Məzmuna keç

Simon van der Mer

Vikipediya, azad ensiklopediya
Simon van der Mer
nid. Simon van der Meer
Doğum tarixi 24 noyabr 1925(1925-11-24)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 4 mart 2011(2011-03-04)[1][4][…] (85 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi xərçəng xəstəliyi
Elm sahəsi fizika
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları Fizika üzrə "Nobel" mükafatı — 1984
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Simon van der Mer (nid. Simon van der Meer; 24 noyabr 1925[1][2][…], Haaqa[3]4 mart 2011[1][4][…], Cenevrə) — Hollandiyalı hissəcik sürətləndiricisi fiziki. 1984-cü ildə zəif qarşılıqlı təsirin iki əsas kommunikatoru olan W və Z hissəciklərinin kəşfinə səbəb olan CERN layihəsinə verdiyi töhfələrə görə Karlo Rubbia ilə birlikdə Fizika üzrə "Nobel" mükafatına layiq görülmüşdür.[5][6]

Dörd uşaqdan biri olan Simon van der Mer, Hollandiyanın Haaqa şəhərində müəllim ailəsində anadan olub və böyüyüb.[7] O, şəhər gimnaziyasında təhsil almış və 1943-cü ildə Hollandiyanın Almaniya tərəfindən işğalı zamanı məzun olmuşdur. O, Delft Texnologiya Universitetində Texniki Fizika üzrə təhsil almış və 1952-ci ildə mühəndis dərəcəsi almışdır. Bir neçə il Eyndhovendəki Philips Research şirkətində elektron mikroskopiyası üçün yüksək gərginlikli avadanlıqlar üzərində işlədikdən sonra, 1956-cı ildə CERN-ə qoşulmuş və 1990-cı ildə təqaüdə çıxana qədər orada çalışmışdır.[8][9][10]

Van der Mer Nobel mükafatı laureatı Tyallinq Kupmansın qohumu idi - onlar bir-birindən uzaqlaşdırıldıqdan sonra ilk əmiuşaqları idilər.[11][12] 1960-cı illərin ortalarında Van der Meer Katarina M. Kupmanla evləndi; onların bir qızı və bir oğlu var idi.

  1. 1 2 3 4 Simon van der Meer, Nobel Laureate, Dies at 85 (ing.). // The New York Times. / ed. Joseph Kahn. Manhattan: New York Times Company, A. G. Sulzberger. 11 mart 2011. ed. size: 443000 ISSN 0362-4331.
  2. 1 2 Simon van der Meer (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  3. 1 2 Simon van der Meer dies at 85; physicist shared Nobel Prize for discovery of elementary particles known as W and Z (ing.). // Los Angeles Times. Los Angeles. 20 mart 2011. ISSN 0458-3035; 2165-1736.
  4. 1 2 Week ending Saturday, March 5, 2011 (ing.). // Life In Legacy.
  5. "The Nobel Prize in Physics 1984". The Nobel Foundation. 6 yanvar 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 31 oktyabr 2009.
  6. Darriulat, Pierre. "The W and Z particles: a personal recollection". CERN Courier. 44 (3). 2004: 13–16. 30 sentyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 yanvar 2026.
  7. "Obituary: Simon Van der Meer". The Daily Telegraph. 9 mart 2011. 11 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 mart 2011.
  8. Telegdi, Val. "Simon van der Meer retires". CERN Courier. 31 (1). yanvar 1991: 14–15. 14 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 yanvar 2026.
  9. Şablon:Nobelprize
  10. Caspers, Fritz; Koziol, Heribert; Mohl, Dieter. "Simon van der Meer: a quiet giant of engineering and physics". CERN Courier. 51 (5). iyun 2011: 24–27. 21 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 yanvar 2026.
  11. "Ancestors of Tjalling Koopmans". Family Affairs. 2010. 21 dekabr 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 mart 2017.
  12. D.Th. Kuiper. Tussen observatie en participatie: twee eeuwen gereformeerde en antirevolutionaire wereld in ontwikkelingsperspectief (holland). Uitgeverij Verloren. 2002. ISBN 90-6550-694-2.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]