لیما
لیما
Lima | |
|---|---|
 | |
 پرچم  مهر | |
| نام مستعار: City of the Kings | |
| شعار: Hoc signum vere regum est | |
 | |
| مختصات: ۱۲°۲′۳۶″ جنوبی ۷۷°۱′۴۲″ غربی / ۱۲٫۰۴۳۳۳°جنوبی ۷۷٫۰۲۸۳۳°غربی | |
| کشور |  پرو |
| ناحیه | لیما |
| استان | لیما |
| حکومت | |
| • شهردار | Susana Villarán |
| مساحت | |
| • کل | ۲۶۷۲٫۳ کیلومتر مربع (۱۰۳۱٫۸ مایل مربع) |
| • خشکی | ۸۰۰ کیلومتر مربع (۳۰۰ مایل مربع) |
| جمعیت (۲۰۲۵) | |
| • کل | ۹٬۶۰۰٬۰۰۰ |
| • تراکم | ۳۶۰۰/کیلومتر مربع (۹۳۰۰/مایل مربع) |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی ۵- (PET) |
| وبگاه | www |
لیما (به اسپانیایی: Lima) پایتخت کشور پرو و بزرگ‌ترین شهر این کشور است. این شهر ساحلی بوده و رو به اقیانوس آرام می‌باشد. لیما در سال ۲۰۱۷ حدود ۹٬۷۵۲٬۰۰۰ نفر جمعیت داشت که نسبت به ده سال قبل از آن حدود دو میلیون نفر افزایش یافته بود. این شهر که به‌طور خاص «لیما متروپولیتانا» نامیده می‌شود و توسط اسپانیایی‌ها با نام «شهر پادشاهان» (Ciudad de los Reyes) پایه‌گذاری شد، مرکز استان لیما نیز هست. لیما به همراه شهر مجاورش کایائو، بزرگ‌ترین مجموعه شهری کشور با حدود یازده میلیون نفر جمعیت (در سال ۲۰۱۷) را تشکیل می‌دهد. لیما-کایائو همچنین بزرگ‌ترین مجموعه شهری در ساحل غربی آمریکای جنوبی است. همچنین این شهر میزبان مراسم دوشیزه جهان ۱۹۸۲ بود.
تاریخچه
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]لیما در ۱۸ ژانویه ۱۵۳۵ توسط فرانسیسکو پیزارو با نام «شهر پادشاهان» بنیان نهاده شد. نام لیما از واژه کچوایی «ریمک» به معنای «سخن‌گو» گرفته شده که نام رودی است که از میان لیما می‌گذرد. این شهر تنها در سده ۱۶ میلادی به این نام خوانده شد.
این شهر به‌سرعت به یکی از پایگاه‌های اصلی سلطه اسپانیا در پرو تبدیل شد. کلیسای جامع سده شانزدهمی در میدان مرکزی (که با نام «پلازا د آرماس» و همچنین «پلازا مایور» شناخته می‌شود) یادگاری از آن دوران است. در دوران سلطه استعماری اسپانیا، لیما از نظر فرهنگی شهری مهم در آمریکای جنوبی بود و بخش بزرگی از تشکیلات اداری استعماری در آن مستقر بود. بندر نزدیک آن یعنی کایائو، محل عبور و مرور مهمی برای کالاهایی بود که بین اسپانیا و سایر نقاط جابه‌جا می‌شد. تا رسیدن به مناطق داخلی آرژانتین، این بندر مهم‌ترین لنگرگاه به شمار می‌رفت.
از سده هجدهم میلادی، لیما با افول مواجه شد. در سال ۱۷۴۶ بخش بزرگی از شهر در اثر زمین‌لرزه ویران شد و هزاران نفر جان خود را از دست دادند. جنگ‌های استقلال و پس از آن اشغال توسط شیلی از ۱۸۸۱ تا ۱۸۸۳ باعث کوچ مردم از شهر شد.
