Hendrik Lorens
| Hendrik Lorens | |
|---|---|
| nid. Hendrik Antoon Lorentz | |
| | |
| Doğum adı | Hendrik Antoon Lorentz |
| Doğum tarixi | 18 iyul 1853[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 4 fevral 1928[3][1][…] (74 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri |
|
| Elm sahəsi | nəzəri fizika |
| İş yerləri |
|
| Təhsili |
|
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları |
|
|
|
|
Hendrik Anton Lorentz (nider. Hendrik Antoon Lorentz, 18 iyul 1853[1][2][…], Arnem[3][4][…] – 4 fevral 1928[3][1][…], Harlem[d][3][5][…]) — görkəmli niderland fiziki, Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı.
Fəaliyyəti
[redaktə | vikimətni redaktə et]| Xüsusi nisbilik nəzəriyyəsi |
|---|
1902-ci ildə Piter Zimanla birgə Ziman effektinin kəşfi və nəzəri izahına görə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Lorentz həmçinin Eynşteynin fikrincə məkan və zamanın əsl təbiətini təsvir edən Lorentz transformasiyalarını da işləmişdir.
Leyden universitetində təhsil almış, 1878-ci ildə isə bu universitetin riyazi fizika üzrə professoru adını almışdır. O işığın elektromaqnit nəzəriyyəsi və materiyanın elektron nəzəriyyələrini inkişaf etdirmiş, həmçinin bir-birini tamamlayan elektrik, maqnit və işıq hadisələri nəzəriyyəsini işləmişdir. Orta məktəb dərsliklərində tədris olunan Lorentz qüvvələri anlayışı da bu alimin adı ilə bağlıdır. Lorentz qüvvəsi maqnit sahəsində hərəkət edən yükə təsir edən qüvvədir. İrəliləmə hərəkətində cismin uzunluğunun azlamasını təsvir edən Lorentz –Fitsjerald azalması adlanan hadisənin nəticələrindən biri olan hərəkət edən cisimlərin vəziyyətinin çevrilmələri nəzəriyyəsini işləyib hazırlamışdır. Bu nəzəriyyə çərçivəsində alınmış Lorents çevrilmələri nisbilik nəzəriyyəsin verilmiş ən byük töhfələrdən biri sayılır.
Ziman effektinin izahına görə 1902-ci ildə digər niderland fiziki Piter Zimanla birgə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi. (İstifadə tarixi: 22 avqust 2017).
- 1 2 Hendrik Antoon Lorentz (ing.). // KNAW Past Members. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
- 1 2 3 4 5 6 Лоренц Хендрик Антон (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
- 1 2 Onze Hoogleeraren (nid.). Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar. 1898. S. 357. 363 səh.
- 1 2 www.accademiadellescienze.it (it.). (İstifadə tarixi: 1 dekabr 2020).
- 18 iyulda doğulanlar
- 1853-cü ildə doğulanlar
- Niderlandda doğulanlar
- 4 fevralda vəfat edənlər
- 1928-ci ildə vəfat edənlər
- 74 yaşında vəfat edənlər
- Şimali Hollandiyada vəfat edənlər
- Leyden Universitetinin məzunları
- Prussiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Göttingen Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Bavariya Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Niderland Kral İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Fransa Elmlər Akademiyasının üzvləri
- İsveç Kral Elmlər Akademiyasının üzvləri
- SSRİ Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının üzvləri
- Dei Linçei Akademiyasının üzvləri
- London Kral Cəmiyyətinin üzvləri
- Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin üzvləri
- ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri
- "Niderland şiri" ordeni ilə təltif edilənlər
- Oranc-Nassau ordeni kavalerləri
- "Fəxri legion" ordeninin kavalerləri
- İncəsənət və elm sahəsində Pour le Mérite ordeninin kavalerləri
- Fizika üzrə Nobel mükafatı laureatları
- Copli medalı ilə təltif edilənlər
- London Kral Cəmiyyətinin əcnəbi üzvləri
- Əlifba sırasına görə alimlər
- Niderland fizikləri
- Niderlandlı Nobel mükafatı laureatları
- Nəzəri fiziklər
- XX əsrin fizikləri
- XIX əsrin fizikləri
- SSRİ Elmlər Akademiyasının fəxri üzvləri
- SSRİ EA-nın müxbir üzvləri