پرش به محتوا

ایدز

ویرایش پیوندها
بررسی‌شده
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

HIV/AIDS
دیگر نام‌هابیماری HIV، عفونت HIV[۱][۲]
A red ribbon in the shape of a bow
روبان سرخ نمادی است برای هم‌بستگی افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی و افرادی که با ایدز زندگی می‌کنند.[۳]
تخصصبیماری عفونی، ایمنی‌شناسی
نشانه‌هااولیه: بیماری شبیه آنفولانزا[۴]
بعدی: تورم غدد لنفاوی، تب، کمبود وزن[۴]
عوارضعفونت‌های فرصت‌طلب، نئوپلاسم[۴]
دورهٔ بیماریمادام‌العمر[۴]
علتویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)[۴]
عوامل خطرآمیزش جنسی مقعدی یا واژنی محافظت‌نشده، داشتن یک بیماری آمیزشی دیگر، تزریق سرنگ مشترک، اقدامات پزشکی شامل برش یا سوراخ غیراستریل و تجربه آسیب ناشی از سرسوزن[۴]
روش تشخیصآزمایش‌های خون[۴]
پیشگیریاستفاده از کاندوم مردانه یا زنانه طی آمیزش جنسی،[۵] انجام آزمایش برای تشخیص ابتلا به اچ‌آی‌وی و سایر عفونت‌های مقاربتی،[۵] انجام ختنه مردان به صورت داوطلبانه و تحت شرایط پزشکی ایمن،[۵] استفاده از خدمات کاهش آسیب برای افرادی که مواد مخدر را تزریق یا مصرف می‌کنند،[۵] داروهای آنتی رتروویرال (شامل داروهای پیشگیرانه برای جلوگیری از ابتلا به HIV، به صورت خوراکی یا با فرآورده‌های طولانی‌اثر)[۵] حلقه واژینال حاوی داپیویرین،[۵] تزریق طولانی‌اثر کابوتگراویر و مانند آن،[۵] پیشگیری پس از مواجهه،[۵] رابطه جنسی امن
درمانداروهای آنتی رتروویرال (ARVs)[۴]
پیش‌آگهی
  • در صورت درمان، زندگی نرمال[۵]
  • بدون درمان متوسط طول عمر حدود ۱۱ سال خواهد بود.[۶]
فراوانی
  • کل مبتلایان: ۷۳٫۴ تا ۱۱۶٫۴ میلیون[۷]
  • ۱٫۳ میلیون مورد جدید (۲۰۲۴)[۷]
  • ۴۰٫۸ میلیون مبتلا در قید حیات (۲۰۲۴)[۷]
مرگ‌ومیر
  • در کل ۴۴٫۱ میلیون مرگ‌ومیر[۷]
  • ۶۳۰٬۰۰۰ (۲۰۲۴)[۷]

ایدز (به انگلیسی: AIDS) یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی (به انگلیسی: Acquired immune deficiency syndrome)، نوعی بیماری است که با ورود ویروس و حمله به دستگاه ایمنی توسط ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) ایجاد می‌شود.[۸] بیماری ناشی از ویروس HIV دارای سه مرحله اصلی است. در مرحله اول (عفونت حاد)، فرد ممکن است برای مدت کوتاهی بیماری شبه آنفلوآنزایی را تجربه کند (با این حال در همه افراد رخ نمی‌دهد)، به همین دلیل معمولاً بیماری تا یک دوره طولانی بدون هیچ علائم به‌خصوصی دنبال می‌شود که به این مرحله از بیماری، دوره نهفتگی گفته می‌شود. هر چقدر که بیماری پیشرفت کند، دستگاه ایمنی بدن ضعیف‌تر شده و افراد به عفونت‌های بیشتری مانند عفونت و سرطان‌های فرصت‌طلب و تومور دچار می‌شوند. البته معمولاً در افرادی که دستگاه ایمنی آن‌ها به خوبی عمل می‌کند، بروز کم‌تری نشان می‌دهد. در نهایت بیماری زمانی وارد مرحله سوم یا ایدز خواهد شد که شمار سلول‌های CD4+ T به کمتر از ۲۰۰ سلول در هر میکرولیتر می‌رسد.

HIV عمدتاً از طریق آمیزش جنسی (از جمله مقعدی و حتی دهانی) محافظت نشده، انتقال خون آلوده و سرسوزن آلوده و از مادر به فرزند در طول بارداری، زایمان یا شیردهی منتقل می‌گردد. بعضی از مایعات بدن مانند بزاق و اشک قادر به انتقال HIV نیستند. پیشگیری از عفونت HIV، عمدتاً از طریق آمیزش جنسی امن و تعویض سرنگ، راه حل‌هایی برای جلوگیری از گسترش این بیماری محسوب می‌شوند. البته این ویروس با خشک شدن خون آلوده به‌طور کامل از بین می‌رود و دلیل انتقال آن با سرنگ این است که در داخل و سر آن از فاکتورهای ضد انعقادی استفاده شده است و همین موضوع سبب می‌شود خونی که در این بخش‌های سرنگ وجود دارند خشک نشده و تازه بماند و مانع از بین رفتن ویروس بشود. در صورت استفادهٔ فرد بیمار از داروهای لازم و بکارگیری روش‌های درمانی استاندار احتمال انتقال بیماری حتی از طریق رابطهٔ جنسی بسیار کاهش می‌یابد.

بدون درمان، عفونت می‌تواند در عملکرد دستگاه ایمنی اختلال ایجاد کند و در نهایت به بیماری ایدز (AIDS) پیشرفت کند؛ این فرایند گاهی سال‌ها طول می‌کشد. پس از ابتلای اولیه، ممکن است فرد هیچ نشانه‌ای مشاهده نکند یا تنها یک دوره کوتاه بیماری شبه‌آنفلوانزایی را تجربه کند. در این دوره، فرد معمولاً از ابتلای خود به HIV آگاه نیست، اما همچنان قادر به انتقال ویروس خواهد بود. به‌طور معمول، این مرحله با یک دوره نهفتگی طولانی بدون علامت دنبال می‌شود. در نهایت، عفونت HIV خطر ابتلا به سایر بیماری‌ها مانند سل و همچنین عفونت‌های فرصت‌طلب و تومورهایی را که در افراد با عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نادر هستند، افزایش می‌دهد. مرحله پایانی اغلب با کاهش وزن ناخواسته نیز همراه است. بدون درمان، فرد مبتلا به HIV به‌طور متوسط می‌تواند حدود ۱۱ سال زندگی کند.[۶] آزمایش زودهنگام می‌تواند نشان دهد که درمان برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و جلوگیری از انتقال آن به دیگران لازم است یا خیر.

هیچ‌گونه درمان قطعی یا واکسن وجود ندارد؛ اگر چه درمان ضدویروسی می‌تواند باعث کاهش دوره بیماری و بازگشت زندگی تقریباً به حالت طبیعی گردد.[۹][۱۰] با وجود این که درمان ضدویروسی خطر مرگ و عوارض ناشی از این بیماری را کاهش می‌دهد، اما این داروها گران‌قیمت بوده و ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند. توصیه می‌شود که درمان به محض تشخیص بیماری آغاز گردد.[۱۱]

پژوهش‌های ژنتیکی نشان می‌دهند که HIV در اصل در اوایل قرن بیستم میلادی در غرب آفریقا جهش یافته و پدید آمده است. ایدز اولین بار در سال ۱۹۸۱ توسط مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) شناخته شد، در حالی که عامل آن (عفونت HIV) در اوایل آن دهه شناخته شده بود.[۱۲] از زمان کشف آن تا سال ۲۰۰۹، ایدز باعث مرگ ۳۰ میلیون نفر شده است. تا سال ۲۰۲۲ حدود ۳۹ میلیون نفر به ایدز مبتلا بوده‌اند. ایدز به عنوان همه‌گیری جهانی شناخته می‌شود که در حال حاضر حوزه شیوع آن بسیار وسیع و در حال گسترش است.

ایدز چه به عنوان یک بیماری و چه به عنوان عاملی برای تبعیض یا انگ اجتماعی. تأثیر بسیار زیادی بر روی جوامع داشته است. همچنین تاثیرات اقتصادی قابل توجهی را در کشورهای درگیر با این بیماری پدیدآورده است. تصورهای نادرست بسیاری در رابطه با ایدز همچون انتقال ایدز از طریق زندگی روزمره با افراد مبتلا به HIV وجود دارد. این بیماری همچنین موضوع مجادله ادیان بوده است. مؤسسه ملی سلامت (NIH) و بنیاد بیل و ملیندا گیتس بودجهٔ ۲۰۰ میلیون دلاری را به برای توسعه جهانی درمان ایدز اختصاص دادند.[۱۳]

علائم و نشانه‌ها

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

عفونت HIV دارای سه مرحله اصلی است: عفونت حاد، دوره نهفتگی و ایدز.[۱۴][۱]

عفونت حاد

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
تصویر نیم‌تنه انسان که در آن شایع‌ترین علائم عفونت حاد HIV مشخص شده است
علائم اصلی عفونت حاد HIV

دوره اولیه HIV، عفونت حاد HIV یا سندرم حاد «رترو ویروسی» نامیده می‌شود.[۱۴][۱۵] بسیاری از افراد ۲ تا ۴ هفته پس از در معرض قرار گرفتن این بیماری، دچار بیماری‌هایی مانند شبه-آنفلوآنزا یا شبه-مونونوکلئوز می‌شوند و برخی دیگر هم هیچ نشانه قابل توجهی در آن‌ها دیده نمی‌شود.[۱۶][۱۷] علائم در ۴۰ تا ۹۰ درصد موارد رخ می‌دهد و معمولاً شامل تب، لنفادنوپاتی، فارنژیت، خارش پوست، سردرد و/یا زخم دهان و اندام تناسلی می‌شود.[۱۵][۱۷] خارش پوست که در ۲۰ تا ۵۰ درصد موارد رخ می‌دهد، خود را بر روی بالاتنه نشان می‌دهد و به شکل ماکولوپاپولر می‌باشد.[۱۸] همچنین در این مرحله برخی از افراد دچار عفونت‌های فرصت‌طلب می‌شوند.[۱۵] ممکن است در دستگاه گوارش علائمی مانند تهوع، استفراغ یا اسهال رخ دهد، و همچنین علائم عصبی نوروپاتی محیطی یا سندرم گیلان-باره نیز محتمل هستند.[۱۷] طول دوره این علائم متفاوت است، اما معمولاً یک یا دو هفته می‌باشد.[۱۷]

با توجه به اینکه این علائم آنچنان خاص نیستند، اغلب به عنوان نشانه‌هایی از عفونت HIV شناخته نمی‌شوند. حتی مواردی که توسط یک خانوادگی یا یک بیمارستان دیده می‌شود اغلب با بسیاری از بیماری‌های شایع عفونی با علائمی مشترک با آن اشتباه می‌شود. بنابراین شایسته است که عفونت HIV در بیمارانی که دارای عوامل مستعدکننده هستند، مد نظر باشد.[۱۷]

دوره نهفتگی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

پس از علائم اولیه، بیمار وارد مرحله‌ای به نام دوره نهفتگی یا HIV بی‌نشانه یا HIV مزمن می‌شود.[۱] این مرحله از HIV می‌تواند بدون هیچ گونه درمانی از حدود سه سال[۱۹] تا بیش از ۲۰ سال[۲۰] (به‌طور متوسط حدود هشت سال)[۲۱] به طول بینجامد که مدت زمان نهفتگی به میزان قدرت سیستم دفاعی فرد دارد. اگرچه معمولاً در ابتدای بیماری هیچ علائمی مشاهده نمی‌شود یا علامت‌های خیلی کمی دیده می‌شود، اما در نزدیکی پایان این مرحله بسیاری از افراد دچار تب، کاهش وزن، مشکلات گوارشی و دردهای عضلانی می‌شوند.[۱] همچنین ۵۰ تا ۷۰ درصد از افراد دچار لنفادنوپاتی ماندگار می‌شوند، به‌طوری‌که چند گروه از غدد لنفاوی (به جز در کشاله ران) به مدت بیش از سه تا شش ماه بدون هیچ درد و به‌طور توجیه‌ناپذیری بزرگ می‌شود.[۱۴]

اگرچه بسیاری از مبتلایان HIV-1، قابل تشخیص هستند و در صورت عدم درمان نهایتاً سیر بیماری به ایدز منجر خواهد شد، ولی درصد کمی از آن‌ها (حدود ۵٪) سطح بالای سلول‌های CD4+ T خود را بدون هیچ درمان ضدویروسی تا بیش از ۵ سال حفظ می‌کنند.[۱۷][۲۲] این افراد به عنوان کنترل‌کننده‌های HIV طبقه‌بندی می‌شوند، و آن‌هایی که مقدار کم یا نامحسوسی از ویروس را بدون درمان ضدویروسی در بدن خود نگه می‌دارند به عنوان «کنترل‌کنندگان ممتاز» یا «سرکوبگران ممتاز» شناخته می‌شوند.[۲۲]

سندرم نقص ایمنی اکتسابی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
تصویر نیم تنه انسان که در آن شایع‌ترین علائم ایدز مشخص شده است
علائم اصلی ایدز