در آغاز سده بیستم، جمعیت شهر ۱۴۰ هزار نفر بود. زیرساخت‌ها به‌طور متوسط بهبود یافت و همانند بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین، شهر جاذبه بسیاری برای روستاییان داشت. این ساکنان جدید برای بخت‌آزمایی به شهر نقل‌مکان کردند. شهرنشینی در پرو به دلیل وضعیت ناامن در روستاها و اقدامات خشونت‌آمیز جنبش مائوئیستی سندرو لومینوسو تقویت شد. با وجود وسعت کوچک، استان پیرامون لیما در آغاز سده بیست و یکم همچنان بزرگ‌ترین مرکز صنعتی و اقتصادی اقتصاد پرو است و بخش بزرگی از تولید ناخالص داخلی در اینجا شکل می‌گیرد.
در اواخر سده بیستم، آلودگی محیط زیست به مشکل مهمی در لیما تبدیل شد. برای ارائه جایگزینی برای ترافیک شلوغ شهری، ساخت یک مترو در اواسط دهه آغاز شد. متروی لیما از سال ۲۰۰۳ دارای یک خط به طول ده کیلومتر است و دومین خط مترو در سال ۲۰۱۱ افتتاح شد. قطارهای مترو هر ۵ تا ۸ دقیقه حرکت می‌کنند. شهر دارای صنایع بسیاری است و برای نزدیک به ۱۰ میلیون ساکن آن، هیچ محدودیتی از نظر عمر یا میزان آلودگی وسایل نقلیه وجود ندارد. به دلیل حمل‌ونقل عمومی شامل اتوبوس، تاکسی و خودروهای شخصی، زیرساخت‌ها عقب مانده‌اند که این امر منجر به راه‌بندان‌های بزرگ در داخل و خارج شهر شده است. از سال ۲۰۰۶ وام‌هایی برای تبدیل تاکسی‌ها به گاز طبیعی که در حوضه آمازون پرو استخراج می‌شود، اعطا شده است.
در سال ۱۹۸۸ مرکز تاریخی لیما در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. در ۲۹ دسامبر ۲۰۰۱ آتش‌سوزی بزرگی در این مرکز تاریخی رخ داد. در یک مجتمع ساختمانی شامل فروشگاه‌ها و منازل، یک فروشنده در مغازه لوازم آتش‌بازی، قطعه‌ای آتش‌بازی را برای نمایش به مشتری روشن کرد که باعث آتش گرفتن سایر لوازم شد و آتش به ساختمان‌های اطراف سرایت کرد. نزدیک به ۳۰۰ نفر جان باختند و تعداد زیادی از بناهای تاریخی آسیب دیدند؛ از آن زمان به مدت چندین سال، روشن کردن آتش‌بازی در کریسمس و سال نو ممنوع شد که از سال ۲۰۱۲ دوباره آزاد شده است.
در ژوئن ۲۰۱۱، رئیس‌جمهور وقت آلان گارسیا و شرکت ساختمانی برزیلی اودبرشت، یک تندیس ۳۷ متری از مسیح را از سنگ سفید بر روی «مورو سولار» (تپه خورشید) در جنوب خلیجی که لیما در آن واقع شده، بنا کردند. تندیس مشرف به اقیانوس آرام است و با لقب کریستو دل پاسیفیکو شناخته می‌شود.
دیدنی‌ها
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- کلیسا و صومعه سان فرانسیسکو با دخمه‌هایی در زیر آن که تخمین زده می‌شود ۲۵ هزار نفر در زمانی که لیما هنوز قبرستان نداشت، در آنجا دفن شده‌اند. استخوان‌های بزرگ‌تر در سده بیستم توسط باستان‌شناسان مرتب شده و در گورهای اصلی قرار گرفتند، گورهایی که مرتباً تخلیه می‌شدند تا استخوان‌ها در چاهی عمیق ریخته شوند و خود گورها دوباره استفاده شوند.[۱]
- میدان پلازا سن مارتین که به نام خوزه د سن مارتین نام‌گذاری شده و تندیس سواره او در آن قرار دارد.
