Zas

Biztanleria-piramidea 2025; Guztira: 2.024 gizon, 2.173 emakume
	Iturria: Instituto Nacional de Estadística

Zas
	Galiziako udalerrien zerrenda
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Espainia
Autonomia	Galizia
Probintzia	Coruñako probintzia
Alkatea	Manuel Muíño Espasandín (en)
Izen ofiziala	Zas
Posta kodea	15850
INEk ezarritako kodea	15093
Herriburua	Zas (en)
Geografia
Koordenatuak	43°05′43″N 8°55′27″W / 43.095277777778°N 8.9241666666667°W
Azalera	133,68 km²
Altitudea	0 m
Mugakideak	Mazaricos, Vimianzo, Laxe, Cabana de Bergantiños, Coristanco eta Santa Comba
Demografia
Biztanleria	4.199 (2025)
Dentsitatea	31 bizt/km²
Matrikula	C
	concellodezas.org

Zas Galiziako A Coruñako probintzian dagoen udalerria da. Terra de Soneirako eskualdean kokatzen da. Udalerri honetako galiziera hiztunen kopurua % 99,42 da. Azken erroldaren arabera 4.199 biztanle zituen 133,7 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri honek Coristanco, Santa Comba, Mazaricos, Vimianzo, Laxe eta Cabana de Bergantiños udalerriekin mugatzen du. Udalerriak itxura luzanga du eta ipar-hego norantzako zentzuan kokatzen da, bere gune garaiena Pico de Medakoa da. Nahiz eta kostalderik ez izan, udalerria Costa da Morteko erdigunean kokatzen da. Udalerriaren erditik Río Grande ibaia igarotzen da eta bere hegoaldeko parrokietatik Xallas ibaia.

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mazaricos, Vimianzo, Laxe, Cabana de Bergantiños, Coristanco eta Santa Comba.

Parrokiak

Udalerriko parrokiarik handienak Baio, San Martiño de Meanos, Zas, Gándara eta Muíño dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

3km
1.9milia

13

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

Baio, Zas (biztanleria 1,176)

2

San Martiño de Meanos (Zas) (biztanleria 449)

3

Zas, Zas (biztanleria 404)

4

Gándara, Zas (biztanleria 349)

5

Muíño, Zas (biztanleria 247)

6

Brandomil, Zas (biztanleria 216)

7

San Cremenzo de Pazos, Zas (biztanleria 181)

8

Loroño (biztanleria 172)

9

Carreira, Zas (biztanleria 170)

10

O Allo, Zas (biztanleria 155)

11

Santo Adrián do Castro, Zas (biztanleria 122)

12

Brandoñas, Zas (biztanleria 74)

13

Santa Sía de Roma, Zas (biztanleria 69)

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 73,2 udalerri berean jaioak ziren^[2], probintziako batez bestekoaren (% 49,1) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 1,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,5 —probintzian % 9,6—.

Udal

Prob

Udalerri berean · % 73,2Probintzia berean · % 20,5Erkidegoan · % 0,6Beste erkidegoa · % 1,2Estatutik kanpo · % 4,5

Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 221 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 50,7)^[3]. Jaiolekuko herrialde nagusiak Maroko, Dominikar Errepublika, Argentina dira.

Amer

Euro

Afri

Amerika · % 29,4Europa · % 50,7Afrika · % 14,9Asia · % 4,5Ozeania · % 0,5

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Maroko25 · % 11,3

Dominikar Errepublika16 · % 7,2

Argentina11 · % 5

Errumania11 · % 5

Kolonbia7 · % 3,2

Erresuma Batua5 · % 2,3

Txina4 · % 1,8

Venezuela3 · % 1,4

Jaiolekuko herrialde nagusiak. Iturria: INE.

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 2.741 etxebizitza zeuden: 1.569 (% 57,2) nagusiak eta 1.172 (% 42,8) ez-nagusiak.^[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 171 (% 6,2) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 982 (% 35,8) hutsik zeuden.^[5]

2.741etxebizitza

1.569etxegune

982hutsik (% 35,8)

Etxebizitza multzoa

1.569

1.172

Etxebizitza nagusia (1.569)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.172)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa)

1.588

982

Okupatuak (1.588)Noizbehinkakoak (171)Hutsik (982)

Guztira 1.569 etxegune zeuden, eta horietatik 356 (% 22,7) pertsona bakarrekoak ziren.^[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1356

2 pertsona427

3 pertsona322

4 pertsona249

5 edo gehiago215

Ekonomia

Galiziako barnealdeko udalerri askok bezala, Zas nagusiki nekazaritza, abeltzaintza eta lur sail txikizko ustiaketa latifundistan oinarritutako ekonomia bat du. Ekonomiaren bere beste adarrek industria, merkataritza eta ostalaritza ere barne hartzen ditu, azken honek garrantzia handia du Baioko parrokian.

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.305 euro-koa zen^[7], eta etxegune bakoitzeko 35.854 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.319 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 15.367 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 45,5^[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33), beste diru-sarrerak (% 16,1), langabezia-prestazioak (% 1,7), beste prestazioak (% 3,7).

46%

33%

16%

Soldata · % 45,5Pentsioak · % 33Langabezia · % 1,7Beste prestazioak · % 3,7Beste sarrerak · % 16,1

Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da^[9]^{[oh 1]}Udalerrian indizea 24,4 da, probintziakoaren (29,3) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,4) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Turismoa

Udalerriak badu nolabaiteko garrantzia bat arrasto megalitikoei dagokionez, orain dela 5000 urteko hilobiak baititu. Ezagunena Arca de Piosa delakoa da, Muiñoko parrokian kokatuta dagoelarik. Zenbait castro ere baditu, esate baterako San Adriangoa.

Udalerriaren hegoaldean Brandomilgo zubia dago, erdi arokoa da eta erromatar oinarrien arabera eraikita dago.

Gaur egun udalerriaren herrigunean Festa da Carballeira deituriko folk jaialdia ospatu ohi da, 2008 urtean bere XXV urteurrena bete zuelarik, Galiziako herri musikaren zirkuituko topaketa nagusienen artean bere tokia lortuaz.

Herritar ospetsuak

Eugenio Romero Pose, elizgizon eta idazlea, Madrilgo gotzain laguntzailea (1949-2007).

Iruditegia

Oharrak

↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.

Erreferentziak

↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria A Coruña.tab.
↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria A Coruña.tab.
↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta A Coruña.tab.
↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente A Coruña.tab.
↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.

Kanpo estekak

Datuak: Q148174
Multimedia: Zas / Q148174

[10] 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.

[1] (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).

[ine-jatorria-2] INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria A Coruña.tab.

[ine-herrialdea-3] INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria A Coruña.tab.

[INE-59525-4] (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).

[INE-59531-5] (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).

[INE-59543-6] (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).

[ine-errenta-7] INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta A Coruña.tab.

[ine-fuente-8] INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente A Coruña.tab.

[ine-gini-9] INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[oh 1]