سندرم (نشانگان) نقص ایمنی اکتسابی (ایدز) زمانی معنی پیدا می‌کند که شمار سلول‌های CD4+ T به کمتر از ۲۰۰ سلول در هر میکرولیتر برسد یا بیماری‌های خاص مرتبط با عفونت HIV رخ دهد.[۱۷] در غیاب درمان، حدود نیمی از افراد مبتلا به HIV در عرض ده سال مبتلا به بیماری ایدز می‌شوند.[۱۷] رایج‌ترین وضعیت‌هایی که هشداری بر وجود ایدز هستند پنومونی ناشی از پنوموسیستیس (۴۰٪)، نزاری به شکل سندرم اتلاف اچ‌آی‌وی (۲۰٪) و کاندیدیاز مری می‌باشند. سایر علائم شایع شامل عفونت‌های دستگاه تنفسی در یک دوره زمانی معین می‌شود.[۱۷]

عفونت فرصت‌طلب ممکن است توسط باکتری، ویروس، قارچ و انگل به وجود بیاید که معمولاً توسط دستگاه ایمنی بدن کنترل می‌شود.[۲۳] اینکه کدام عفونت رخ می‌دهد تا حدودی به این بستگی دارد که چه عواملی در محیط اطراف فرد قرار دارد.[۱۷] این عفونت تقریباً می‌تواند هر دستگاهی از بدن را تحت تأثیر قرار دهد.[۲۴]

افراد مبتلا به ایدز خطر آلودگی به ویروس‌های سرطانی مختلفی را دارند از جمله: سارکوم کاپوزی، لنفوم بورکیت، لنفوم اولیه دستگاه عصبی مرکزی، و سرطان گردن رحم.[۱۸] سارکوم کاپوزی، شایع‌ترین سرطانی است که در ۱۰ تا ۲۰ درصد از افراد مبتلا به HIV اتفاق می‌افتد.[۲۵] پس از آن لنفوم شایع‌ترین سرطان است و علت مرگ نزدیک به ۱۶ درصد از افراد مبتلا به ایدز می‌باشد و در ۳ تا ۴ درصد از موارد، اولین نشانه ایدز است. هر دوی این سرطان‌ها با ویروس هرپس ۸ انسانی همراه هستند.[۲۵] خیلی اوقات مبتلایان به ایدز به دلیل ارتباطی که با ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) دارد، دچار سرطان گردن رحم می‌شوند.[۲۵] سرطان ملتحمه (لایه‌ای که قسمت داخلی پلک‌ها و قسمت سفید چشم را می‌پوشاند) نیز در مبتلایان به HIV شایع‌تر است.[۲۶]

علاوه بر این، آن‌ها به‌طور مکرر دچار علائمی مانند تب طولانی، تعریق شبانه، تورم غدد لنفاوی، لرز، ضعف، و کاهش وزن می‌شوند.[۲۷] اسهال یکی دیگر از علائم شایعی است که ۹۰٪ از افراد مبتلا به ایدز دچار آن می‌شوند.[۲۸] این افراد همچنین می‌توانند تحت تأثیر علائم روانی و عصبی مختلف مستقل از عفونت‌ها و سرطان‌های فرصت طلب قرار گیرند.[۲۹]

اختلالات مرتبط

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

اختلالات شناختی مرتبط با ایدز/اچ‌ای‌وی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

اختلالات شناختی دسته‌ای از اختلالات روانی است که بر توانایی‌های شناختی از جمله یادگیری، حافظه، درک، تمرکز و حل مسئله تأثیر می‌گذارد.[۳۰] در افراد مبتلا به بیماری ایدز، سلول‌ها به‌طور گسترده با HIV آلوده شده و شروع به ترشح نوروتوکسین فعال می‌کنند؛ در نتیجه، با نفوذ مونوسیت‌ها و ماکروفاژها به سیستم عصبی مرکزی (CNS)، گلیوز، آسیب دیدگی غلاف میلین، ناهنجاری‌های سلول‌های دندریتیک و تخریب نورون‌ها شکل می‌گیرد.[۳۱][۳۲] آسیب به سیستم عصبی مرکزی سبب می‌شود طیفی از اختلالات ذهنی با شدت‌های گوناگون مانند اختلال در تمرکز، حافظه، دقت، هماهنگی، حرکت، یادگیری، گفتار و تصمیم‌گیری تا اختلالات پیشرونده عصبی یا «دمانس ایدز» ایجاد گردد.[۳۳][۳۴] این اختلالات گاهی با مشکل انسوفالوپاتی متابولیکی، ناشی از عفونت HIV نیز همراه است.[۳۵]

اختلالات شناختی مرتبط با ایدز با افزایش عفونت، سطوح پایین سلول‌های CD4+ T و بار ویروسی بالا در پلاسما همراه است و گاهی اوقات به عنوان اولین علامت ابتلا به ایدز شناخته می‌شود.[۳۶]

راه‌های انتقال

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
میانگین احتمال انتقال HIV در هر عمل
بر اساس طریق انتقال از منبع سرایت
طریق انتقال احتمال سرایت
انتقال خون ۹۰%[۳۷]
زایمان (فرزند) ۲۵%[۳۸]
تزریق با سرنگ مشترک ۰.۶۷%[۳۷]
فرو رفتن سرسوزن در بدن ۰.۳۰%[۳۹]
رابطه جنسی مقعدی (دهنده)* ۰.۰۴–۳.۰%[۴۰]
رابطه جنسی مقعدی (واردکننده)* ۰.۰۳%[۴۱]
رابطه جنسی آلت-واژن (دهنده)* ۰.۰۵–۰.۳%[۴۰][۴۲]
رابطه جنسی آلت-واژن (واردکننده)* ۰.۰۱–۰.۳۸%[۴۰][۴۲]
رابطه جنسی دهانی (دهنده)*§ ۰–۰.۰۴%[۴۰]
رابطه جنسی دهانی (واردکننده)*§ ۰–۰.۰۰۵%[۴۳]
* با فرض عدم استفاده از کاندوم
§ منبع به رابطه جنسی دهانی
انجام شده روی یک مرد اشاره دارد

HIV از سه طریق اصلی انتقال می‌یابد:

  • تماس جنسی
  • قرار گرفتن در معرض خون یا بافت آلوده
  • از مادر به فرزند در دوران بارداری، زایمان، یا تغذیه با شیر مادر (که با نام انتقال عمودی شناخته می‌شود)[۴۴]

هیچ گونه خطر انتقال ویروس از طریق مدفوع، ترشحات بینی، بزاق، خلط، عرق، اشک، ادرار، یا استفراغ وجود ندارد مگر اینکه با خون آلوده شده باشند.[۳۹] همچنین در موارد فرد ممکن است با بیش از یک سویه HIV آلوده شود که به عنوان ابر عفونت HIV شناخته می‌شود.[۴۵]

تماس جنسی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

شایع‌ترین حالت انتقال HIV از طریق تماس جنسی با فرد آلوده است.[۴۴] با این حال، یک فرد HIV مثبت که در نتیجه درمان طولانی مدت دارای بار ویروسی غیرقابل شناسایی است، عملاً هیچ خطری برای انتقال HIV از طریق رابطه جنسی ندارد.[۴۶][۴۷] وجود افراد اچ‌آی‌وی مثبت غیرمسری که از نظر عملکردی تحت درمان ضد رتروویروسی قرار می‌گیرند، در بیانیه سوئیس در سال ۲۰۰۸ مورد مناقشه قرار گرفت و از آن زمان از نظر منابع معتبر پزشکی پذیرفته شد.[۴۸] از سال ۲۰۱۷، بیشترین انتقال این بیماری در ایالات متحده در میان مردانی بود که با مردان رابطه جنسی داشتند[۴۹][۵۰] (۸۲٪ از تشخیص‌های جدید HIV در میان مردان ۱۳ سال به بالاتر و ۷۰٪ از کل تشخیص‌های جدید)[۵۱]

در مورد تماس محافظت نشده با جنس مخالف، تخمین خطر انتقال HIV در هر عمل جنسی در کشورهای کم درآمد چهار تا ده برابر بیشتر نسبت به کشورهای با درآمد بالا است.[۴۲] در کشورهای با درآمد کم، خطر ابتلاء از زن به مرد انتقال به ۰٫۳۸٪ در هر بار نزدیکی و از مرد به زن ۰٫۳۰٪ در هر بار نزدیکی تخمین زده شده است. این تخمین برای کشورهای با درآمد بالا، ۰٫۰۴٪ در هر بار نزدیکی برای انتقال از زن به مرد و ۰٫۰۸٪ در هر بار نزدیکی از مرد به زن می‌باشد.[۴۲] خطر انتقال از مقاربت مقعد بیشتر است، و ۱٫۴ تا ۱٫۷ درصد در هر بار نزدیکی با جنس مخالف یا موافق تخمین زده شده است.[۴۲] اگرچه خطر ابتلاء از طریق آمیزش جنسی دهانی نسبتاً کم است، اما این احتمال وجود دارد.[۵۲] خطر انتقال از طریق رابطه دهانی «نزدیک به صفر» توصیف شده است،[۵۳] اگر چه چند موردی گزارش شده است.[۵۴] خطر ابتلاء از طریق سکس دهانی صفر تا ۰٫۰۴ درصد تخمین زده شده است.[۴۰] در محیط‌هایی عمومی مانند روسپی‌ها، خطر انتقال از زن به مرد ۲٫۴٪ در هر بار نزدیکی و از مرد به زن ۰٫۰۵ درصد در هر بار نزدیکی تخمین زده شده است.[۴۲]

خطر انتقال در حضور بیماری‌های آمیزشی[۵۵] و زخم تناسلی[۴۲] افزایش می‌یابد. به نظر می‌رسد زخم تناسلی خطر ابتلاء را تا حدود پنج برابر افزایش می‌دهد.[۴۲] بیماری‌های مقاربتی دیگر مانند سوزاک، کلامیدیا، تریکوموناو واژینوز باکتریال، به نسبت کمتری خطر انتقال را افزایش می‌دهند.[۴۰]

بار ویروسی از فرد آلوده نیز عامل مهمی است که در انتقال از طریق تماس جنسی (و همچنین از طریق مادر به فرزند) نقش دارد.[۵۶] در طول ۲٫۵ ماه اول از عفونت، میزان سرایت به دلیل بار زیاد ویروسی، ۱۲ برابر بیشتر است.[۴۰] در مراحل آخر عفونت فرد، میزان انتقال در حدود هشت برابر بیشتر است.[۴۲]

رابطه جنسی خشن می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در افزایش خطر انتقال باشد.[۵۷] همچنین گفته می‌شود تجاوز جنسی خطر انتقال HIV را افزایش می‌دهد چرا که در این حالت به ندرت از کاندوم استفاده می‌شود، آسیب فیزیکی واژن یا مقعد محتمل است، و ممکن است خطر بیشتری برای انتقال هم‌زمان عفونت‌های‌جنسی وجود داشته باشد.[۵۸]

خون

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
پوستر CDC از سال ۱۹۸۹ که بر خطر انتقال ایدز در استفاده از مواد مخدر تأکید دارد. نوشته: «اگر داری با مواد مخدر بازی می‌کنی… شاید داری با زندگی خودت هم بازی می‌کنی.»