جغرافیا و اقلیم
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]لیما در دره رود ریمک و در ساحل اقیانوس آرام واقع شده است. اقلیم لیما مرطوب اما نیمه‌گرمسیری ملایم است و گرمای یا سرمای شدید ندارد. ساحل مرکزی پرو به دلیل جریان هامبولت دارای مجموعه‌ای از ریزاقلیم‌ها است. میانگین دمای سالانه ۱۸٫۵ تا ۱۹ درجه سانتی‌گراد و حداکثر دمای تابستانی سالانه حدود ۲۹ درجه سانتی‌گراد است. تابستان از دسامبر تا آوریل ادامه دارد و دما بین ۲۸ تا ۲۱ درجه متغیر است. زمستان از نیمه ژوئن تا سپتامبر با دمای بین ۱۹ تا ۱۲ درجه است. پایین‌ترین دمایی که تاکنون ثبت شده ۵ درجه سانتی‌گراد بوده است. آسمان در طول زمستان ابری است و در تابستان معمولاً آسمانی صاف دیده می‌شود. لیما دارای مناطق مختلفی است که باعث ایجاد تفاوت دما در زمستان و تابستان در این مناطق می‌شود.
رطوبت نسبی بسیار بالا (۱۰۰٪) است که منجر به مه پایدار در ژوئن و تابستان می‌شود. بارندگی تقریباً صفر است. لیما تنها ۱۲۸۴ ساعت آفتابی در سال دارد. ژوئیه به‌طور میانگین تنها ۲۸٫۶ ساعت و ژانویه ۱۷۹٫۱ ساعت آفتابی دارد که با توجه به موقعیت جغرافیایی، مقادیر بسیار کمی است.[۲]
ورزش
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]محبوب‌ترین ورزش در لیما فوتبال است. تیم ملی فوتبال پرو ورزشگاه ملی را خانه خود می‌داند: استادیوم ملی. ظرفیت این مجموعه که در سال ۱۹۵۲ افتتاح شد، ۵۰ هزار تماشاگر (۴۰ هزار جایگاه ثابت و ۱۰ هزار جایگاه موقت) است. این ورزشگاه که با نام «کولوسو د خوزه دیاز» شناخته می‌شود، در سال ۲۰۱۱ بازسازی گسترده‌ای شد و میزبان رقابت‌های کوپا آمریکا ۲۰۰۴ و جام جهانی فوتبال زیر ۱۷ سال ۲۰۰۵ بود.
استادیوم ملی بزرگ‌ترین استادیوم فوتبال لیما نیست؛ بلکه استادیوم مونومنتال «او» با ظرفیت ۸۰ هزار نفر بزرگ‌ترین است. این ورزشگاه خانه باشگاه پرافتخار پرو یعنی اونورسیتاریو د دپورتس است. سایر باشگاه‌های مهم فوتبال لیما عبارتند از آلیانزا لیما، یونیورسیداد سن مارتین د پوررس، اسپورتینگ کریستال و باشگاه سنترو دپورتیوو مونیسیپال.
در هیپودرومو د مونتریکو که از سال ۱۹۶۰ فعال است، مسابقات اسب‌دوانی برگزار می‌شود. علاوه بر این، شهر دارای هفت زمین گلف مناسب برای مسابقات بین‌المللی است.
در سال ۲۰۱۹، بازی‌های پان‌امریکن در لیما برگزار شد.
خواهرخواندگی‌ها
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]- بوردو (فرانسه)، از ۱۹۵۶
- بوئنوس آیرس (آرژانتین)، از ۱۹۸۳
- گوادالاخارا (مکزیک)
- پکن (چین)
نگاره‌ها
[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
کلیسای جامع در پلازا مایور
کلیسای سنت فرانسیس
بناهای دوران استعمار
پنجاه کلانشهر پرجمعیت جهان | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
- ↑ راهنمای سفر پرو، نشنال جئوگرافیک، ۲۰۱۱
- ↑ (اسپانیایی) خوزه جیمی کپل مولینا، «لیما، یک اقلیم بیابان ساحلی»، ۱۹۹۹، دانشگاه کمپلوتنسه مادرید
