Edukira joan

Bidos

Bidos
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduOloroe-Donamaria Ekialdeko kantonamendua
Izen ofizialaBidos
Posta kodea64400
Geografia
Koordenatuak43°10′42″N 0°36′21″W / 43.1783°N 0.6058°W / 43.1783; -0.6058
Mapa
Azalera1,36 km²
Altitudea213 m, 267 m eta 235 m
MugakideakAgnos, Gurmençon eta Oloroe-Donamaria
Demografia
Biztanleria1.102 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 590 (%53,2) (%46,8) 519 alt_right
Dentsitatea810 bizt/km²
bidos.fr

Bidos (okzitanieraz Bidòs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 1.102 biztanle zituen 1,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Agnos, Gurmençon eta Oloroe-Donamaria.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1223 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 0,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea02004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 519 gizon, 590 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.96
 
95+
 
1.69
1.93
 
90-94
 
1.69
1.93
 
85-89
 
8.64
5.97
 
80-84
 
5.25
7.90
 
75-79
 
7.80
8.86
 
70-74
 
8.64
11.95
 
65-69
 
11.36
9.83
 
60-64
 
2.54
6.94
 
55-59
 
7.80
4.05
 
50-54
 
6.95
8.86
 
45-49
 
3.56
5.01
 
40-44
 
3.56
4.05
 
35-39
 
4.41
2.89
 
30-34
 
6.95
4.05
 
25-29
 
3.39
2.89
 
20-24
 
2.54
4.05
 
15-19
 
3.56
4.05
 
10-14
 
0.85
0.96
 
5-9
 
5.25
2.89
 
0-4
 
3.56
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bidos udalerrian 1.070 biztanle zeuden eta 565 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,89 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

1.070biztanle
565elkarbizitza-unitate
1,89lagun elkarbizitza-unitateko
335familia
Udalerria
% 17
% 37
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 335 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (210). Guraso bakarreko 30 familietatik 25etan ama zen guraso bakarra. 235 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 61k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 0k hiru edo gehiago.[8]

210
95
30
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean235
Seme-alaba bat61
Bi seme-alaba40
Hiru seme-alaba0
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 993 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,3).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 15
40-54% 12
55-64% 22
65-79% 25
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 62
40-54% 71
55-64% 71
65-79% 70
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,2 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 20,3 ezkongabeak ziren, % 10,0 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 47,9
Ezkongabea% 20,3
Alarguna% 10,0
Izatezko bikotean% 9,2
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 55,6), enplegatuak (% 12,6), eskulangileak (% 11,7), erdi-mailako lanbideak (% 11,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 55,6) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 11
% 13
% 12
% 56
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 617 etxebizitza zeuden. Horietatik 555 egoitza nagusi ziren, 22 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (524), eta apartamentuak gutxi ziren (91). Egoitza nagusietatik 443 beren jabearen bizilekuak ziren, 98 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[9]

617etxebizitza
555egoitza nagusi
524etxe
91apartamentu

Etxebizitza multzoa

555
Egoitza nagusia (555)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (22)Hutsik (40)

Etxe mota

524
91
Etxea (524)Apartamentua (91)

Jabetza egoera

443
98
Jabeak (443)Alokairuan (98)HLM (4)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (223).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik28
1919-194514
1946-1970218
1971-1990223
1991-200542
2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (328). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (281 etxebizitzatan). 464 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 261 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 248tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela18
3 gela64
4 gela137
5 gela edo gehiago328

Berogailu mota

281
149
89
Gas sarea (281)Fuel-olioa (34)Elektrizitatea (149)Gas botila (1)Bestelakoak (89)

Aparkalekua eta ibilgailuak

464aparkalekua
261ibilgailu 1
248ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 599 biztanleetatik 449 aktibo ziren (% 75,0), horietako 417 lanean (% 69,6) eta 32 langabezian (aktiboen % 7,1).

59915-64 urteko biztanle
% 75,0aktibo
% 69,6lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,4
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 52,6
Gizonak% 74,2
Emakumeak% 75,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,7
BEPC, brebeta% 8,3
CAP-BEP% 9,6
Batxilergoa% 6,7
Goi-mailako +2% 3,0
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 6,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

150 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,3), 78 erretiraturik zeuden (% 52,0) eta 40 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,7).

Ez-aktiboak

% 21
% 52
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 28
% 29
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.033 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 417 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.033enplegu udalerrian
% 92,6soldatapeko
% 7,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.530 eurokoa zen.

26.530 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]