worminfecties.[[28] Dit wordt waarschijnlijk gemedieerd door lokale en/of systemische productie van interleukine-9, evenals door de bevordering van de overleving van andere antiparasitaire leukocyten, waaronder mestcellen, eosinofiele granulocyten en basofiele granulocyten.[29]
Th9-cellen hebben ook zowel pro- als antitumorale activiteit laten zien, afhankelijk van het type kanker.[29] Er is aangetoond dat ze de groei van melanoomcellen remmen,[30][31] het aantal antitumorale lymfocyten verhogen en de tumormassa en de ernst van de ziekte drastisch verminderen.[29] Aan de andere kant hadden patiënten met hepatocellulair carcinoom met een hoge Th9-infiltratie een kortere ziektevrije overlevingsperiode na chirurgische verwijdering.[32]
De figuur toont de mechanismen van Th9-cellen in de antitumorimmuniteit. De antitumorfunctie van Th9-cellen berust voornamelijk op IL-9 en IL-21. IL-9 activeert mestcellen en versterkt hun cytotoxische capaciteit. IL-9 activeert ook epitheelcellen in de longen om CCL20 te produceren, wat CCR6+ DC's en CCR6+ CD8+ T-cellen (cytotoxische T-cel) naar het tumorbed lokt. Bovendien verhoogt IL-9 de overleving van DC's en T-cellen. Door Th9-cellen geproduceerd IL-21 bevordert de proliferatie van CD8+ T-cellen en versterkt de cytolytische functie van NK-cellen. IL-21 induceert tevens de secretie van IFN-γ door NK-cellen en CD8+ T-cellen.
Pathofysiologische functies
[bewerken | brontekst bewerken]Th9-cellen lijken verband te houden met veel pathofysiologische processen. Hun precieze rol is nog niet volledig begrepen, aangezien ze een pleiotroop effect lijken te hebben en sterk afhankelijk lijken te zijn van de lokale, evenals systemische, cytokineomgeving.
Allergieën
[bewerken | brontekst bewerken]Th9-cellen zijn aanwezig in het perifeer bloed van allergische patiënten, terwijl een dergelijke populatie zeldzaam is bij niet-allergische personen.[22] Weinig studies hebben duidelijke correlaties gerapporteerd tussen in vivo IL-9 en de serum-IgE-concentratie. De percentages IL-9-afscheidende T-cellen van atopische patiënten correleerden ook met serum-IgE bij volwassenen met astma.[22]
Twee studies toonden aan dat getransplanteerde Th9-cellen leiden tot allergische ontsteking in de longen.[17] Er werd ook waargenomen dat Th9-cellen ontstekingen in de darmen en het centrale zenuwstelsel kunnen bevorderen.[33]
Astma
[bewerken | brontekst bewerken]Th9-cellen worden sterk in verband gebracht met astma, gezien hun aanwezigheid in de vochtafvoerende lymfeklieren en luchtwegen.[29] Uit onderzoek is gebleken dat Th9-afgeleide IL-9 de allergische immuunreactie verergert door de antilichaamproductie te verhogen en de celinfiltratie in de luchtwegen te vergroten.[29]
Auto-immuunziekten
[bewerken | brontekst bewerken]Th9-cellen spelen een rol bij auto-immuunziekten. Zij dragen bij aan colitis ulcerosa, vanwege het vermogen van de Th9-cel om herstel te belemmeren,[29] en ook vanwege het vermogen van het afgescheiden IL-9 om een Th2-achtige immuunrespons te bevorderen.[34] Dit kan ook een rol spelen bij de tumoronderdrukking door Th9. Er is aangetoond dat Th9-cellen een rol spelen in zowel de vroege als de progressieve fase van multiple sclerose door de effecten van pro-inflammatoire Th17-cellen te verminderen.[35] Verhoogde niveaus van IL-9, voornamelijk geproduceerd door Th9, zijn gedetecteerd bij patiënten in de remissiefase van de ziekte.[36] In vitro gedifferentieerde Th9-cellen blijken echter EAE (experimentele auto-immuunencefalomyelitis (een diermodel voor multipele sclerose)) te induceren en perifere neuropathieën te veroorzaken bij muizen,[37] wat het belang benadrukt van de context waarin de cellen zich ontwikkelen en functioneren.[38]
