Movendi International ออกแถลงการณ์เรียกร้องรัฐบาลไทยทบทวนแผนยกเลิกระบบภาษีเฉพาะ 2% ที่สนับสนุน สสส. หวั่นกระทบงานสร้างเสริมสุขภาพและเปิดช่องธุรกิจสุรา-ยาสูบแทรกแซง
องค์กรภาคประชาสังคมนานาชาติ Movendi International ซึ่งมีสมาชิกกว่า 140 องค์กรจากมากกว่า 50 ประเทศ ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้รัฐบาลไทยยุติกระบวนการยกเลิกระบบภาษีเฉพาะ (Earmarked Tax) หลังการประชุม World Congress ครั้งที่ 71 ระหว่างวันที่ 3-6 ตุลาคม 2569 ที่เมืองครานสก้ากอรา ประเทศสโลวีเนีย โดยมีผู้แทนจาก 51 องค์กรเข้าร่วม พร้อมแสดงความกังวลว่าการเปลี่ยนระบบจัดสรรงบประมาณอาจกระทบความเป็นอิสระของงานสร้างเสริมสุขภาพในประเทศไทย
นางจูเลียต เนมูกาซา (Juliet Namukasa) ประธาน Movendi International คนใหม่ ระบุว่า ระบบจัดเก็บภาษีเพิ่มเติม 2% จากผลิตภัณฑ์สุราและยาสูบ เพื่อนำรายได้สนับสนุนสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เป็นนวัตกรรมทางการเงินที่องค์การอนามัยโลก (WHO) ให้การยอมรับ และมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างเสริมสุขภาพของไทยตลอด 25 ปีที่ผ่านมา รวมถึงความสำเร็จของ สสส. ที่ได้รับรางวัลเนลสัน แมนเดลา เมื่อปี 2564
อย่างไรก็ตาม Movendi International กังวลว่าหากนำงบประมาณดังกล่าวกลับเข้าสู่ระบบงบประมาณปกติ อาจทำให้งานสร้างเสริมสุขภาพขึ้นอยู่กับการตัดสินใจทางการเมืองมากขึ้น รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อความขัดแย้งทางผลประโยชน์และการแทรกแซงจากอุตสาหกรรมสุรา ยาสูบ และอาหาร โดยองค์กรเห็นว่าการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) อุบัติเหตุจากการดื่มแล้วขับ และปัญหาสังคมที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ จำเป็นต้องอาศัยมาตรการควบคุมการตลาด การจำกัดการบริโภค และมาตรการด้านภาษีควบคู่กัน
ด้านนายธีระ วัชรปราณี กรรมการบริหาร Movendi International และผู้แทนเครือข่ายงดเหล้า (Stop Drink Network) เปิดเผยว่า ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งกรรมการบริหารในฐานะผู้แทนภูมิภาคเอเชียอีกสมัย ระหว่างปี 2569-2573 โดยเครือข่ายงดเหล้าเป็นสมาชิกองค์กรตั้งแต่ปี 2557 และได้รับการสนับสนุนจาก สสส. ตั้งแต่ปี 2546 ในการขับเคลื่อนกิจกรรมลดการบริโภคแอลกอฮอล์อย่างต่อเนื่อง
ผลงานที่ผ่านมา ได้แก่ การรณรงค์งดเหล้าเข้าพรรษา การส่งเสริมเทศกาลปลอดภัยจากแอลกอฮอล์กว่า 200 งาน การพัฒนาชุมชนสู้เหล้ากว่า 300 ชุมชน ตลอดจนกิจกรรมพัฒนาครูมากกว่า 2,000 คน โค้ชฟุตซอลกว่า 250 คน และการแข่งขันฟุตซอลเยาวชนอายุไม่เกิน 15 ปี ซึ่งมีทีมเข้าร่วมกว่า 1,100 ทีม นอกจากนี้ ยังมีส่วนร่วมผลักดันกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 และฉบับแก้ไข พ.ศ. 2568
นายธีระกล่าวเพิ่มเติมว่า ได้นำเสนอผลการดำเนินงานรณรงค์งดเหล้าเข้าพรรษาตลอด 23 ปีต่อที่ประชุม โดยข้อมูลการศึกษาที่เครือข่ายนำเสนอระบุว่า การรณรงค์งดดื่มต่อเนื่อง 3 เดือน ช่วยให้ประชาชนงดดื่มได้ประมาณ 9-10% หรือเฉลี่ยปีละ 10 ล้านคน ซึ่งเป็นรูปแบบการรณรงค์ที่สามารถนำไปแลกเปลี่ยนกับโครงการในต่างประเทศ เช่น Dry January, Dry July และ Octsober
ทั้งนี้ ที่ประชุม Movendi International มีมติส่งแถลงการณ์ถึงนายกรัฐมนตรีไทยและสื่อมวลชน เพื่อแสดงความห่วงใยต่อแนวทางเปลี่ยนแปลงระบบภาษีเฉพาะ พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนนโยบายดังกล่าว เพื่อรักษากลไกสนับสนุนงานสร้างเสริมสุขภาพของประเทศ
