Edukira joan

Isuazi

Isuazi
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduOloroe-Donamaria Ekialdeko kantonamendua
Izen ofizialaEysus
Posta kodea64400
Geografia
Koordenatuak43°08′21″N 0°35′18″W / 43.1392°N 0.5883°W / 43.1392; -0.5883
Mapa
Azalera6,72 km²
Altitudea236 m, 416 m eta 302 m
MugakideakAsasp-Arros, Gurmençon, Lurbe-Saint-Christau eta Oloroe-Donamaria
Demografia
Biztanleria625 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 313 (%50,6) (%49,4) 306 alt_right
Dentsitatea93 bizt/km²

Isuazi[1] (okzitanieraz: Eisús; frantsesez eta ofizialki Eysus) Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 625 biztanle zituen 6,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Asasp-Arros, Gurmençon, Lurbe-Saint-Christau eta Oloroe-Donamaria.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1410 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 9,9 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 2,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][6].

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 306 gizon, 313 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
5.11
6.54
 
80-84
 
4.47
6.54
 
75-79
 
4.47
4.90
 
70-74
 
9.90
19.61
 
65-69
 
15.97
8.50
 
60-64
 
7.99
7.52
 
55-59
 
8.31
4.58
 
50-54
 
5.75
5.88
 
45-49
 
12.14
2.94
 
40-44
 
1.28
5.88
 
35-39
 
5.11
5.56
 
30-34
 
5.43
1.31
 
25-29
 
1.60
0.00
 
20-24
 
0.00
8.17
 
15-19
 
4.47
3.92
 
10-14
 
1.60
4.25
 
5-9
 
1.28
3.92
 
0-4
 
5.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Eysus udalerrian 625 biztanle zeuden eta 309 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

625biztanle
309elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
193familia
Udalerria
% 19
% 34
% 10
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 193 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (105). Guraso bakarreko 30 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 120 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 34k seme-alaba bakarra zuten etxean, 39k bi, eta 0k hiru edo gehiago.[9]

105
59
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean120
Seme-alaba bat34
Bi seme-alaba39
Hiru seme-alaba0
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 541 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 16
40-54% 13
55-64% 20
65-79% 26
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 75
40-54% 77
55-64% 74
65-79% 70
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,3 izatezko bikotean eta % 10,5 PACS bidez lotuta). % 17,9 ezkongabeak ziren, % 9,8 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,7
Ezkongabea% 17,9
Izatezko bikotean% 13,3
PACS bidez lotuta% 10,5
Alarguna% 9,8
Dibortziatuta% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,0), erdi-mailako lanbideak (% 21,0), eskulangileak (% 16,2), enplegatuak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,0) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 21
% 11
% 16
% 44
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 354 etxebizitza zeuden. Horietatik 307 egoitza nagusi ziren, 32 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (327), eta apartamentuak gutxi ziren (27). Egoitza nagusietatik 269 beren jabearen bizilekuak ziren, 34 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

354etxebizitza
307egoitza nagusi
327etxe
27apartamentu

Etxebizitza multzoa

307
32
Egoitza nagusia (307)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (32)Hutsik (14)

Etxe mota

327
Etxea (327)Apartamentua (27)

Jabetza egoera

269
34
Jabeak (269)Alokairuan (34)HLM (6)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (96).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik45
1919-19458
1946-197044
1971-199096
1991-200560
2006-202040

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (210). 117 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 262 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 119 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 182tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela3
3 gela30
4 gela64
5 gela edo gehiago210

Berogailu mota

42
111
117
Gas sarea (42)Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (111)Gas botila (13)Bestelakoak (117)

Aparkalekua eta ibilgailuak

262aparkalekua
119ibilgailu 1
182ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 362 biztanleetatik 281 aktibo ziren (% 77,6), horietako 259 lanean (% 71,5) eta 23 langabezian (aktiboen % 8,2).

36215-64 urteko biztanle
% 77,6aktibo
% 71,5lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,4
25-54 urte% 92,6
55-64 urte% 62,5
Gizonak% 82,0
Emakumeak% 73,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 7,7
BEPC, brebeta% 10,0
CAP-BEP% 6,8
Batxilergoa% 8,6
Goi-mailako +2% 14,0
Goi-mailako +3/4% 5,3
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

81 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 19,8), 39 erretiraturik zeuden (% 48,1) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,9).

Ez-aktiboak

% 20
% 48
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 35
% 18
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 32 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 259 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

32enplegu udalerrian
% 71,9soldatapeko
% 28,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.430 eurokoa zen.

27.430 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Jean Calou1968-1995
Georges Sans1995-2001
Georges Sans2001-2008
Georges Sans2008-2014
  1. Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak
  2. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  3. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  4. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  5. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  6. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]