Chronische infecties
[bewerken | brontekst bewerken]Een hoger percentage Th9-cellen bij patiënten met chronische hepatitis C virus (HCV) werd in verband gebracht met hogere leverenzymwaarden, een ernstiger ziekteverloop en een snellere ontwikkeling van hepatocellulair carcinoom.[39] Ook remissie en een snellere HCV-klaring werden geassocieerd met lagere Th9-cytokineniveaus.[40] Dit zou kunnen worden veroorzaakt door de door Th9 gemedieerde bevordering van het Th17-celfenotype en de remming van het Th1-celfenotype, wat leidt tot een blijvende virale infectie. Er zijn verschillende publicaties verschenen die de rol van Th9-cellen bij chronische hepatitis B virus probeerden op te helderen, met inconsistente resultaten.[41][42]
Idiopathische pulmonale fibrose
[bewerken | brontekst bewerken]Idiopathische longfibrose IPF is een progressieve en fatale longziekte met een onbekende oorzaak. Immuunstoornissen spelen een belangrijke rol in de pathogenese van IPF. Th9-cellen differentiëren en activeren in het longweefsel van patiënten met IPF en muizen met door bleomycine (BLM) geïnduceerde longfibrose. Th9-cellen bevorderen longfibrose op twee manieren. Enerzijds bevorderen Th9-cellen de differentiatie, activering en collageensecretie van fibroblasten door de secretie van IL-9. Anderzijds bevorderen ze de differentiatie van Th0-cellen naar Th2-cellen door de secretie van IL-4. Th9-cellen en Th2-cellen kunnen elkaar wederzijds stimuleren, waardoor de Th1/Th2-onbalans verergert en uiteindelijk een positieve terugkoppeling ontstaat die longfibrose bevordert. Onderzoek suggereert dat op Th9-celgebaseerde immunotherapie kan worden ingezet als behandelingsstrategie voor IPF.[43]
- voetnoten
- ↑ Kaplan, Mark H., Hufford, Matthew M., Olson, Matthew R. (May 2015). The development and in vivo function of T helper 9 cells. Nature Reviews. Immunology 15 (5): 295–307. ISSN: 1474-1741. PMID 25848755. PMC 4445728. DOI: 10.1038/nri3824.
- 1 2 Goswami, Ritobrata, Kaplan, Mark H. (15 september 2012). Gcn5 is required for PU.1-dependent IL-9 induction in Th9 cells. Journal of Immunology 189 (6): 3026–3033. ISSN: 1550-6606. PMID 22904310. PMC 3436945. DOI: 10.4049/jimmunol.1201496.
- ↑ APC: Antigeen-presenterende cel
- 1 2 Veldhoen, Marc, Uyttenhove, Catherine, van Snick, Jacques, Helmby, Helena, Westendorf, Astrid, Buer, Jan, Martin, Bruno, Wilhelm, Christoph, Stockinger, Brigitta (December 2008). Transforming growth factor-beta 'reprograms' the differentiation of T helper 2 cells and promotes an interleukin 9-producing subset. Nature Immunology 9 (12): 1341–1346. ISSN: 1529-2916. PMID 18931678. DOI: 10.1038/ni.1659.
- 1 2 Veldhoen, Marc, Uyttenhove, Catherine, van Snick, Jacques, Helmby, Helena, Westendorf, Astrid, Buer, Jan, Martin, Bruno, Wilhelm, Christoph, Stockinger, Brigitta (December 2008). Transforming growth factor-β 'reprograms' the differentiation of T helper 2 cells and promotes an interleukin 9–producing subset. Nature Immunology 9 (12): 1341–1346. ISSN: 1529-2908. PMID 18931678. DOI: 10.1038/ni.1659.
- 1 2 Chang, Hua-Chen, Sehra, Sarita, Goswami, Ritobrata, Yao, Weiguo, Yu, Qing, Stritesky, Gretta L., Jabeen, Rukhsana, McKinley, Carl, Ahyi, Ayele-Nati (June 2010). The transcription factor PU.1 is required for the development of IL-9-producing T cells and allergic inflammation. Nature Immunology 11 (6): 527–534. ISSN: 1529-2916. PMID 20431622. PMC 3136246. DOI: 10.1038/ni.1867.