دومین عامل شایع انتقال HIV، از طریق خون و فراورده‌های خونی است.[۴۴] از راه‌هایی که ممکن است این بیماری توسط خون منتقل گردد، می‌توان استفاده از سرنگ مشترک برای مواد مخدر تزریقی نظیر هروئین، زخم در اثر فرورفتن سرسوزن، انتقال خون آلوده یا فراورده‌های خونی، یا تزریق‌هایی که با استفاده از تجهیزات پزشکی استریل نشده انجام می‌شود را نام برد. خطر سرنگ مشترک در حین تزریق مواد مخدر بین ۰٫۶۳ و ۲٫۴ درصد و به‌طور متوسط ۰٫۸٪ در هر عمل می‌باشد.[۵۹] خطر انتقال از فرورفتن سرسوزن یک فرد آلوده ۰٫۳٪ در هر عمل (حدود ۱ در ۳۳۳) و خطر آلودگی غشاء مخاطی به خون آلوده ۰٫۰۹٪ در هر عمل (حدود ۱ در ۱۰۰۰) تخمین زده می‌شود.[۳۹] در ایالات متحده، مصرف‌کنندگان مواد مخدر تزریقی ۱۲٪ از مبتلایان به HIV در سال ۲۰۰۹ را تشکیل می‌دادند[۶۰] و در برخی مناطق بیش از ۸۰٪ از افرادی که تزریق مواد انجام می‌دهد دارای HIV هستند.[۴۴]

در ۹۳٪ موارد استفاده از خون آلوده در انتقال خون، انتقال عفونت خواهد بود.[۵۹] در کشورهای توسعه یافته خطر ابتلاء به HIV از طریق انتقال خون بسیار پایین است (کمتر از یک در پانصد هزار) و در آن‌ها آزمایش HIV بر روی خون اهداکننده انجام می‌شود.[۴۴] در انگلیس، خطر انتقال یک در پنج میلیون گزارش شده است.[۶۱] با این حال، در کشورهای با درآمد پایین، تنها نیمی از خون مورد استفاده برای انتقال ممکن است به‌طور مناسب آزمایش شود (در سال ۲۰۰۸).[۶۲] تخمین زده شده است که HIV در این مناطق تا ۱۵٪ از طریق انتقال خون آلوده و فراورده‌های خونی سرایت می‌یابد، که نمایانگر ۵٪ تا ۱۰٪ از عفونت‌های سرتاسر دنیا است.[۴۴][۶۳]

تزریق غیربهداشتی نقش مهمی در گسترش HIV در کشورهای جنوب صحرای آفریقا دارد. در سال ۲۰۰۷، بین ۱۲ تا ۱۷ درصد از عفونت‌های این منطقه به دلیل استفاده از سرنگ نسبت داده شد.[۶۴] سازمان بهداشت جهانی خطر انتقال از طریق تزریق در آفریقا را ۱٫۲٪ تخمین زده است.[۶۴]

افرادی که خالکوبی، سوراخ‌کاری و زخم‌آرایی انجام می‌دهند از لحاظ نظری در معرض خطر سرایت هستند، اما تاکنون هیچ مورد مستندی مشاهده نشده است.[۶۵] پشه و سایر حشره‌ها قادر به انتقال HIV نیستند.[۶۶]

مادر به فرزند

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

انتقال HIV از مادر به فرزند می‌تواند در دوران بارداری، هنگام زایمان یا از راه شیر مادر انجام شود.[۶۷][۶۸] این راه سومین طریق شایع انتقال HIV در دنیا می‌باشد.[۴۴] در صورت عدم درمان، خطر انتقال قبل یا در حین تولد حدود ۲۰ درصد و در کسانی که شیر هم بدهند ۳۵ درصد است.[۶۷] در سال ۲۰۰۸، حدود ۹۰٪ موارد HIV کودکان ناشی از انتقال عمودی محاسبه شد.[۶۷] با درمان مناسب خطر ابتلاء به عفونت از مادر به فرزند می‌تواند به حدود ۱٪ کاهش یابد.[۶۷] درمان از طریق پیشگیری شامل مصرف داروهای ضد ویروسی توسط مادر در دوران بارداری و زایمان، عمل سزارین در زمان مناسب (و نه اضطراری)، عدم تغذیه شیر مادر، و تجویز داروهای ضد ویروسی به نوزاد می‌شود.[۶۹] با این حال بسیاری از این امکانات در کشورهای در حال توسعه در دسترس نیست.[۶۹] اگر در دوران دندان آوردن، مواد غذایی به خون آلوده شود، می‌تواند خطر انتقال را افزایش دهد.[۶۵]

ویروس‌شناسی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
نموداری که در آن ساختار ویروس HIV نشان داده شده است

ویروس HIV عامل گستره‌ای از بیماری‌ها است که با نام ایدز شناخته می‌شوند. HIV نوعی ویروس پسگرد است که عمدتاً به اجزای دستگاه ایمنی انسان مانند سلول‌های CD4+ T، درشت‌خوارها و سلول‌های دندریت سرایت می‌کند و به صورت مستقیم یا غیرمستقیم سلول‌های CD4+ T را از بین می‌برد.[۷۰]

HIV عضوی از سرده ویروس‌های آهسته‌گستر،[۷۱] و بخشی از خانواده ویروسان پسگرد است.[۷۲] ویروس‌های آهسته‌گستر خصوصیات ریخت‌شناسی و زیست‌شناسی مشترک بسیاری دارند. گونه‌های بسیاری از پستانداران مبتلا به ویروس آهسته‌گستر می‌شوند، که مشخصاً دلیل بیماری‌های طولانی‌مدت با دوره کمون طولانی هستند.[۷۳] ویروس‌های آهسته‌گستر به شکل تک رشته، حس مثبت، ویروس آران‌ای غلافدار منتقل می‌شوند. پس از ورود به سلول هدف، ژنوم آران‌ای ویروس توسط آنزیم وارونویس ویروسی که همراه با ژنوم ویروسی در ذرات ویروسی منتقل شده، به یک دی‌ان‌ای دو رشته استاندارد تبدیل می‌شود. سپس DNA ویروسی وارد هسته سلول می‌شود و کل DNAهای سلولی را توسط اینتگراز ویروسی فرا می‌گیرد.[۷۴] وقتی فرا گرفته شد، ویروس ممکن است پنهان شود و این به ویروس و سلول‌های میزبانش این امکان را می‌دهد تا توسط دستگاه ایمنی بدنی شناسایی نشوند.[۷۵] همچنین این ویروس می‌تواند تکثیر شود و ژنوم‌های RNA جدیدی تولید کند و پروتئین‌های ویروسی که توسط سلول به عنوان هسته‌های سلولی جدید شده‌اند را در چرخه‌ای از نو پدیدآورد.[۷۶]

دو ویروس نوع ایدز تاکنون مشخص شده است: HIV-1 و HIV-2.

HIV-1 ویروسی بود که در ابتدا شناخته شد (و در ابتدا به عنوان LAV یا HTLV-III شناخته می‌شد). هر چه بیشتر بدخیم باشد، بیشتر عفونی می‌شود.[۷۷] عفونت ضعیف‌ترHIV-2 در مقایسه با HIV-1 افرادی که در معرض HIV-2 هستند کمتر مبتلا به HIV-2 می‌شوند. از آنجا که HIV-2 توانایی ضعیفی در انتقال دارد، تا حد زیادی محدود به آفریقای غربی می‌باشد.[۷۸]

میکروگراف الکترونی اسکنی از HIV-1، که با رنگ سبز مشخص شده و از یک لنفوسیت کشت شده تولید شده است.

اچ‌آی‌وی، یا ویروس نقص (کمبود) ایمنی و دفاع آدمی، ویروسی دارای پوشش، علاوه بر کپسید، است که اندازه‌ای برابر با ۱۲۵ نانومتر دارد و برای همانندسازی در گلبول‌های سفید دستگاه ایمنی بدن انسان مستقر می‌شود.[۷۹]

نتیجهٔ یک پژوهش عمده از سوی گروهی از پژوهشگران دانشگاه آکسفورد انگلستان نشان می‌دهد که ویروس اچ‌آی‌وی در روند فرگشتی (تکاملی) خود، دچار جهش و تحول شده و در مقایسه با گذشته، از میزان خطر، مرگبار بودن و مسری بودن آن کاسته شده است. بر اساس این مطالعه، ویروس اچ‌آی‌وی در حال هماهنگی و تطبیق خود با دستگاه ایمنی بدن انسان بوده و درجهٔ خطر آن در حال کاهش است. بر اساس گزارش منتشر شده از این پژوهش، اکنون فاصلهٔ زمانی بین آلودگی به ویروس و بروز بیماری ایدز بیشتر شده و ممکن است تغییرات تکاملی ایجاد شده در ویروس اچ‌آی‌وی به نتیجه بخشی اقدامات و تلاش‌ها برای مهار همه‌گیری گسترده و گسترش ابتلاء به بیماری ایدز یاری رساند. از سوی دیگر، بنا بر یافته‌های این پژوهش، داروهای ضد رتروویروس در تضعیف و تحلیل ویروس اچ‌آی‌وی دارای سهم بوده‌اند؛ البته اکنون، ضعیف‌ترین نمونه‌های ویروسی هم کاملاً خطرناک هستند.[۸۰][نیازمند منبع پزشکی] با این حال تحقیقات بیشتر برای بررسی نتایج آن مورد نیاز است.[۴۸]

پاتوفیزیولوژی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
چرخه تکثیر اچ‌آی‌وی

پس از ورود ویروس به بدن، یک دوره سریع تکثیر ویروسی وجود داشته و منجر به بالا رفتن تعداد ویروس در خون اطراف خود خواهد شد. در طی عفونت اولیه، سطح HIV ممکن است به چند میلیون ذره ویروس در هر میلی لیتر خون برسد.[۸۱] این واکنش با کاهش قابل توجهی در تعداد سلول‌های در گردش CD4+ T همراه است. این ویروس خونی حاد تقریباً همواره با فعالیت سلول‌های CD8+ T در ارتباط است که سلول‌های آلوده به HIV را از بین می‌برد و سپس آنتی‌بادی تولید می‌کند. به نظر می‌رسد که واکنش سلول CD8+ T در کنترل سطح ویروس مهم باشد، که به اوج رسیده و سپس کاهش می‌یابد، تا شمار سلول‌های CD4+ T به مقدار قبل بازگردد. واکنش یک سلول CD8+ T سالم هر چند که ویروس را از بین نمی‌برد اما باعث می‌شود بیماری با سرعت کمتری پیشرفت کند و بهتر بتوان بیماری را شناسایی کرد.[۸۲]

پاتوفیزیولوژی بیماری ایدز پیچیده است.[۸۳] در نهایت، HIV با به تحلیل بردن سلول‌های CD4+ T منجر به ایدز شده و باعث تضعیف دستگاه ایمنی بدن و عفونت فرصت‌طلب می‌شود. وجود سلول‌های T برای واکنش ایمنی ضروری است و بدون آن‌ها، بدن نمی‌تواند با عفونت‌ها مقابله کند یا سلول‌های سرطانی را از بین ببرد. عملکرد کاهش سلول‌های CD4+ T در وضعیت حاد و مزمن متفاوت است.[۸۴] در حین وضعیت حاد، سلول‌های HIV ناشی از سلول‌های عفونی تحلیل رفته و کشته شده توسط سلول‌های سمی T، عامل کاهش سلول‌های CD4+ T هستند، اگر چه عامل دیگر می‌تواند مرگ برنامه‌ریزی‌شده یاخته باشد. در حین وضعیت مزمن، به نظر می‌رسد که عواقب ناشی از فعالیت کلی دستگاه ایمنی بدن همراه با از دست دادن تدریجی توانایی دستگاه ایمنی بدن برای تولید سلول‌های جدید T عامل کاهش تدریجی تعداد سلول‌های CD4+ T باشد.[۸۵]

اگر چه علائم نقص دستگاه ایمنی توسط ایدز تا چند سال بعد از عفونت در فرد ظاهر نخواهد شد، ولی کمبود سلول‌های CD4+ T در طول هفته اول عفونت، به خصوص در مخاط روده، که منبع اکثریت لنفوسیت‌های موجود در بدن است، اتفاق می‌افتد.[۸۶] دلیل اصلی از دست رفتن سلول‌های مخاطی CD4+ T این است که اکثر سلول‌های مخاطی CD4+ T نشان دهنده پروتئین CCR5 هستند که HIV از آن‌ها برای دستیابی به سلول‌ها استفاده می‌کند، در حالی که تنها بخش کوچکی از سلول‌های CD4+ T در جریان خون این کار را انجام می‌دهند.[۸۷]

ویروس HIV به دنبال CCR5 نشانگر CD4+ T می‌گردد و آن‌ها را از بین می‌برد.[۸۸] در نهایت، واکنش شدید دستگاه ایمنی عفونت را کنترل می‌کند و مرحله نهفتگی بالینی آغاز می‌گردد. سلول‌های CD4+ T در بافت مخاطی باقی می‌مانند.[۸۸] تکثیر مداوم HIV از وضعیت کلی فعالیت ایمنی حاصل می‌شود.[۸۹] فعالیت دستگاه ایمنی که نمایانگر افزایش فعالیت سلول‌های ایمنی و التهاب سیتوکین است، از فعالیت چندین محصول ژن HIV و واکنش دستگاه ایمنی به تکثیر HIV حاصل می‌شود. همچنین از کار افتادن دستگاه ایمنی گوارشی به وسیله تکثیر سلول‌های مخاطی CD4+ T در طی مرحله عفونی بیماری به این موضوع مربوط می‌شود.[۹۰]

تشخیص بیماری

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
نمودار عمومی رابطهٔ میان نسخه‌های HIV(تکثیرشده از ویروس‌ها) و شمار CD4+ T با میانگین زمان ابتلاء به HIV بدون مراقبت؛ هربیماری شخص می‌تواند دوره را به قدر قابل توجهی تغییر دهد.
  تعداد گویچه‌های سفید CD4+ T (سلول/میلی‌متر مکعب)
  HIV RNA تکثیرشده بر میلی‌لیتر پلاسما

بیماری ایدز و HIV با توجه بروز علایم و نشانه‌های بیمار، از طریق آزمایش و بررسی آن در آزمایشگاه مورد تشخیص قرار می‌گیرد.[۱۵] آزمایش HIV به افراد در معرض خطر این بیماری، افراد مبتلا به هر نوع بیماری آمیزشی و زنان باردار توصیه می‌شود.[۱۸][۹۱] در بسیاری از مناطق دنیا، یک سوم حاملان HIV زمانی متوجه بیماری خود می‌شوند که در مرحله پیشرفته‌ای از این بیماری قرار دارند و به AIDS یا نقص شدید دستگاه ایمنی مبتلا شده‌اند.[۱۸]

