oblatany
oblatany (język polski)
[edytuj]- wymowa:
- IPA: [ˌɔblaˈtãnɨ], AS: [oblatãny], zjawiska fonetyczne: nazal.• akc. pob.
- podział przy przenoszeniu wyrazu: ob•latany[1]
- podział na sylaby: ob•la•ta•ny
- ⓘ
- znaczenia:
przymiotnik jakościowy
- (1.1) pot. orientujący się dobrze w określonej dziedzinie, obeznany z czymś; kompetentny, zorientowany
- (1.2) pot. mający znaczne doświadczenia życiowe, umiejący sobie radzić w różnych sytuacjach; bywały, zaradny, obyty, cwany
- (1.3) łow. o ptaku łowczym: wyćwiczony w swobodnym lataniu[2][3]
czasownik, forma fleksyjna
- (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: oblatać
- odmiana:
- (1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik oblatany oblatana oblatane oblatani oblatane dopełniacz oblatanego oblatanej oblatanego oblatanych celownik oblatanemu oblatanej oblatanemu oblatanym biernik oblatanego oblatany oblataną oblatane oblatanych oblatane narzędnik oblatanym oblataną oblatanym oblatanymi miejscownik oblatanym oblatanej oblatanym oblatanych wołacz oblatany oblatana oblatane oblatani oblatane stopień wyższy bardziej oblatany przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik bardziej oblatany bardziej oblatana bardziej oblatane bardziej oblatani bardziej oblatane dopełniacz bardziej oblatanego bardziej oblatanej bardziej oblatanego bardziej oblatanych celownik bardziej oblatanemu bardziej oblatanej bardziej oblatanemu bardziej oblatanym biernik bardziej oblatanego bardziej oblatany bardziej oblataną bardziej oblatane bardziej oblatanych bardziej oblatane narzędnik bardziej oblatanym bardziej oblataną bardziej oblatanym bardziej oblatanymi miejscownik bardziej oblatanym bardziej oblatanej bardziej oblatanym bardziej oblatanych wołacz bardziej oblatany bardziej oblatana bardziej oblatane bardziej oblatani bardziej oblatane stopień najwyższy najbardziej oblatany przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik najbardziej oblatany najbardziej oblatana najbardziej oblatane najbardziej oblatani najbardziej oblatane dopełniacz najbardziej oblatanego najbardziej oblatanej najbardziej oblatanego najbardziej oblatanych celownik najbardziej oblatanemu najbardziej oblatanej najbardziej oblatanemu najbardziej oblatanym biernik najbardziej oblatanego najbardziej oblatany najbardziej oblataną najbardziej oblatane najbardziej oblatanych najbardziej oblatane narzędnik najbardziej oblatanym najbardziej oblataną najbardziej oblatanym najbardziej oblatanymi miejscownik najbardziej oblatanym najbardziej oblatanej najbardziej oblatanym najbardziej oblatanych wołacz najbardziej oblatany najbardziej oblatana najbardziej oblatane najbardziej oblatani najbardziej oblatane
- przykłady:
- (1.1) Pracowała przy sądzie jako kurator, jest oblatana w sprawach urzędowych i biegła tam, gdzie potrzebna jest osoba elokwentna[4].
- (1.1) Jeżeli jesteś całkiem zielony radzę, abyś tę książkę czytał raczej systematycznie: od początku do końca. […] Jeżeli jednak jesteś już trochę oblatany w komputerowej terminologii i nie sięgasz po kodeks Boziewicza usłyszawszy takie słowa jak „interfejs” czy „apdejt”, możesz ją czytać „na wyrywki”[5].
- (1.1) Zastępca do spraw kultury, oblatany, ma się rozumieć, w sprawach kultury ruchów wyzwoleńczych i rewolucyjnych, zasłużony oficer polityczny jeszcze z Armii Kościuszkowskiej […][6].
- (1.2) […] siedziałem obok dwóch miłych kobiet, matki i córki, z córką, dziewczyna oblataną, o jasnych poglądach, przyjemnie się gwarzyło […][7].
- (1.2) Cieśla podniósł na Korbala wzrok bezradny, uczepił się nim, uwiesił jego ust… Człowiek mądry, oblatany. Niech powie, co tu robić do jutra? Dokąd pójść?[8]
- (1.2) Lecz Europą w polskim wydaniu jesteśmy tylko my — inteligenci obczytani i oblatani, snobujący się wszystkim co zachodnie. Raz rządzą nami Austriacy i Rosjanie, innym razem sanacja, a kiedy indziej Gomułka i komuniści[9].