- 1 2 Elyaman, Wassim, Bassil, Ribal, Bradshaw, Elizabeth M., Orent, William, Lahoud, Youmna, Zhu, Bing, Radtke, Freddy, Yagita, Hideo, Khoury, Samia J. (20 april 2012). Notch Receptors and Smad3 Signaling Cooperate in the Induction of Interleukin-9-Producing T Cells. Immunity 36 (4): 623–634. ISSN: 1074-7613. PMID 22503540. PMC 3572366. DOI: 10.1016/j.immuni.2012.01.020.
- 1 2 Schmitt, E., Germann, T., Goedert, S., Hoehn, P., Huels, C., Koelsch, S., Kühn, R., Müller, W., Palm, N. (1 november 1994). IL-9 production of naive CD4+ T cells depends on IL-2, is synergistically enhanced by a combination of TGF-beta and IL-4, and is inhibited by IFN-gamma. Journal of Immunology 153 (9): 3989–3996. ISSN: 0022-1767. PMID 7930607. DOI: 10.4049/jimmunol.153.9.3989.
- ↑ Singh, Tej Pratap, Schön, Michael P., Wallbrecht, Katrin, Gruber-Wackernagel, Alexandra, Wang, Xiao-Jing, Wolf, Peter (15 januari 2013). Involvement of IL-9 in Th17-Associated Inflammation and Angiogenesis of Psoriasis. PLOS ONE 8 (1). ISSN: 1932-6203. PMID 23335955. PMC 3546056. DOI: 10.1371/journal.pone.0051752.
- ↑ Blom, Lars, Poulsen, Britta C., Jensen, Bettina M., Hansen, Anker, Poulsen, Lars K. (2011). IL-33 induces IL-9 production in human CD4+ T cells and basophils. PLOS ONE 6 (7). ISSN: 1932-6203. PMID 21765905. PMC 3130774. DOI: 10.1371/journal.pone.0021695.
- ↑ Guo, Liying, Wei, Gang, Zhu, Jinfang, Liao, Wei, Leonard, Warren J., Zhao, Keji, Paul, William (11 augustus 2009). IL-1 family members and STAT activators induce cytokine production by Th2, Th17, and Th1 cells. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 106 (32): 13463–13468. ISSN: 1091-6490. PMID 19666510. PMC 2726336. DOI: 10.1073/pnas.0906988106.
- 1 2 Angkasekwinai, Pornpimon, Chang, Seon Hee, Thapa, Manoj, Watarai, Hiroshi, Dong, Chen (March 2010). Regulation of IL-9 expression by IL-25 signaling. Nature Immunology 11 (3): 250–256. ISSN: 1529-2916. PMID 20154671. PMC 2827302. DOI: 10.1038/ni.1846.
- ↑ Kaplan, Mark H. (March 2013). Th9 cells: differentiation and disease. Immunological Reviews 252 (1): 104–115. ISSN: 0105-2896. PMID 23405898. PMC 3982928. DOI: 10.1111/imr.12028.
- ↑ Dardalhon, Valérie, Awasthi, Amit, Kwon, Hyoung, Galileos, George, Gao, Wenda, Sobel, Raymond A., Mitsdoerffer, Meike, Strom, Terry B., Elyaman, Wassim (December 2008). IL-4 inhibits TGF-beta-induced Foxp3+ T cells and, together with TGF-beta, generates IL-9+ IL-10+ Foxp3(-) effector T cells. Nature Immunology 9 (12): 1347–1355. ISSN: 1529-2916. PMID 18997793. PMC 2999006. DOI: 10.1038/ni.1677.
- 1 2 3 4 5 Goswami, Ritobrata, Jabeen, Rukhsana, Yagi, Ryoji, Pham, Duy, Zhu, Jinfang, Goenka, Shreevrat, Kaplan, Mark H. (1 februari 2012). STAT6-dependent regulation of Th9 development. Journal of Immunology 188 (3): 968–975. ISSN: 1550-6606. PMID 22180613. PMC 3262957. DOI: 10.4049/jimmunol.1102840.