آزمایش HIV

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
حداقل زمان مورد نیاز (بر حسب روز) پس از در معرض قرار گرفتن ویروس جهت دقیق بودن آزمایش[۹۲]
آزمایش خون تعداد روزها
آزمایش آنتی‌بادی (آزمایش سریع، الایزا نسل سوم) ۲۳–۹۰
آزمایش آنتی‌بادی و آنتی‌ژن پی۲۴ (الایزا نسل چهارم) ۱۸–۴۵
پی‌سی‌آر ۱۰–۳۳

به‌طور کلی برای تشخیص ابتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز، سه گروه اصلی آزمایش وجود دارد.[۹۳][۹۴] این سه نوع، عبارتند از آزمون آنتی‌بادی (پادتن)، آزمون آنتی‌ژن و آزمون سنجش مقدار. در آزمون آنتی‌بادی، وجود آنتی‌بادی یا پادتن تولید شده و ترشح شده در خون توسط گلبول‌های سفید دستگاه ایمنی بررسی می‌شود. در آزمون آنتی‌ژن، خون از نظر حضور خود ویروس مورد بررسی قرار می‌گیرد. آزمایش آنتی‌بادی یا پادتن دو گونهٔ اصلی است که عبارتند از «الیزا» (Elisa) و وسترن بلات (Western blot). اگر در آزمایش «الیزا»، نتیجهٔ مثبت بدست آید، برای اطمینان و نتیجهٔ قطعی، باید آزمون وسترن بلات هم انجام شود. در مجموعهٔ آزمایش‌های آنتی‌بادی، آزمایش سریع یا رپید تست (Rapid test) نیز وجود دارد که نتیجهٔ آن در ۱۰ تا ۲۰ دقیقه آماده می‌شود و برای اطمینان، باید دو بار انجام شود و یک نتیجهٔ مثبت یا منفی، دو بار به دست آید. آزمایش‌های آنتی‌ژن نیز دو گروه هستند: RT-PCR و P24. آزمایش «پی.سی. آر»، ژنوم ویروس در خون فرد را مورد بررسی قرار می‌دهد و اندکی گران‌تر است و امکان جواب کاذب نیز در آن وجود دارد.[۹۵]

در اکثر افراد آلوده به HIV، در طول سه تا دوازده هفته پس از عفونت اولیه، یک سری آنتی‌بادی‌های خاص ایجاد می‌گردد.[۱۷] تشخیص اولیه HIV قبل از تغییر آنتی‌بادی، با اندازه‌گیری اچ‌آی‌وی-آران‌ای یا آنتی‌ژن P24 انجام می‌شود.[۱۷] نتایج مثبت به دست آمده توسط آنتی‌بادی یا آزمایش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR)، توسط PCR یا توسط آنتی‌بادی دیگری تأیید می‌شوند.[۱۵] به‌طور معمول پس از گذشت سه ماه (و گاه در برخی موارد نادر، حتی تا شش ماه) از آخرین رویدادی که مشکوک به انتقال ویروس به بدن فرد است، با این حال آزمایش دومی نیز بعد از سه‌ماهه دوم نیاز است تا نتیجهٔ منفی اطمینان‌آور باشد.[۹۶][۹۷]

آزمایش آنتی‌بادی در کودکان کمتر از ۱۸ ماه، به دلیل وجود مداوم آنتی‌بادی‌های مادری معمولاً نتیجه درستی نمی‌دهد.[۹۸] بنابراین عفونت HIV تنها توسط آزمایش PCR مربوط به HIV RNA یا DNA یا از طریق آزمایش آنتی‌بادی P24 قابل تشخیص است.[۱۵] در اکثر نقاط دنیا دسترسی به آزمایش PCR قابل اعتماد وجود ندارد و افراد باید تا زمانی صبر کنند که علائم پیشرفت کند یا سن کودک به اندازه کافی باشد و آزمایش آنتی‌بادی درستی نتیجه دهد.[۹۸] در کشورهای جنوب صحرای آفریقا در بین سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۹، بین ۳۰ تا ۷۰ درصد افراد، از وضعیت HIV خود آگاه بوده‌اند.[۹۹] در سال ۲۰۰۹، بین ۳٫۶ تا ۴۲ درصد مردان و زنان کشورهای مختف جهان مورد آزمایش قرار گرفتند که کمترین میزان آزمایش (۳٫۶ درصد) متعلق به جمعیت مردان ماداگاسکار و بیشترین آن (۴۲ درصد) جمعیت متعلق به زنان لسوتو بوده است.[۹۹] این ارقام نشان دهنده افزایش قابل توجهی نسبت به ده سال گذشته است.[۹۹]

طبقه‌بندی عفونت HIV

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

از دو طبقه‌بندی اصلی برای مرحله‌بندی HIV و ایدز استفاده می‌شود، یکی توسط سازمان بهداشت جهانی[۱۵] (WHO) و دیگر توسط مرکز کنترل و پیشگیری بیماری[۱۰۰] (CDC). برنامه CDC بیشتر در کشورهای توسعه‌یافته‌استفاده می‌شود. از آنجا که برنامه WHO احتیاجی به آزمایش ندارد، بیشتر مناسب کشورهای در حال توسعه است که با کمبود لوازم روبرو هستند. علی‌رغم تفاوت‌های که این دو با هم دارند، اما می‌تواند هر دوی آن‌ها را از لحاظ آماری مقایسه نمود.[۱۴][۱۵][۱۰۰]

سازمان بهداشت جهانی برای اولین بار در سال ۱۹۸۶ تعریفی برای ایدز ارائه نمود.[۱۵] از آن زمان به بعد، مرحله‌بندی WHO برای چندین بار تغییر کرده و گسترش یافت، که نسخهٔ اخیر آن که در سال ۲۰۰۷ منتشر شده است.[۱۵] رده‌بندی مراحل تعیین شده توسط WHO به شکل زیر است:

  • عفونت اولیه HIV: که یا بدون علامت است یا همراه با سندرم حاد ویروسی است.[۱۵]
  • مرحله ۱: عفونت HIV بدون علامت با تعداد سلول‌های CD4 بیش از ۵۰۰ در هر میکرولیتر. ممکن است شامل بزرگ شدن گره‌های لنفاوی نیز باشد.[۱۵]
  • مرحله ۲: علائم خفیف که ممکن است تغییر جزئی غشاء مخاطی و عود عفونت دستگاه تنفسی فوقانی را شامل شود و تعداد سلول‌های CD4 کمتر از ۵۰۰ در هر میکرولیتر است.[۱۵]
  • مرحله ۳: علائم پیشرفته که ممکن است شامل اسهال مزمن و غیرعادی برای بیش از یک ماه شود، به همراه عفونت‌های باکتریایی شدید از جمله سل ریوی و همچنین تعداد سلول‌های CD4 کمتر از ۳۵۰ در هر میکرولیتر.[۱۵]
  • مرحله ۴ یا ایدز: علائم شدیدی شامل توکسوپلاسموز مغز، کاندیدیاز مری، نای، نایژه یا شش و سارکوم کاپوزی. تعداد سلول‌های CD4 به کمتر از ۲۰۰ در هر میکرولیتر می‌رسد.[۱۵]

مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا نیز ایجاد یک سیستم طبقه‌بندی برای HIV ارائه نموده و آخرین بار آن را در سال ۲۰۰۸ به روزرسانی کرده است.[۱۰۰] در این سیستم عفونت HIV بر اساس شمارش CD4 و علائم بالینی می‌باشد،[۱۰۰] عفونت را در سه مرحله توصیف می‌کند:

  • مرحله ۱: تعداد سلول‌های CD4 بیشتر از ۵۰۰ در هر میکرولیتر بدون هیچ علائمی از ایدز
  • مرحله ۲: تعداد سلول‌های CD4 بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ در هر میکرولیتر بدون هیچ علائمی از ایدز
  • مرحله ۳: تعداد سلول‌های CD4 کمتر از ۲۰۰ در هر میکرولیتر یا وجود علائمی از ایدز
  • نامعلوم: اگر اطلاعات کافی برای هر یک از مراحل فوق در دسترس باشد

اگر پس از درمان، تعداد سلول‌های CD4 خون به بیش از ۲۰۰ در هر میکرولیتر افزایش یابد یا بیماری دیگری به جز ایدز احتمال رود یا حتی درمان گردد هنوز هم تشخیص اینکه بیماری ایدز بوده باشد پابرجا خواهد بود.[۱۴]

پیشگیری

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
کلینیک ایدز، مک‌لئود گنج، هند، ۲۰۱۰

تماس جنسی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

استفاده همیشگی از کاندوم در طولانی مدت، حدوداً ۸۰ درصد خطر انتقال HIV را کاهش می‌دهد.[۱۰۱] هنگامی که از بین زن و مرد، یکی از طرفین مبتلا شود، در صورتی که به‌طور مداوم از کاندوم استفاده شود، احتمال ابتلاء به HIV برای فرد غیرآلوده در هر سال زیر ۱٪ است.[۱۰۲] برخی از شواهد نشان می‌دهد که کاندوم زنانه هم می‌تواند در همان سطح از انتقال بیماری محافظت کند.[۱۰۳] به نظر می‌رسد استفاده از ژل واژینال حاوی تنوفوویر بلافاصله قبل از رابطه جنسی، میزان ابتلاء را تا حدود ۴۰ درصد در میان زنان آفریقایی کاهش می‌دهد.[۱۰۴] در مقابل، استفاده از اسپرم‌کش نونوکسینول-۹، به دلیل ایجاد سوزش در واژن و «رکتوم» می‌تواند خطر انتقال را افزایش دهد.[۱۰۵]ختنه در آفریقای سیاه، خطر ابتلاء به HIV توسط مردان دگرجنسگرا را بین ۳۸٪ و ۶۶٪ در بیش از ۲۴ ماه کاهش می‌دهد.[۱۰۶] بر پایه این مطالعات، سازمان جهانی بهداشت و UNAIDS، ختنه مرد را به عنوان یکی از روش‌های پیشگیری انتقال HIV از زن به مرد در سال ۲۰۰۷ توصیه کرده‌اند.[۱۰۷] در این که آیا این کار باعث محافظت انتقال بیماری مرد به زن نیز می‌شود[۱۰۸][۱۰۹] یا اینکه که به نفع کشورهای توسعه‌یافته و در میان مردانی که با همجنس خود رابطه برقرار می‌کنند نیز مؤثر است، مناقشه وجود دارد.[۱۱۰][۱۱۱][۱۱۲] زنانی که مورد ختنه قرار می‌گیرند، بیشتر در معرض خطر انتقال HIV قرار دارند.[۱۱۳]

به نظر نمی‌رسد که برنامه‌هایی که پرهیز جنسی را تشویق می‌کنند بتوانند در مقابل خطر HIV مؤثر باشند.[۱۱۴] شواهد نشان می‌دهند که آموزش دوطرفه به همان اندازه ضعیف است.[۱۱۵] همچنین آموزش مسائل جنسی در مدارس نیز می‌تواند رفتار پرخطر را کاهش دهد.[۱۱۶] اقلیت قابل توجهی از جوانان با اینکه نسبت به خطرات HIV و ایدز آگاه هستند، اما با این حال همچنان دست به کارهایی می‌زدند که پرخطر محسوب می‌شوند.[۱۱۷] بررسی‌ها نشان داده مشاوره داوطلبانه و آزمایش اچ‌آی‌وی، بر رفتار پرخطرافرادی که آزمایش آنها منفی است تأثیر نمی‌گذارد، اما استفاده از کاندوم را در افرادی که آزمایش آنها مثبت شده است، افزایش می‌دهد.[۱۱۸] به نظر می‌رسد افزایش خدمات مشاوره خانواده احتمال استفاده زنان مبتلا به HIV از راه‌های پیشگیری از بیماری را افزایش می‌دهد.[۱۱۹]م شخص نیست که آیا درمان سایر بیماری‌های مقاربتی در پیشگیری از HIV مؤثر باشد یا خیر.[۵۵]

پیش از در معرض قرار گرفتن

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

درمان زودهنگام افراد مبتلا به HIV با ضدویروس، تا ۹۶ درصد از سرایت شریک آن‌ها جلوگیری می‌کند.[۱۲۰][۱۲۱] درمان ضد رتروویروسی در میان افراد مبتلا به HIV که تعداد CD4 آنها کمتر از ۵۵۰ سلول در میکرولیتر بوده، یک راه بسیار مؤثر برای جلوگیری از عفونت HIV شریک زندگی آنها است (راهبردی که به عنوان درمان به هدف پیشگیری یا TASP شناخته می‌شود).[۱۲۲] TASP با کاهش ۱۰ تا ۲۰ برابری خطر انتقال این ویروس همراه است.[۱۲۳] پیشگیری پیش از در معرض قرارگرفتن با دوز معینی در روز از داروی تنوفوویر به همراه یا بدون امتریسیتابین، در افراد در معرض خطر از جمله مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند، زوج‌هایی که یکی از آنها HIV مثبت است و دگرجنس‌گرایان جوان در آفریقا مؤثر است.[۱۰۴][۱۲۴] همچنین یک مطالعه نشان داد این روش ممکن است خطر ابتلا در مصرف‌کنندگان مواد مخدر داخل وریدی را ۰٫۷ تا ۰٫۴ در هر ۱۰۰ نفر سال کاهش دهد.[۱۲۵] USPSTF، در سال ۲۰۱۹، پیش معرض قرارگیری را به افرادی که در معرض خطر ابتلا هست توصیه کرد.[۱۲۶]

