Məzmuna keç

Mişel Mayor

Vikipediya, azad ensiklopediya
Mişel Mayor
fr. Michel Mayor
Doğum adı Michel Gustave Édouard Mayor
Doğum tarixi 12 yanvar 1942(1942-01-12)[1][2] (84 yaş)
Doğum yeri
Elm sahəsi astrofizika
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları "Fəxri legion" ordeninin zabit dərəcəsi — 2017 "Fəxri legion" ordeninin cəngavər dərəcəsi — 2004
Fizika üzrə "Nobel" mükafatı — 2019 Kral Astronomiya Cəmiyyətinin Qızıl medalı — 2015
exoplanets.ch/team/facul…
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mişel Mayor (12 yanvar 1942[1][2], Lozanna[2])[3][4] — İsveçrə astrofizik alimi və Cenevrə Universitetinin Astronomiya kafedrasının fəxri professoru. M.Mayor rəsmi olaraq 2007-ci ildə təqaüdə çıxsa da, Cenevrə Rəsədxanasında fəal tədqiqatçı olaraq işləyir.[5]

O, 2010-cu il V.A.Ambartsumyan Beynəlxalq Mükafatının həmmüəllifidir.[6] O, Fizika üzrə Volf Mükafatı (2017il) və Fizika üzrə Nobel Mükafatı (2019il, Didye Keloz və Ceyms Pibls ilə birlikdə) laureatıdır.

Fransa Elmlər Akademiyasının (2002il),[7] ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (2010il)[8] xarici üzvü.

İş həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1966-cı ildə Lozanna Universitetində fizika üzrə magistr dərəcəsi, 1971-ci ildə isə Cenevrə Rəsədxanasında astronomiya üzrə doktorluq dərəcəsi almışdır. Onun dissertasiyasının mövzusu Günəş ətrafındakı ulduzların kinematik xüsusiyyətləri və onların Qalaktikanın spiral quruluşu ilə mümkün əlaqəsinin araşdırılması olmuşdu. O, 1971-ci ildə bir müddət Kembric Universitetinin Astronomiya İnstitutunda işləyib. Cenevrə Universitetində işləyərkən Çilidəki Avropa Cənub Rəsədxanasında (ESO) və Havay Universitetinin Astronomiya İnstitutunda bir neçə elmi yaradıcı məzuniyyət keçirmişdir.[9]

1971-ci ildən 1984-cü ilə qədər M.Mayor Cenevrə Universitetinin Astronomiya kafedrasının yerləşdiyi Cenevrə Rəsədxanasında elmi işçi kimi çalışmışdır. 1984-cü ildə universitetdə dosent olmuşdur. 1988-ci ildə universitet onu professor vəzifəsinə yüksəltmiş və 2007-ci ildə təqaüdə çıxana qədər bu vəzifədə qalmışdır. M.Mayor 1998-ci ildən 2004-cü ilə qədər Cenevrə Rəsədxanasının direktoru vəzifəsində çalışmışdır.[10]

1995-ci ildə Didye Keloz ilə birlikdə Günəşə bənzər bir ulduzun (51 Pegasi) ətrafında fırlanan ilk ekzoplaneti kəşf etdi.[11] Bu kəşfə görə Mişel Mayor və Didye Keloz 2019-cu ildə Fizika üzrə Nobel mükafatına  layiq görülüblər.

Mükafatları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • 1998 -ci ildə- Juliya Jansen Mükafatı
  • 2000 -ci ildə - Balzan Mükafatı
  • 2004 -cü ildə Albert Eynşteyn Medalı
  • 2004 -cü ildə - Fəxri Legion Kavaleri ordeni
  • 2005 -ci ildə - Şau Mükafatı, ("ulduzların ətrafında fırlanan ilk planetlərin orbitlərini və kütlələrini təyin və kəşf etdiklərinə, planetlərin və planet sistemlərinin necə əmələ gəldiyini anlamağımızda mübarizə etdiklərinə görə.")
  • 2010 -cu ildə - Viktor Ambartsumyan adına Beynəlxalq Elm Mükafatı, ("planetar sistemlər və onları əhatə edən ulduzlar arasındakı əlaqələrin öyrənilməsinə verdiyi mühüm töhfələrə görə.")
  • 2010 -cu ildə -Karl Şvartsşild Medalı
  • 2011 -ci ildə - BBVA Fondunun Bilik Sərhədləri Mükafatı
  • 2015-ci ildə - Kral Astronomiya Cəmiyyətinin Qızıl Medalı, "Digər ulduzların ətrafında fırlanan planetlərin kəşfinə və onları tapmaq üçün nəzərdə tutulmuş cihazların hazırlanmasına görə."[12]
  • 2015 -ci ildə - Kioto Mükafatı
  • 2017 -ci ildə - Fizika üzrə Volf Mükafatı, "Günəşə bənzər bir ulduzun ətrafında fırlanan ilk ekzoplanetin kəşfinə görə."
  • 2017 -ci ildə - Fəxri Legionun zabiti
  • 2019 -cu ildə - Fizika üzrə Nobel Mükafatı

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 Michel Mayor (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  2. 1 2 3 4 www.accademiadellescienze.it (it.). (İstifadə tarixi: 4 noyabr 2021).
  3. ↑ Michel Mayor // Brockhaus Enzyklopädie (нем.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  4. ↑ Michel Mayor // Munzinger Personen (нем.)
  5. ↑ http://www.accademiadellescienze.it Arxiv surəti 18 fevral 2026 tarixindən Wayback Machine saytında (итал.)
  6. ↑ Viktor Ambartsumian International Prize. Дата обращения: 29 сентября 2012. Архивировано из оригинала 14 сентября 2016 года.
  7. ↑ Michel Mayor Архивная копия от 4 мая 2020 на Wayback Machine (фр.)
  8. ↑ Майор, Мишель на сайте Национальной академии наук США  (англ.)
  9. ↑ Майор, Мишель на сайте Национальной академии наук США  (англ.)
  10. ↑ Michel Mayor | IAU. Дата обращения: 29 сентября 2012. Архивировано 22 ноября 2012 года.
  11. ↑ Michel Mayor and Didier Queloz. A Jupiter-mass companion to a solar-type star (англ.) // Nature. — 1995. — Vol. 378, no. 6555. — P. 355—359. — doi:10.1038/378355a0. — Bibcode:1995Natur.378..355M. Архивировано 23 октября 2006 года.
  12. ↑ The Royal Astronomical Society. Дата обращения: 14 февраля 2017. Архивировано 10 января 2015 года.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Mişel_Mayor&oldid=8789435"