- ↑ Kaplan, M. H., Schindler, U., Smiley, S. T., Grusby, M. J. (March 1996). Stat6 is required for mediating responses to IL-4 and for development of Th2 cells. Immunity 4 (3): 313–319. ISSN: 1074-7613. PMID 8624821. DOI: 10.1016/S1074-7613(00)80439-2.
- 1 2 Staudt, Valérie, Bothur, Evita, Klein, Matthias, Lingnau, Karen, Reuter, Sebastian, Grebe, Nadine, Gerlitzki, Bastian, Hoffmann, Markus, Ulges, Alexander (27 augustus 2010). Interferon-regulatory factor 4 is essential for the developmental program of T helper 9 cells. Immunity 33 (2): 192–202. ISSN: 1097-4180. PMID 20674401. DOI: 10.1016/j.immuni.2010.07.014.
- ↑ Zhu, Jinfang, Min, Booki, Hu-Li, Jane, Watson, Cynthia J., Grinberg, Alex, Wang, Qi, Killeen, Nigel, Urban, Joseph F., Guo, Liying (November 2004). Conditional deletion of Gata3 shows its essential function in TH1-TH2 responses. Nature Immunology 5 (11): 1157–1165. ISSN: 1529-2908. PMID 15475959. DOI: 10.1038/ni1128.
- ↑ Jash, Arijita, Sahoo, Anupama, Kim, Gi-Cheon, Chae, Chang-Suk, Hwang, Ji-Sun, Kim, Jung-Eun, Im, Sin-Hyeog (4 mei 2012). Nuclear factor of activated T cells 1 (NFAT1)-induced permissive chromatin modification facilitates nuclear factor-κB (NF-κB)-mediated interleukin-9 (IL-9) transactivation. The Journal of Biological Chemistry 287 (19): 15445–15457. ISSN: 1083-351X. PMID 22427656. PMC 3346086. DOI: 10.1074/jbc.M112.340356.
- ↑ Fung, Michelle M., Chu, Yen-Lin, Fink, J. Lynn, Wallace, Anne, McGuire, Kathleen L. (7 juli 2005). IL-2- and STAT5-regulated cytokine gene expression in cells expressing the Tax protein of HTLV-1. Oncogene 24 (29): 4624–4633. ISSN: 0950-9232. PMID 15735688. DOI: 10.1038/sj.onc.1208507.
- ↑ Jones, Carla P., Gregory, Lisa G., Causton, Benjamin, Campbell, Gaynor A., Lloyd, Clare M. (April 2012). Activin A and TGF-β promote T(H)9 cell-mediated pulmonary allergic pathology. The Journal of Allergy and Clinical Immunology 129 (4): 1000–1010.e3. ISSN: 1097-6825. PMID 22277204. PMC 3385370. DOI: 10.1016/j.jaci.2011.12.965.
- 1 2 3 Yao, Weiguo, Zhang, Yanlu, Jabeen, Rukhsana, Nguyen, Evelyn T., Wilkes, David S., Tepper, Robert S., Kaplan, Mark H., Zhou, Baohua (21 februari 2013). Interleukin-9 is Required for Allergic Airway Inflammation Mediated by the Cytokine Thymic Stromal Lymphopoietin. Immunity 38 (2): 360–372. ISSN: 1074-7613. PMID 23376058. PMC 3582776. DOI: 10.1016/j.immuni.2013.01.007.
- ↑ Kerzerho, Jerome, Maazi, Hadi, Speak, Anneliese O., Szely, Natacha, Lombardi, Vincent, Khoo, Bryant, Geryak, Stacey, Lam, Jonathan, Soroosh, Pejman (1 april 2013). Programmed cell death ligand 2 regulates TH9 differentiation and induction of chronic airway hyperreactivity. The Journal of Allergy and Clinical Immunology 131 (4): 1048–1057.e2. ISSN: 0091-6749. PMID 23174661. PMC 3651917. DOI: 10.1016/j.jaci.2012.09.027.
- ↑ Li, Hong, Edin, Matthew L., Bradbury, J. Alyce, Graves, Joan P., DeGraff, Laura M., Gruzdev, Artiom, Cheng, Jennifer, Dackor, Ryan T., Wang, Ping Ming (15 april 2013). Cyclooxygenase-2 Inhibits T Helper Cell Type 9 Differentiation during Allergic Lung Inflammation via Down-regulation of IL-17RB. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 187 (8): 812–822. ISSN: 1073-449X. PMID 23449692. PMC 3707371. DOI: 10.1164/rccm.201211-2073OC.