به نظر می‌رسد اقدامات احتیاطی جهانی در محیط مراقبت‌های بهداشتی بر روی کاهش خطر HIV مؤثر است.[۱۲۷] اعتیاد به مواد مخدر تزریقی عامل مهم دیگری است و راهبردهای کاهش آسیب مانند تعویض سرنگ و درمان‌های جایگزین موادمخدر ظاهراً در کاهش خطر انتقال مؤثر بوده‌اند.[۱۲۸][۱۲۹]

پس از در معرض قرار گرفتن

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

پیشگیری پس از در معرض قرارگرفتن، دوره استفاده از آنتی «رتروویرال» (ضدویروس-آنتی «رترو ویروس») است که در طول ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از در معرض قرار گرفتن خون یا ترشحات تناسلی آلوده به HIV تجویز شده باشد.[۱۳۰][۱۳۱] استفاده از زیدوودین به تنهایی خطر ابتلاء به عفونت HIV از طریق تزریق سرنگ را تا پنج برابر کاهش می‌دهد.[۱۳۱] این درمان بعد از تجاوز جنسی و هنگامی که فرد متجاوز به عنوان مبتلا به HIV شناخته شده توصیه می‌شود، جای بحث دارد. اما در مواقعی که وضعیت HIV نامعلوم است،[۱۳۲] برنامه‌های درمانی فعلی معمولاً از لپیناویر/ریتوناویر و لمیودین/زیدوودین یا تنوفوویر/امتریسیتابین برای درمان استفاده می‌کنند و می‌تواند خطر را به میزان بیشتری کاهش دهند.[۱۳۱] طول دوره درمان معمولاً چهار هفته است[۱۳۳] و اغلب با عوارض جانبی (در حدود ۷۰٪ از موارد زیدوودین که شامل ۲۴٪ تهوع، ۲۲٪ خستگی، ۱۳ درصد روان‌پریشی و ۹٪ سردرد می‌شود) همراه هستند.[۳۹]

مادر به فرزند

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

برنامه‌های جلوگیری از انتقال HIV از مادر به فرزند می‌تواند سرعت انتقال را به اندازه ۹۲ تا ۹۹ درصد کاهش دهند.[۶۷][۱۲۸] این دوره اساساً شامل استفاده از داروهای ضدویروسی به صورت ترکیبی در دوره حاملگی و بعد از زایمان در بچه می‌شود و ترجیحاً باید به جای شیردهی از شیشه شیر استفاده شود.[۶۷][۱۳۴] اگر تغذیه جایگزین قابل قبول، امکان‌پذیر، مقرون به صرفه، پایدار و ایمن باشد، مادران باید از شیردهی به نوزادان خود خودداری کنند، با این حال در صورتی که موردی نباشد، شیر مادر در ماه‌های اول بسیار توصیه می‌شود.[۱۳۵] اگر تغذیه شیر فقط توسط مادر انجام شود، دوره پیشگیری طولانی مدت ضد ویروسی به نوزاد خطر انتقال را کاهش می‌دهد.[۱۳۶]

واکسیناسیون

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

تاکنون (اول آوریل سال ۲۰۱۹) هیچ گونه واکسن مؤثری برای ایدز کشف نشده است.[۱۳۷][۱۳۸]اگرچه در سال‌های اخیر، پیشرفت‌هایی در طراحی، تولید اولیه و آزمایش‌های نخستینِ واکسن‌هایی برای پیشگیری از ابتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز حاصل شده است، اما هنوز واکسن تأیید شده، تضمینی و دارای پشتوانهٔ کافی حاصل از کارآزمایی بالینی و پژوهش‌های اطمینان‌بخش، برای اچ‌آی‌وی/ایدز وجود ندارد، و نمونه‌های تولید شده در مراحل اولیه آزمایش و کارآزمایی هستند و تا اخذ تأییدیه‌های نهایی و ورود به بازار، راه درازی در پیش دارند.[۱۳۹][۱۴۰][۱۴۱][۱۴۲][۱۴۳][۱۴۴][۱۴۵][۱۴۶][۱۴۶][۱۴۷][۱۴۸][۱۴۹][۱۵۰][۱۵۱] در واکسن آزمایشی RV 144 که در سال ۲۰۰۹ منتشر شد کاهش جزئی تقریباً ۳۰٪ در خطر انتقال مشاهده شد، که باعث ایجاد امیدی در جامعه تحقیقای برای یک واکسن مؤثر شد.[۱۵۲] آزمایش‌های بیشتری بر روی واکسن RV 144 در حال انجام است.[۱۵۳][۱۵۴]

بتازگی مرکز پیشگیری و کنترل بیماری‌های آمریکا اعلام کرد که داروی تراوادا (Truvada) به عنوان یکی از داروهای پیشگیری از ویروس HIV، مرحله آزمایشی خود را با موفقیت پشت سر گذاشت. این دارو در مراحل آزمایشگاهی خود توانسته است خطر ابتلا به عفونت HIV را در افرادی که در معرض خطر این ویروس قرار داشتند، تا ۹۲ درصد کاهش دهد.[۱۵۵][۱۵۶]

درمان

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در حال حاضر هیچ نوع درمان یا واکسن اچ‌آی‌وی مؤثری برای این بیماری ساخته نشده است. معالجه شامل درمان از طریق مقابله با بازگشت ویروس (HAART) است که روند پیشروی بیماری را کند می‌کند.[۱۵۷] از سال ۲۰۱۰ بیش از ۶٫۶ میلیون نفر در کشورهای با درآمد پایین یا متوسط مبتلا به این بیماری شده‌اند.[۱۵۸] همچنین درمان این بیماری شامل درمان‌های پیشگیرانه و مداوم برای عفونت‌های مترصد است.

درمان از طریق مقابله با ویروس

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

گزینه‌های فعلی HAART ترکیبی (یا «امتزاجی») از حداقل سه دارو است که دست کم دو نوع، یا «گونه»، عامل مقابله با بازگشت ویروسی را شامل می‌شود.[۱۵۹] درمان اولیه نوعاً یک مهارکننده ترانس «کریپتاز» معکوس آنالوگ غیر نوکلئوزیدی (NNRTI) به اضافه دو مهارکننده ترانس «کریپتاز» معکوس آنالوگ نوکلئوزیدی (NRTIs) است.[۱۵۹] NRTIs معمولاً شامل: زیدوودین (AZT) یا تنوفوویر (TDF) و لامیوودین (3TC) یا امتریسیتابین (FTC) است.[۱۵۹] ترکیب این عوامل که شامل مهارکننده پروتئازها (PI) می‌باشد و در صورتی که دستور بالا کارایی لازم را نداشته باشد مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۱۵۹]

دو قرص مستطیل شکل که روی یکی از آن‌ها می‌توان آرم GX623 را مشاهده کرد
«آباکاویر» -نوکلئوزید آنالوگ معکوس مهارکننده ترانس «کریپتاز» (NARTI یا NRTI)

زمان شروع درمان مقابله با بازگشت ویروس مورد مناقشه است.[۱۸][۱۶۰] هم سازمان بهداشت جهانی، هم دستورالعمل‌های اروپایی و هم ایالت متحده آمریکا استفاده از درمان مقابله با بازگشت ویروس را در تمام افراد نوجوان، بزرگسال و زنان بارداری توصیه می‌کنند که CD4 آن‌ها کمتر از ۳۵۰ میکرولیتر است یا بدون توجه به CD4 نشانه‌های بیماری را دارند.[۱۸][۱۵۹] این واقعیت که شروع درمان در این سطح خطر مرگ و میر را کاهش می‌دهد از این توصیه پشتیبانی می‌کند.[۱۶۱] علاوه بر این آمریکا این درمان را برای همه افراد آلوده به ویروس HIV بدون در نظر گرفتن CD4 و علایم آن‌ها توصیه می‌کند، اگرچه، این توصیه را برای افرادی که میزان CD4 آن‌ها بیشتر است با اطمینان کمتری تجویز می‌کند.[۱۶۲] این درحالی است که سازمان بهداشت جهانی این درمان را برای افراد مبتلا به بیماری سل و مبتلایان به هپاتیت ب مزمن و فعال پیشنهاد می‌کند.[۱۵۹] پیشنهاد می‌شود زمانی که این درمان آغاز شد بدون وقفه یا «تعطیلی» ادامه یابد.[۱۸] در بسیاری از افراد بیماری زمانی تشخیص داده می‌شود که زمان ایدئال آغاز درمان از دست رفته است.[۱۸] نتیجه مطلوب درمان این است که در مدت زمان طولانی تعداد پلاسمای HIV-RNA زیر ۵۰ کپی بر میلی‌لیتر باشد.[۱۸] توصیه می‌شود سطوح تعیین‌کننده مؤثر بودن درمان در وهلهٔ اول بعد از چهار هفته اندازه‌گیری شوند و زمانی که سطوح به پایین‌تر از ۵۰ کپی بر میلی‌لیتر رسید معمولاً کنترل آن هر سه تا شش ماه یک بار کافی خواهد بود.[۱۸] به نظر می‌رسد که در کنترل ناموثر چیزی بیش ۴۰۰ کپی بر میلی‌لیتر دیده خواهد شد.[۱۸] بر اساس این معیار در بیش از ۹۵٪ از افراد درمان در سال اول مؤثر خواهد بود.[۱۸]

مزیت‌های درمان شامل کاهش خطر پیشروی ایدز و کاهش خطر مرگ می‌باشد.[۱۶۳] همچنین در کشورهای در حال توسعه درمان باعث بهبود اوضاع جسمی و سلامت روحی فرد می‌شود.[۱۶۴] در صورت اقدام به درمان تا ۷۰٪ خطر ابتلاء به سل کاهش خواهد یافت.[۱۵۹] مزیت‌های دیگر درمان شامل کاهش خطر انتقال بیماری به شریک جنسی و کاهش امکان انتقال از مادر به فرزند می‌باشد.[۱۵۹] تأثیر درمان تا حد زیادی به انطباق بستگی دارد.[۱۸] دلایل عدم انطباق عبارتند از: دسترسی معدود به مراقبت‌های پزشکی،[۱۶۵] عدم حمایت‌های اجتماعی کافی، بیماری روانی و سوء مصرف مواد.[۱۶۶] همچنین پیچیدگی روش‌های درمانی (به دلیل تعدد قرص‌ها و دوزها) و اثرات جانبی آن‌ها ممکن است موجب عدم تابعیت اختیاری فرد شود.[۱۶۷] البته در کشورهای با درآمد کم تابعیت از درمان افراد به خوبی کشورهایی است که افراد آن درآمد بالایی دارند.[۱۶۸]

عوارض جانبی خاص به داروی مصرفی مربوط می‌شوند.[۱۶۹] رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از: سندرم دیستروفی، دیس‌لیپیدمی و مرض قند که به ویژه با مهارکننده‌های پروتئاز عارض می‌شوند.[۱۴] سایر علائم شایع عبارتند از: اسهال،[۱۶۹][۱۷۰] و افزایش خطر ابتلاء به بیماری قلبی-عروقی.[۱۷۱] البته عوارض جانبی برخی از درمان‌های پیشنهاد شده اخیر کمتر هستند.[۱۸] مشکل برخی از داروها ممکن است گرانقیمت بودن آن‌ها باشد.[۱۷۲] البته، از سال ۲۰۱۰، ۴۷٪ کسانی که به این داروها احتیاج پیدا می‌کنند متعلق به کشورهای با درآمد کم یا متوسط هستند.[۱۵۸] برخی از داروها می‌توانند موجب بیماری مادرزادی بشوند و بنابراین برای زنانی که امید به بچه‌دار شدن دارند مناسب نیست.[۱۸]

درمان‌های پیشنهادی برای کودکان تا حدی متفاوت از درمان بزرگسالان است. در کشورهای در حال توسعه، از سال ۲۰۱۰، ۲۳٪ کودکانی که نیاز به معالجه داشته‌اند تحت درمان قرار گرفته‌اند.[۱۷۳] هم سازمان بهداشت جهانی و هم ایالت متحده آمریکا توصیه می‌کنند که همه کودکان کمتر از دوازده ماه تحت درمان قرار بگیرند.[۱۷۴][۱۷۵] ایالت متحده برای کودکانی که بین یک تا پنج سال هستند توصیه می‌کند که آن‌هایی تحت درمان قرار بگیرند که میزانHIV RNA آن‌ها بیشتر از ۱۰۰٫۰۰۰ کپی بر میلی‌لیتر باشد، و کودکانی که سن آن‌ها بالای پنج سال است زمانی که تحت درمان قرار بگیرند که میزان CD4 آن‌ها کمتر از ۵۰۰ در هر میکرولیتر باشد.[۱۷۴]