- (1.3) Do takich łowów układać możemy tylko wyjątkowo silne i doskonale oblatane gniazdowe samice sokołów[10].
- składnia:
- (1.1) oblatany w + Ms. (czymś)
- (1.2) zwykle samodzielnie, bez dopełnienia
- kolokacje:
- (1.1) oblatany w sprawach / temacie / ekonomii / polityce / historii / prawie / przepisach / komputerach / biznesie / technologiach / kuchni / sporcie / muzyce / sztuce / literaturze / teologii / fizyce / chemii / branży / łacinie • bardziej / nieźle / całkiem / mniej / mało / słabo / niezbyt / niespecjalnie oblatany
- (1.2) oblatany gość / chłop / jegomość / chłopak • oblatany w świecie
- synonimy:
- (1.1) obeznany, zorientowany, biegły, fachowy, kompetentny, obcykany, wprawiony, doświadczony
- (1.2) doświadczony, bywały, światowy, zaradny, obyty
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. dolatywanie n, latacz m, latanie n, latanina ż, latawiec mrz, latawica ż, lot mrz, lotka ż, lotnictwo n, lotnik mos, lotniczka ż, lotnisko n, lotniskowiec mrz, nadlatywanie n, nalot mrz, oblatywacz mos, odlot mrz, podlotek m, polatucha ż, przelot mrz, przylot mrz, ulotka ż, wlot mrz, wylot mrz
- czas. dolecieć dk., dolatywać ndk., latać ndk., latywać ndk., lecieć ndk., nadlecieć dk., nadlatywać ndk., oblecieć dk., oblatywać ndk., odlecieć dk., odlatywać ndk., podlecieć dk., podlatywać ndk., polatać dk., polatywać ndk., polecieć dk., przelecieć dk., przelatywać ndk., przylecieć dk., przylatywać ndk., ulecieć dk., ulatywać ndk., wylecieć dk., wylatać dk., wylatywać ndk., wzlatywać ndk., zlecieć dk., zlatywać ndk.
- przym. lotniczy, lotny, nielotny
- przysł. lotem, lotnie, lotniczo
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- imiesłów przymiotnikowy bierny od: pol. oblatać
- (1-2) pierwotnie notowany w gwarze warszawskiej podmiejskiej/złodziejskiej w znaczeniu ‘doświadczony’
- uwagi:
- (1) stopniowanie wyłącznie opisowe (bardziej oblatany, najbardziej oblatany); forma oblatańszy jest niepoprawna[11][12]
- tłumaczenia:
- źródła:
- ↑
Hasło „oblatany” w: Wielki słownik ortograficzny, Wydawnictwo Naukowe PWN. - ↑
Hasło „oblatany” w: Stanisław Hoppe, Słownik języka łowieckiego, wyd. III: poszerzone i popawione, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, ISBN 978-83-01-01540-4, OCLC 1090945564. - ↑ Hasło „oblatany” w: Edward Szałapak, Słownik myśliwski, wyd. I, Linia, Warszawa 1995, ISBN 978-83-85151-18-0, s. 80.
- ↑ Danuta Pawlicka, Pomost do życia, „Gazeta Poznańska”, 2004-08-03, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Zdzisław Nowakowski, TAG 3.1 dla opornych, 1994 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- ↑ Roman Antoszewski, Kariera na trzy karpie morskie, 2000, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Józef Hen, Dziennik na nowy wiek, 2009, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Newerly Igor, Pamiątka z Celulozy, 1973 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- ↑ Mieroszewski Juliusz, Finał klasycznej Europy, 1997, Narodowy Korpus Języka Polskiego.
- ↑ Dehn. Ptak 71. w: Edward Szałapak, Słownik myśliwski, wyd. I, Linia, Warszawa 1995, ISBN 978-83-85151-18-0, s. 80.
- ↑ Hasło „oblatany” w: Jan Grzenia, Słownik poprawnej polszczyzny, wyd. I, Jadwiga Kwiecień (red.), Videograf II, Katowice 2005, ISBN 83-7183-355-5, s. 165.
- ↑ Hasło „oblatany” w: Słownik poprawnej polszczyzny PWN, Lidia Drabik, Elżbieta Sobol (oprac.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, ISBN 83-01-14203-0, s. 467.