- ↑ Palmer, Matthew T., Lee, Yun Kyung, Maynard, Craig L., Oliver, James R., Bikle, Daniel D., Jetten, Anton M., Weaver, Casey T. (14 januari 2011). Lineage-specific effects of 1,25-dihydroxyvitamin D(3) on the development of effector CD4 T cells. The Journal of Biological Chemistry 286 (2): 997–1004. ISSN: 1083-351X. PMID 21047796. PMC 3020784. DOI: 10.1074/jbc.M110.163790.
- ↑ Calcitonin Gene-Related Peptide and Cyclic Adenosine 5 '-Monophosphate/Protein Kinase A Pathway Promote IL-9 Production in Th9 Differentiation Process (PDF Download Available). ResearchGate. Geraadpleegd op 23 augustus 2017.
- ↑ Xiao, Xiang, Balasubramanian, Savithri, Liu, Wentao, Chu, Xiufeng, Wang, Haibin, Taparowsky, Elizabeth J., Fu, Yang-Xin, Choi, Yongwon, Walsh, Matthew C. (October 2012). OX40 signaling favors the induction of TH9 cells and airway inflammation. Nature Immunology 13 (10): 981–990. ISSN: 1529-2908. PMID 22842344. PMC 3806044. DOI: 10.1038/ni.2390.
- ↑ Veldhoen, Marc, Uyttenhove, Catherine, van Snick, Jacques, Helmby, Helena, Westendorf, Astrid, Buer, Jan, Martin, Bruno, Wilhelm, Christoph, Stockinger, Brigitta (December 2008). Transforming growth factor-β 'reprograms' the differentiation of T helper 2 cells and promotes an interleukin 9–producing subset. Nature Immunology 9 (12): 1341–1346. ISSN: 1529-2908. PMID 18931678. DOI: 10.1038/ni.1659.
- 1 2 3 4 5 6 Kaplan, Mark H., Hufford, Matthew M., Olson, Matthew R. (May 2015). The Development and in vivo function of TH9 cells. Nature Reviews Immunology 15 (5): 295–307. PMID 25848755. PMC 4445728. DOI: 10.1038/nri3824.
- ↑ Goswami, Ritobrata, Kaplan, Mark H. (15 maart 2011). A Brief History of IL-9. The Journal of Immunology 186 (6): 3283–3288. ISSN: 0022-1767. PMID 21368237. PMC 3074408. DOI: 10.4049/jimmunol.1003049.
- ↑ Noelle, Randolph J., Nowak, Elizabeth C. (October 2010). Cellular sources and immune functions of interleukin-9. Nature Reviews Immunology 10 (10): 683–687. ISSN: 1474-1733. PMID 20847745. PMC 3828627. DOI: 10.1038/nri2848.
- ↑ (en) Tan, Hongwu, Wang, Shuyun, Zhao, Ludong (24 januari 2017). A tumour-promoting role of Th9 cells in hepatocellular carcinoma through CCL20 and STAT3 pathways. Clinical and Experimental Pharmacology and Physiology 44 (2): 213–221. ISSN: 0305-1870. PMID 27797409. DOI: 10.1111/1440-1681.12689.
- ↑ Kaplan, Mark H. (1 maart 2013). Th9 cells: differentiation and disease. Immunological Reviews 252 (1): 104–115. ISSN: 1600-065X. PMID 23405898. PMC 3982928. DOI: 10.1111/imr.12028.
- ↑ Vyas Shachi Pranjal, Goswami Ritobrata (2018). A Decade of Th9 Cells: Role of Th9 Cells in Inflammatory Bowel Disease. Frontiers in Immunology 9. PMID 29881387. PMC 5976801. DOI: 10.3389/fimmu.2018.01139.
- ↑ (en) Ruocco, Gabriella, Rossi, Silvia, Motta, Caterina, Macchiarulo, Giulia, Barbieri, Francesca, Bardi, Marco De, Borsellino, Giovanna, Finardi, Annamaria, Grasso, Maria Grazia (1 augustus 2015). T helper 9 cells induced by plasmacytoid dendritic cells regulate interleukin-17 in multiple sclerosis. Clinical Science 129 (4): 291–303. ISSN: 0143-5221. PMID 25700150. DOI: 10.1042/CS20140608.