در سال ۲۰۱۴ محققان دانشگاه آرهوس در دانمارک، تلاش کردند از رومیدپسین برای بیرون کشیدن ویروس اچ‌آی‌وی (ویروس ایدز) از مخفیگاه به هنگام پنهان شدن آن در مقابل داروهای ضد ویروس و دستگاه ایمنی، استفاده کنند تا با فعال کردن ویروس پنهان شده، از باقی ماندن ویروس‌های غیرفعال پنهان در بدن به هنگام درمان ضد ویروسی جلوگیری کنند.[۱۷۶]

عفونت‌های فرصت‌طلب

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

اقدامات انجام شده در جهت جلوگیری از عفونت‌های فرصت‌طلب در بسیاری از افراد مبتلا به ایدز مؤثر می‌باشد. غالباً درمان‌های ضد ویروسی عفونت‌های فرصت‌طلب موجود را بهبود می‌دهند و همچنین باعث کاهش خطر ابتلاء به آن در آینده می‌شوند.[۱۶۹] پیشنهاد می‌شود افرادی که در معرض ابتلاء به HIV هستند قبل از ابتلاء به عفونت خود را در برابر، هپاتیت آ و ب واکسینه کنند، اگرچه بعد از عفونت نیز می‌توانند این کار را انجام دهند.[۱۷۷] توصیه می‌شود برای نوزادان بین چهار تا شش هفته و نوزادانی که دوره استفاده از شیر مادر آن‌ها به پایان رسیده و مادران آن‌ها مبتلا به HIV، در موارد محدود از درمان پیشگیرانه تری متوپریم/سولفامتوکسازول استفاده شود.[۱۷۳] همچنین این دارو برای جلوگیری از PCP در افرادی که اندازه CD4 آن‌ها کمتر از ۲۰۰ سلول بر میکرولیتر است و در کسانی که در حال حاضر یا قبلاً PCP داشته‌اند توصیه می‌شود.[۱۷۸] به افرادی که از ایمنی قابل توجهی برخوردار هستند نیز توصیه می‌شود تا برای جلوگیری از ابتلاء به توکسوپلاسموز و مننژیت کریپتوکوکوس از درمان پیشگیرانه بهره‌مند شوند.[۱۷۹] بین سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۷اقدامات مناسب پیشگیرانه میزان ابتلاء به این عفونت‌ها را تا ۵۰٪ کاهش داده بود.[۱۸۰]

داروهای جایگزین

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در آمریکا، تقریباً ۶۰٪ افراد مبتلا به HIV از اشکال مختلف داروهای مکمل یا جایگزین استفاده می‌کنند.[۱۸۱] البته مؤثر بودن اکثر این درمان‌ها تأیید نشده است.[۱۸۲] با توجه به مشاوره رژیم غذایی، برخی از شواهد نشان می‌دهند که مصرف ریزخوراکهای مکمل سودمند است.[۱۸۳] شواهد تجربی و آزمایش‌ها نشان داده‌اند که مکمل‌هایی که دارای سلنیم هستند نیز فایده مند هستند.[۱۸۴] شواهدی وجود دارند که نشان می‌دهند مصرف مکمل ویتامین آ در کودکان میزان مرگ و میر را کاهش داده و روند رشد را بهبود می‌بخشد.[۱۸۳] در آفریقا در زنان باردار و شیرده که در معرض خطر کمبود مواد مغذی هستند مصرف مولتی ویتامین منجر به بهبود وضعیت مادر و فرزند شده است.[۱۸۳] سازمان بهداشت جهانی مصرف غذایی ریز خوراک‌ها در سطوح RDA بزرگسالان مبتلا به HIV را توصیه می‌کند.[۱۸۵][۱۸۶] سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است که تحقیقات متعدد نشان داده‌اند مکمل ویتامین آ، روی و آهن می‌تواند باعث بروز عوارض HIV در بزرگسالان مبتلا به این بیماری شود.[۱۸۶] شواهد کافی برای حمایت از مصرف داروهای گیاهی وجود ندارد.[۱۸۷]

نتایج بررسی‌هایی که به‌طور هم‌زمان در نشریات (Science) و (Nature) به چاپ رسیده است، نشان می‌دهد یک داروی آزمایشی ضدالتهاب که توسط شرکت ورتکس (Vertex) تولید شده است و پیش از این روی مبتلایان به بیماری صرع آزمایش شده است احتمالاً به عنوان داروی جدید ضد ایدز نیز قابل استفاده است. دانشمندان سال‌ها تصور می‌کردند ویروس ایدز با حمله مستقیم، سلول‌های ایمنی را می‌کشد و بر سازوکار دی ان ای آنان مسلط می‌شود و از آن برای تکثیر خودش استفاده می‌کند؛ ولی این مسئله تنها برای درصد اندکی از سلول‌های ایمنی (CD4T) اتفاق می‌افتد. چراکه بررسی‌ها نشان داده است زمانی که سلول‌های ایمنی (CD4T) به ویروس ایدز حمله می‌کنند و نمی‌توانند آن را از بین ببرند، نوعی پروتئین تولید می‌کنند و این پروتئین آنزیمی به نام «کاسپاس» -۱ (caspase-۱)را فعال می‌کند و این آنزیم، سبب خودکشی سلول‌ها می‌شود. به گفتهٔ وارنر گرین پژوهشگری که این تحقیق را انجام داده است: از بین رفتن سلول‌های ایمنی سی دی۴ تی بیش از آن که به علت حمله ویروس ایدز باشد ناشی از سیستم خودایمنی آن‌ها است. دانشمندان از داروی شرکت ورتکس برای جلوگیری از فعال شدن این آنزیم «کاسپاس» -۱ کمک می‌گیرند.[۱۸۸]

پیش‌بینی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
ناتوانی در تعدیل طول عمر برای ایدز و HIV در هر ۱۰۰٬۰۰۰ بیمار تا سال ۲۰۰۴
  بدون داده
  ≤ ۱۰
  ۱۰–۲۵
  ۲۵–۵۰
  ۵۰–۱۰۰
  ۱۰۰–۵۰۰
  ۵۰۰–۱۰۰۰
  ۱۰۰۰–۲۵۰۰
  ۲۵۰۰–۵۰۰۰
  ۵۰۰۰–۷۵۰۰
  ۷۵۰۰–۱۰۰۰۰
  ۱۰۰۰۰–۵۰۰۰۰
  ≥ ۵۰۰۰۰

ایدز در بسیاری از مناطق دنیا بیشتر به عنوان یک بیماری مزمن شناخته می‌شود تا یک بیماری عفونی کشنده.[۱۸۹] شیوع آن بین افراد متفاوت بوده، و هر دوی شمار سلول‌های CD4 و بار ویروسی برای پیش‌بینی نتایج مفید هستند.[۱۷] بدون درمان، مدت زمان زنده ماندن پس از عفونت HIV به‌طور متوسط ۹ تا ۱۱ سال تخمین زده می‌شود، که به نوع HIV نیز بستگی دارد.[۶] پس از تشخیص ایدز، اگر درمان در دسترس نباشد، مدت زنده ماندن بین ۶ تا ۱۹ ماه خواهد بود.[۱۹۰][۱۹۱] HAART و پیشگیری مناسب از عفونت‌های فرصت طلب میزان مرگ و میر را تا ۸۰٪ کاهش می‌دهد، و امید به زندگی برای یک فرد بالغ ۲۰ تا ۵۰ سال را افزایش می‌دهد.[۱۸۹][۱۹۲][۱۹۳] این مقدار بین دو سوم[۱۹۲] و تقریباً کل جمعیت است.[۱۸][۱۹۴] اینکه درمان دیرهنگام بعد از تشخیص عفونت آغاز گردد خوب نیست،[۱۸] برای نمونه اگر درمان پس از تشخیص ایدز آغاز گردد، امید به زندگی ۱۰ تا ۴۰ سال خواهد بود.[۱۸][۱۸۹] نیمی از کودکانی که مبتلا به HIV به دنیا می‌آیند بدون درمان قبل از دو سالگی می‌میرند.[۱۷۳]

عوامل اصلی مرگ با ایدز، عفونت فرصت‌طلب و سرطان می‌باشد، هر دوی آن‌ها در خیلی از موارد نتیجه از کارافتادگی تدریجی دستگاه ایمنی می‌باشند.[۱۸۰][۱۹۵] به نظر می‌رسد که وقتی شمار سلول‌های CD 4 به کمتر از ۵۰۰ در هر میکرولیتر برسد، خطر سرطان افزایش می‌یابد.[۱۸] میزان پیشرفت بالینی بیماری در هر فرد متفاوت است و ثابت شده است که تحت تأثیر عواملی چون مستعد بودن فرد، عملکرد دستگاه ایمنی،[۱۹۶] دسترسی آن‌ها به موسسه‌های بهداشت و حضور عفونت‌های دیگر می‌باشد،[۱۹۰][۱۹۷] و همچنین گونه (یا گونه‌های) بخصوصی از ویروس را شامل می‌شود.[۱۹۸][۱۹۹]

سل یکی از عوامل عمده بیماری و مرگ مبتلایان به ایدز است و در یک سوم افراد مبتلا به HIV ظاهر می‌شود و علت مرگ ۲۵ درصد موارد HIV می‌باشد.[۲۰۰] همچنین HIV مهم‌ترین عامل ابتلاء به سل می‌باشد.[۲۰۱] هپاتیت سی عفونت رایج دیگری است که هر بیماری پیشرفت بیماری دیگر را افزایش می‌دهد.[۲۰۲] دو سرطان رایجی در ارتباط با ایدز، سارکوم کاپوزی و لنفوم غیر هاجکین است.[۱۹۵]

حتی با درمان ضد ویروسی، افراد آلوده به HIV در دراز مدت ممکن است دچار اختلالات عصبی،[۲۰۳] پوکی استخوان،[۲۰۴] بیماری عصبی،[۲۰۵] سرطان،[۲۰۶][۲۰۷] سرطان کلیه،[۲۰۸] و بیماری قلبی-عروقی[۱۷۰] شوند. دقیقاً مشخص نیست که این علائم حاصل عفونت HIV یا از اثرات درمان هستند.

گسترهٔ شیوع

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
همه‌گیرشناسی ایدز تا سال ۲۰۱۷[۲۰۹]

ایدز یک بیماری همه‌گیر جهانی است.[۲۱۰] تا سال ۲۰۲۲ حدود ۳۹ میلیون نفر در دنیا مبتلا به HIV بوده‌اند.[۱۵۸] تعداد متبلایان جدید در آن سال حدود ۱٫۳ میلیون نفر تخمین زده شده است.[۷] این تعداد از ۲٫۱ میلیون ابتلا جدید در سال ۲۰۱۰، روند کاهشی را تجربه کرده[۷] که در این میان، ۴۶ درصد سهم زنان و کودکان در سراسر جهان است.[۷] ۶۳۰۰۰۰ مورد مرگ ناشی از ایدز در سال ۲۰۲۲ وجود داشته که نسبت به ۲ میلیون نفر مرگ و میر در سال ۲۰۰۵ به طرز چشم‌گیری کاهش یافته است.[۷]

بیشترین درصد مبتلایان به HIV در شرق و جنوب آفریقا (۲۰٫۶ میلیون، ۵۴٫۶٪) ساکن هستند. این منطقه همچنین دارای بالاترین میزان مرگ و میر بزرگسالان و کودکان به دلیل ایدز در سال ۲۰۲۰ (۳۱۰۰۰۰، ۴۶٫۶ درصد) بوده‌اند.[۷] دختران و زنان جوان آفریقای جنوب صحرا (۱۵ تا ۲۴ سال) ۷۷ درصد از عفونت‌های جدید در این محدوده سنی در سطح جهان تشکیل می‌دهند.[۷] در این مناطق، برخلاف سایر بخش‌های جهان، احتمال ابتلای دختران و زنان جوان سه برابر بیشتر نسبت به مردان هم سن است.[۷] با این وجود، به‌طور کلی، موارد جدید ابتلا به HIV و مرگ و میرهای مرتبط با ایدز در این منطقه از سال ۲۰۱۰ به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است.[۲۱۱]

شیوع تخمین زده شده HIV برای رده سنی جوان و بزرگسال (۱۵–۴۹) در هر کشور در پایان سال ۲۰۱۱

اروپای شرقی و آسیای مرکزی از سال ۲۰۱۰ شاهد افزایش ۴۳ درصدی در موارد جدید عفونت HIV و ۳۲ درصد افزایش در مرگ و میرهای مرتبط با ایدز بوده که بالاترین میزان در بین تمام مناطق جهانی است.[۲۱۲] افراد تزریقی مواد مخدر، مردان همجنس‌گرا و سایر مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند یا افرادی که درگیر روابط جنسی معامله‌ای هستند، به ترتیب بیشترین مبتلایان به ایدز در این منطقه را تشکیل می‌دهند.[۲۱۳]

در پایان سال ۲۰۱۹، در ایالات متحده تقریباً ۱٫۲ میلیون نفرِ بالای ۱۳ سالِ دارای HIV زندگی می‌کردند که از این تعداد ۱۸۵۰۰ نفر فوتی در سال ۲۰۲۰ گزارش شد.[۲۱۴] همچنین در این سال، ۳۴۸۰۰ عفونت جدید به ثبت رسید که ۵۳ درصد آن در مناطق جنوبی این کشور صورت گرفته بود.[۲۱۴] علاوه بر موقعیت جغرافیایی، تفاوت‌های قابل توجهی در بروز HIV در میان مردان، جمعیت‌های سیاه‌پوست یا اسپانیایی‌تبار و مردانی که تماس جنسی مرد با مرد را گزارش کرده‌اند، وجود دارد. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ایالات متحده تخمین زد که در آن سال، ۱۵۸۵۰۰ نفر/۱۳ درصد از آمریکایی‌های آلوده، از عفونت خود بی اطلاع بودند.[۲۱۴]

در بریتانیا تا سال ۲۰۱۵، تقریباً ۱۰۱۲۰۰ ابتلا مورد وجود داشت که منجر به مرگ ۵۹۴ نفر شد.[۲۱۵] همچنین در سال ۲۰۰۸، کانادا حدود ۶۵٬۰۰۰ مورد بیماری را گزارش داد که ۵۳ مورد از آن فوت کردند.[۲۱۶] جنوب و جنوب شرق آسیا دومین منطقه آسیب دیده در سال ۲۰۱۰ بودند و به‌طور تخمینی ۴ میلیون یا ۱۲٪ افراد مبتلا به HIV زندگی می‌کرده‌اند که ۲۵۰ هزار نفر از آن‌ها منجر به مرگ شد[۲۱۷] و از این تعداد حدود ۲٫۴ میلیون سهم مردان در هند بود.[۲۱۸]

ایدز از زمان شناخته شدن برای نخستین بار در سال ۱۹۸۱ تا سال ۲۰۰۹ باعث مرگ نزدیک به ۳۰ میلیون نفر در سراسر جهان شده است.[۲۱۹] شمال آفریقا و خاورمیانه (۰٫۱٪ یا کمتر)، آسیای شرقی (۰٫۱٪) و اروپای غربی و مرکزی (۰٫۲٪) کمترین نرخ HIV در مناطق مختلف جهان را دارا می‌باشند.[۲۲۰] در بین کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه کشورهای سودان، امارات متحده عربی، تونس و ایران بیشترین موارد جدید و سودان، امارات، عمان و مراکش بیشترین مرگ و میر را تجربه کرده‌اند.[۲۲۱] با وجود پایین بودن نرخ ابتلا در کشورهای خاورمیانه[۲۲۲] نرخ رشد مبتلایان به ایدز در برخی کشورهای نظیر ایران[۲۲۳] (افزایش ۳۱۸۱ نفری بین سال‌های ۲۰۱۸ تا 2019[۲۲۴]) و مصر[۲۲۵] مثبت بوده و در دهه گذشته رشدی ۳۱ درصدی را تجربه کرده است.[۲۲۱] کشورهای اروپایی که در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۲ بیشترین آمار بیماری را گزارش داده‌اند، روسیه، اوکراین، لتونی، مولداوی، پرتغال و بلاروس، شاهد کاهش همه‌گیری این بیماری در سال‌های اخیر بوده‌اند.[۲۲۶]

گروه‌های شامل افراد درگیر در رابطه جنسی مبادله‌ای، مردان همجنس‌گرا و سایر مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند، افرادی که مواد مخدر تزریق می‌کنند، افراد تراجنسیتی، و کسانی که در زندان یا بازداشت هستند، در معرض خطر بالاتر ابتلا به HIV قرار دارند.[۷][۲۲۷]

رسوایی فابیوس

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در زمان نخست‌وزیری لوران فابیوس نخست‌وزیر فرانسه رسوایی صادرات فراورده‌های خونی آلوده به ایدز و هپاتیت رخ داد که تبعات بسیار گسترده‌ای داشت. در دوران نخست‌وزیری او انستیتو مریو فرانسه فراورده فاکتورهای انعقاد خونی آلوده به ویروسHIV و هپاتیت را به برخی از کشورها مانند آلمان غربی، ایتالیا، آرژانتین، عربستان، عراق و ایران و … صادر کرد. این فاکتور در کمک به انعقاد خون بیماران مبتلا به هموفیلی مصرف می‌شود. در نتیجه سهل انگاری انستیتوی فرانسوی تعدادی از بیماران هموفیلی کشورهای دریافت کننده به ویروسHIV و بیماری ایدز و هپاتیت مبتلا شدند.[۲۲۸] مطابق آمار تنها در کشور فرانسه ۱۲۵۰ بیمار هموفیلی در اثر تزریق خون آلوده به ویروس HIV به ایدز مبتلا شدند که از میان آنها ۴۰۰ نفر در اثر این بیماری جان باختند.[۲۲۹]

وزیر بهداشت فابیوس، در دادگاه اعتراف کرد که باید از تابستان سال ۱۹۸۴ خون‌های توزیعی آزمایش و خالص‌سازی می‌شدند که در این زمینه سهل‌انگاری شده است. با این حال مدیران ارشد خدمات بهداشتی خود را بی‌تقصیر دانسته و دولت را مسئول رسوایی به وجود آمده معرفی می‌کردند.[۲۲۸]

تاریخچه

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

کشف

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

ایدز اولین بار در سال ۱۹۸۱ در آمریکا مشاهده شد.[۲۵] اولین مواردی که مشاهده شد در بین معتادان تزریقی و همچنین همجنس‌گرایان مرد قرار داشتند که به دلیل نامعلومی سیستم دفاعی بدن آن‌ها ضعیف شده بود و علایم بیماری التهاب ریه پنوموسیستیک کارینی (PCP) در آن‌ها مشاهده می‌شد که این بیماری در افرادی دیده می‌شود که سیستم دفاعی بدنی ضعیفی دارند.[۲۳۰] سپس نوعی سرطان پوست نادر با نام کاپوسی سارکوما (KS) در میان مردان همجنس‌گرا گزارش شد.[۲۳۱][۲۳۲] موارد بیشتری از بیماری PCP و KS مشاهده شد و این زنگ خطری برای مرکز پیشگیری و کنترل بیماری بود و گروهی از طرف این مرکز برای بررسی این واقعه تشکیل شد.[۲۳۳]

در آن اوایل مرکز کنترل بیماری هنوز نامی رسمی برای این بیماری انتخاب نکرده بود و معمولاً نام این بیماری را با بیماری که مریض با آن در ارتباط بود بیان می‌کردند، برای مثال تا قبل از کشف HIV از نام لنفادنوپاتی که بیماری عامل بود استفاده می‌شد.[۲۳۴][۲۳۵] همچنین اسامی مانند سارکوم کاپوزی یا عفونت فرصت‌طلب نام‌هایی بوده‌اند که توسط این گروه در سال ۱۹۸۱ استفاده می‌شده است.[۲۳۶] از آنجا که این سندرم در هائیتی، همجنس‌گرایان، هموفیلی، و مصرف‌کنندگان هروئین ظاهر شده بود، مرکز کنترل بیماری عبارت «بیماری ۴ه» را ابداع کرد.[۲۳۷] در مطبوعات از اصطلاح «گرید» که مخفف معادل انگلیسی عبارت نقص ایمنی مرتبط با همجنس‌گرایی استفاده می‌شد.[۲۳۸] اما بعداً که معلوم شد که ایدز فقط محدود به جامعه همجنس‌گرایان نمی‌شود،[۲۳۶] این نتیجه گرفته شد که استفاده از اصطلاح گرید گمراه‌کننده است و واژه ایدز در همایشی در ژوئیه ۱۹۸۲ معرفی شد.[۲۳۹] از سپتامبر ۱۹۸۲، مرکز کنترل بیماری از واژه ایدز برای نسبت دادن این بیماری استفاده کرد.[۲۴۰]

رابرت گالو، کاشف HIV در اوایل دهه هشتاد در میان (از چپ به راست) ساندرا اوا، ساندرا کلمبینی، و ارسل ریچاردسون.

در سال ۱۹۸۳، دو گروه تحقیقاتی جداگانه به رهبری رابرت گالو و لوک مونتانیه به‌طور مستقل اعلام کردند که یک ویروس پسگرد جدید بیماران مبتلا به ایدز را آلوده کرده، و یافته‌هایشان را در یک شماره از مجله ساینس منتشر کردند.[۲۴۱][۲۴۲] گلو ادعا کرد که ویروسی که گروه خود از یک بیمار مبتلا به ایدز برای تحقیقات جدا کرده بود از نظر شکل کاملاً مشابه سایر ویروس‌های تی-لنفوتروپیک انسانی (HTLV) بوده که گروهش در همان ابتدا جدا کرده بود. گروه گالو نام آن ویروس را HTLV-III گذاشتند. در همان زمان، گروه مونتانیه ویروسی از یک بیمار مبتلا به تورم غدد لنفاوی گردن و ضعف فیزیکی که دو مشخصه از علائم ایدز است، جدا کرده بود. تناقض در گزارش‌های گروه گالو و مونتانیه و همکارانشان نشان می‌داد که هسته پروتئین‌های این ویروس از لحاظ ایمنی‌شناسی، کاملاً متفاوت از HTLV-I است. گروه مونتانیه اسم ویروسی که جدا کرده بودند را ویروس مرتبط با لنفادنوپاتی (LAV) گذاشتند.[۲۳۳] از آنجا که مشخص شد هر دوی این ویروس‌ها یکسان هستند، در سال ۱۹۸۶ LAV و HTLV-III هر دو به HIV تغییر نام دادند.[۲۴۳]

منشأ

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

اچ‌آی‌وی شکلی جهش‌یافته از ویروسی است که شامپانزه‌ها را گرفتار می‌کند و ویروس «نقص ایمنی میمونی» نام دارد.[۲۴۴] به نظر می‌رسد که هر دو ویروس HIV-۱ و HIV-۲ در اصل متعلق به نخستی‌سانان مرکز آفریقا بوده و در اوایل سده بیستم میلادی به بدن انسان منتقل شده‌اند.[۲۴۵] به نظر می‌آید که ویروس HIV-۱ در اصل متعلق به مناطق جنوبی کامرون و تکامل یافتهٔ ویروس نقص ایمنی میمونی (SIV) که در میان شمپانزه‌های وحشی شیوع دارد، بوده است.[۲۴۶][۲۴۷] ویروس HIV-۲ تکامل یافتهٔ ویروس SIV میان گونه‌ای میمون به نام منگابی دودی بوده است که در غرب آفریقا (از جنوب سنگال تا غرب ساحل عاج) زندگی می‌کرده است.[۷۸] پخ‌بینیانی مانند میمون شب نسبت به ویروس HIV-۱ مقاوم هستند و این احتمالاً به دلیل یک نوع ژن پیوندی دو گونه مقاوم ویروس در آن‌ها می‌باشد.[۲۴۸] به نظر می‌رسد که HIV-1 حداقل در سه مرحله جهش داشته و به سه گروه از ویروس‌های M, N و O جهش یافته است.[۲۴۹]

مدارکی موجود است که نشان می‌دهد انسان‌هایی که در شکار یا فروش حیوانات دخالت داشتند یا در مواردی تحریک‌های جنسی با میمون‌ها داشته‌اند دچار ویروس SIV شده‌اند.[۲۵۰] اگرچه SIV ویروس ضعیفی است که سیستم دفاعی بدن انسان با آن مقابله می‌کند و بیش از چند هفته در بدن انسان باقی نمی‌ماند، اما انتقال سریع و متوالی آن بین انسان‌های مختلف زمان کافی را به این ویروس برای تبدیل آن به HIV می‌دهد.[۲۵۱]

برای شناسایی منشأ ایدز، پژوهش‌گران دانشگاه آکسفورد و دانشگاه لون رشته فعالیت‌هایی در حوزه دیرین‌شناسی ویروس‌ها داشتند و با استفاده از نمونه‌هایی بایگانی‌شده از کدهای ژنتیکی اچ‌آی‌وی، توانستند این ویروس را ردیابی کنند و به دهه ۱۹۲۰ میلادی در کینشاسا، واقع در جمهوری دموکراتیک کنگو برسند.[۲۴۴]

مطالعات ژنتیکی ویروسی نشان می‌دهد که اجداد گروه اچ‌آی‌وی-۱ M به سال ۱۹۱۰ بر می‌گردد.[۲۵۲] افرادی که مدعی هستند که HIV در این تاریخ شیوع یافته، آن را به ظهور و رشد استعمار و شهرهای مستعمره آفریقایی ارتباط می‌دهند که منجر به تغییرات اجتماعی شامل بی بند و باری جنسی، گسترش تن‌فروشی، و بیماری‌های زخم تناسلی (مانند سیفیلیس) در شهرهای مستعمره شده است.[۲۵۳] در حالی که میزان انتقال HIV در رابطه جنسی واژینال در حالت عادی کم است، اما اگر یکی از طرفین مبتلا به یک بیماری آمیزشی عفونی باشد، احتمال انتقال هم افزایش خواهد یافت. در اوایل دهه ۱۹۰۰ شهرهای مستعمره به دلیل شیوع بالای تن‌فروشی و بیماری‌های زخم تناسلی معروف بودند و به نظر می‌رسید که در سال ۱۹۲۸ به اندازه ۴۵٪ زنان ساکن کینشاسا شرقی تن‌فروشی می‌کردند و در سال ۱۹۳۳ در حدود ۱۵٪ ساکنان همان شهر به یکی به بیماری سیفیلیس مبتلا شده بودند.[۲۵۳]