- ↑ Matsushita, Takuya, Tateishi, Takahisa, Isobe, Noriko, Yonekawa, Tomomi, Yamasaki, Ryo, Matsuse, Dai, Murai, Hiroyuki, Kira, Jun-Ichi (2013). Characteristic cerebrospinal fluid cytokine/chemokine profiles in neuromyelitis optica, relapsing remitting or primary progressive multiple sclerosis. PLOS ONE 8 (4). ISSN: 1932-6203. PMID 23637915. PMC 3630114. DOI: 10.1371/journal.pone.0061835.
- ↑ (en) Dardalhon, Valérie, Awasthi, Amit, Kwon, Hyoung, Galileos, George, Gao, Wenda, Sobel, Raymond A, Mitsdoerffer, Meike, Strom, Terry B, Elyaman, Wassim (9 november 2008). IL-4 inhibits TGF-β-induced Foxp3+ T cells and, together with TGF-β, generates IL-9+ IL-10+ Foxp3− effector T cells. Nature Immunology 9 (12): 1347–1355. ISSN: 1529-2908. PMID 18997793. PMC 2999006. DOI: 10.1038/ni.1677.
- ↑ (en) Elyaman, Wassim, Khoury, Samia J. (14 november 2016). Th9 cells in the pathogenesis of EAE and multiple sclerosis. Seminars in Immunopathology 39 (1): 79–87. ISSN: 1863-2297. PMID 27844107. DOI: 10.1007/s00281-016-0604-y.
- ↑ (en) Ali, Mohamed E., El-Badawy, Omnia, Afifi, Noha A., Eldin, Abeer Sharaf, Hassan, Elham Ahmed, Halby, Hamada M., El-Mokhtar, Mohamed Ahmed (24 juni 2018). Role of T-Helper 9 Cells in Chronic Hepatitis C-Infected Patients. Viruses 10 (7). PMID 29937515. PMC 6071239. DOI: 10.3390/v10070341.
- ↑ Guzmán-Fulgencio, María, Jiménez, Jose Luis, Berenguer, Juan, Fernández-Rodríguez, Amanda, López, Juan Carlos, Cosín, Jaime, Miralles, Pilar, Micheloud, Dariela, Muñoz-Fernández, Ma Ángeles (May 2012). Plasma IL-6 and IL-9 predict the failure of interferon-α plus ribavirin therapy in HIV/HCV-coinfected patients. The Journal of Antimicrobial Chemotherapy 67 (5): 1238–1245. ISSN: 1460-2091. PMID 22294644. DOI: 10.1093/jac/dkr595.
- ↑ (en) Cui, Meilan, Lv, Ying, Lu, Jianhua, Zhang, Wei, Duan, Yuanyuan, Huang, Yan, Yang, Lei, Li, Man, Liu, Wenxuan (8 mei 2017). Decreased frequency of circulating Th9 cells in patients with chronic hepatitis B infection. Journal of Clinical Laboratory Analysis 32 (2). ISSN: 0887-8013. PMID 28481430. PMC 6817209. DOI: 10.1002/jcla.22246.
- ↑ Yu, Xueping, Zheng, Yijuan, Deng, Yong, Li, Julan, Guo, Ruyi, Su, Milong, Ming, Desong, Lin, Zhenzhong, Zhang, Jiming (April 2016). Serum Interleukin (IL)-9 and IL-10, but not T-Helper 9 (Th9) Cells, are Associated With Survival of Patients With Acute-on-Chronic Hepatitis B Liver Failure. Medicine 95 (16). ISSN: 0025-7974. PMID 27100428. PMC 4845832. DOI: 10.1097/md.0000000000003405.
- ↑ Deng, K.M.; Yang, X.S.; Luo, Q.; She, Y.X.; Yu, Q.Y.; Tang, X.X. Deleterious Role of Th9 Cells in Pulmonary Fibrosis. Cells 2021, 10, 3209. https://doi.org/10.3390/cells10113209
- bronvermelding
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Th 9 cell op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
· 
· 