از نگاهی دیگر مشاهده می‌شود که اعمال خطرناک پزشکی در آفریقا در طول جنگ جهانی دوم، مانند استریل نبودن، استفاده مجدد از سرنگ‌ها در واکسن‌های عمومی، آنتی‌بیوتیک و آنتی مالاریا از عواملی بوده‌اند که باعث پخش ویروس و سازگاری آن با انسان‌ها شده است.[۲۵۱][۲۵۴][۲۵۵]

بررسی نمونه‌های خونی به جا مانده از گذشته نشان می‌دهد که اولین انسانی که مبتلا به ایدز شده در سال ۱۹۵۹ در کنگو جان خود از دست داده است. این نخستین و قدیمی‌ترین مورد مرگ شناخته شده در اثر ابتلاء به این بیماری محسوب می‌شود.[۲۵۶] همچنین ممکن است ویروس اچ‌آی‌وی نخستین بار در سال ۱۹۶۶ به آمریکا رسیده باشد،[۲۵۷] ولی عمده شیوع HIV مربوط به خارج از صحرای آفریقا (و همچنین آمریکا) می‌شود و می‌توان آن را به فردی ناشناس و مبتلا به ایدز نسبت داد که در هائیتی زندگی می‌کرده است و با ورود به آمریکا در سال ۱۹۶۹ به آن شیوع بخشیده است.[۲۵۸] پس از آن به سرعت بین گروه‌های پرخطر (در ابتدا در بین مردان همجنس‌گرا) پخش شد. در سال ۱۹۷۸ شیوع ویروس HIV-1 در بین مردان همجنس‌گرای ساکن نیویورک و سان فرانسیسکو، ۵ درصد تخمین زده شد که بیانگر این است که هزاران نفر در کشور مبتلاً به ایدز بوده‌اند.[۲۵۸]

جامعه و فرهنگ

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

داغ ننگ

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
پسر نوجوانی که بر شانه چپش تکیه داده است به طرف دوربین لبخند می‌زند
رایان وایت بعد از آنکه بخاطر آلودگی‌اش به این ویروس از مدرسه اخراج شد به نماد تمام عیار HIV بدل شد.

در سراسر دنیا داغ ننگ به طرق مختلف در مورد ایدز وجود دارد، از قبیل محرومیت از حقوق اجتماعی، عدم پذیرش از سوی جامعه، تبعیض و دوری از افراد مبتلا به HIV، اجبار به انجام آزمایش HIV بدون رضایت قبلی یا مخفی نگه داشتن این راز، خشونت علیه افراد مبتلا به HIV که بیمار بودن آن‌ها فاش شده است و قرنطینه افراد مبتلا به HIV.[۲۵۹] خشونت‌های مربوط به داغ ننگ یا ترس از خشونت مانع از آن می‌شود که بسیاری از افراد به دنبال آزمایش‌های HIV، گرفتن جواب آزمایش، یا انجام درمان آن باشند، مسایلی که می‌توانند چنین بیماری مزمن مدیریت‌پذیری را تبدیل به حکم مرگ کنند و باعث گسترش آن بشوند.[۲۶۰]

داغ ننگ ایدز را می‌توان به سه مقوله تقسیم کرد:

  • داغ ننگ ابزاری ایدز – بازتابی از ترس و هراسی است که ممکن است با هر بیماری مرگبار و قابل انتقال دیگری نیز همراه باشد.[۲۶۱]
  • داغ ننگ نمادین ایدز – استفاده از ایدز برای بیان نگرش‌های مربوط به گروه‌های اجتماعی یا سبک زندگی همراه با این بیماری.[۲۶۱]
  • داغ ننگ احترام به ایدز – انگ زنی به افرادی که با مسایل مربوط به ایدز درگیر هستند یا افراد مبتلا به HIV.[۲۶۲]

غالباً، داغ ننگ ایدز در ارتباط با سایر داغ‌های ننگ بیان می‌شود به خصوص داغ‌های مربوط به همجنس‌گرایی، دوجنس‌گرایی، بی‌بندوباری جنسی، تن‌فروشی و تزریق درون وریدی مواد مخدر.[۲۶۳]

در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، ارتباط نزدیکی بین ایدز و همجنس‌گرایی، یا دوجنس‌گرایی وجود دارد، و این تداعی مرتبط است با سطوح بالاتری از نگرش‌های موجود دربارهٔ قضاوت‌های جنسی از قبیل ترس از همجنس‌گرایی/دوجنس‌گرایی.[۲۶۴] همچنین بین ایدز و رفتارهای جنسی مرد با مرد، مانند رابطه جنسی میان افراد غیرآلوده رابطه نزدیکی وجود دارد.[۲۶۱] البته حالت غالب در گسترش HIV در تمام دنیا انتقال از طریق دوجنس‌گرایان است.[۲۶۵]

تأثیرات اقتصادی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
نمودار تعداد فزاینده‌ای از خطهایی را نشان می‌دهد که به دنبال آن‌ها خطوط نزولی آمده‌اند که در اواسط دهه ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ آغاز شده‌اند
تغییر در میزان امید به زندگی در برخی از کشورهای آفریقایی که به سختی ضربه دیده‌اند
  بوتسوانا
  زیمبابوه
  کنیا
  آفریقای جنوبی
  اوگاندا

ایدز هم بر اقتصاد افراد و هم کشورها تأثیر می‌گذارد.[۲۶۶] تولید ناخالص داخلی بیشتر کشورهای تحت تأثیر به خاطر فقدان سرمایه انسانی کاهش یافته است.[۲۶۶][۲۶۷] بدون تغذیه، بهداشت و داروی مناسب، بسیاری از مردم به دلیل اثرات ناشی از ایدز جان خود را از دست خواهند داد. آن‌ها نه تنها قادر به کار کردن نیستند، بلکه نیازمند مراقبت‌های پزشکی خاصی نیز هستند. برآورد شده است که از سال ۲۰۰۷ تعداد ۱۲ میلیون کودک به خاطر ایدز یتیم شده‌اند.[۲۶۶] بسیاری از آن‌ها توسط پدربزرگ و مادربزرگ‌های پیر خود نگهداری می‌شوند.[۲۶۸]

از آنجا که غالباً جوانان مبتلا به ایدز می‌شوند، این بیماری جمعیت مشمول مالیات را کاهش می‌دهد، و در عوض منابع موجود برای هزینه‌های عمومی از قبیل آموزش و پرورش و خدمات بهداشتی که ارتباطی با ایدز ندارند کاهش می‌یابند و در نتیجه فشارها بر منابع مالی دولت افزایش یافته و رشد اقتصاد کاهش می‌یابد. این مسئله موجب کند شدن رشد پایه مالیاتی می‌شود، و اگر هزینه‌های عمومی برای درمان بیماران، آموزش افراد جدید (برای جایگزین کردن کارگران بیمار)، حقوق بیمار و مراقبت از کودکان یتیم شده به خاطر ایدز افزایش یابند، وضعیت بغرنج‌تر خواهد شد.[۲۶۸]

در سطح خانواده، ایدز هم بر پایین آمدن سطح درآمد تأثیر خواهد گذاشت و هم موجب افزایش هزینه‌های درمانی می‌شود. مطالعه‌ای در ساحل عاج نشان داده است هزینه‌های درمانی خانواده‌هایی که بیماران HIV/ایدز دارند، دو برابر سایر خانواده‌هاست. این هزینه‌های اضافی همچنین باعث می‌شود که برای آموزش و پرورش و سایر سرمایه‌گذاری‌های شخصی و خانوادگی هزینه‌های کمتری مصرف شود.[۲۶۹]

مذهب و ایدز

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

تحقیقات نشان می‌دهد که ادیان می‌توانند نقش مهمی در مقابله با همه‌گیری اچ‌آی‌وی/ایدز ایفا کنند. آنها می‌توانند به کاهش انگ و تبعیض علیه افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز و ترویج آموزش بهداشت و پیشگیری از این بیماری کمک کنند.[۲۷۰] در سال‌های اولیه همه‌گیری ایدز، واکنش‌های مذهبی به‌طور کلی منفی بود. بسیاری از گروه‌های مذهبی، به ویژه آن‌هایی که دیدگاه‌های محافظه‌کارانه در مورد همجنس‌گرایی داشتند، ایدز را مجازات الهی برای گناه می‌دانستند. این نگرش‌ها منجر به تبعیض و طرد افراد مبتلا به ایدز، حتی در داخل جوامع مذهبی شد. برخی از گروه‌های مذهبی از افراد مبتلا به ایدز حمایت کردند. با این حال، این موارد استثنا بودند و واکنش عمومی مذهبی به ایدز در سال‌های اولیه این بیماری همه‌گیر منفی بود. این واکنش‌های منفی به ایدز ناشی از عوامل مختلفی بود، از جمله عدم آگاهی در مورد نحوه انتقال HIV، ترس از سرایت و دیدگاه‌های اخلاقی در مورد همجنس‌گرایی.[۲۷۱]

موضوع مذهب و ایدز چند دهه گذشته به شدت بحث‌برانگیز بوده است، برخی از مقامات دینی به‌طور عمومی مخالفت خود را با استفاده از کاندوم بیان داشته‌اند.[۲۷۲][۲۷۳] در اوایل شیوع این بیماری، ترس از بیماری و مرگ، همراه با دیدگاه‌های مذهبی دربارهٔ جنسیت و رفتارهای ناشناخته، به ویژه در جوامع مذهبی، تشدید شد. برخی رهبران مذهبی از ایدز به عنوان دلیلی منزوی کردن مبتلایان استفاده کردند و آن را با دلایل اخلاقی توجیه کردند. به عنوان مثال، کشیش جری فالول ادعا کرد که ایدز ناشی از گناهان جنسی بود و محکومیت شدیدی را بر تمایلات جنسی همجنسگرایان اعمال کرد.[۲۷۱]

برخی از سازمان‌های مذهبی ادعا کردند که عبادت می‌تواند ایدز را درمان کند. در سال ۲۰۱۱، بی‌بی‌سی گزارش کرد که برخی از کلیساها در لندن ادعا می‌کردند که عبادت موجب درمان ایدز می‌شود، و مرکز مستقر در هاکنی در مطالعه بهداشت جنسی و HIV گزارش داد که چندین نفر به پیشنهاد پیشوای روحانی خود درمان بیماریشان را متوقف کردند و جان خود را از دست دادند.[۲۷۴] یکی از کلیساهای کاتولیک، «آب تدهین» را به عنوان چیزی تبلیغ می‌کرد که باعث شفای بیمار از طرف خدا می‌شد، این درحالیست که پزشکان و متخصصان تأکید دارند که این بیماران حتماً باید دارو مصرف کنند.[۲۷۴]

برخی پژوهش‌ها، سطح پایین‌تری از رفتارهای جنسی پرخطر مرتبط با HIV را در میان مسلمانان یافته‌اند، اما بسیاری از این پژوهش‌ها بیشتر بر شیوع ایدز متمرکز بودند تا نتایج رفتاری خاص. اکثر پژوهش‌ها رابطه‌ای را بین افزایش میزان مذهبی بودن و کاهش سطح رفتارهای جنسی پرخطر مرتبط با ایدز شناسایی کردند.[۲۷۵]

تصویرسازی رسانه‌ها

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

یکی از مشهورترین شخصیت‌های مبتلا به ایدز راک هادسن آمریکایی، بازیگر همجنس‌گرایی است که در ابتدای زندگی خود یک بار ازدواج کرد و طلاق گرفت، وی در ۲ اکتبر ۱۹۸۵ اعلام کرد که در ۲۵ ژوئیه آن سال مبتلا به ویروس شده است. بیماری او در سال ۱۹۸۴ تشخیص داده شده‌بود.[۲۷۶] قابل توجه‌ترین تلفات بریتانیا از ایدز در آن سال نیکولاس ادن، سیاستمدار همجنس‌گرا و پسر نخست‌وزیر سابق آنتونی ادن بود.[۲۷۷] در ۲۴ نوامبر ۱۹۹۱، ویروس زندگی ستاره راک بریتانیایی فردی مرکوری، خواننده گروه کوئین را گرفت، وی در حالی از بیماری مرتبط با ایدز جان سپرد که تنها روز قبل از مرگش بیماری خود را در رسانه‌ها اعلام کرده بود.[۲۷۸] البته، در سال ۱۹۸۷ تشخیص داده شده بود که وی مبتلا به HIV است.[۲۷۹] یکی از معروفترین چهره‌های دگرجنسگرای مبتلا به ایدز آرتور اش، بازیکن آمریکایی تنیس است. در ۳۱ اوت ۱۹۸۸ تشخیص داده شد که وی مبتلا به HIV است، ویروس از راه انتقال خون طی جراحی قلب در اوایل دهه ۱۹۸۰ به او منتقل شده بود. آزمایش‌های بیشتر در عرض ۲۴ ساعت بعد از تشخیص اولیه نشان دادند که اش ایدز دارد، اما او تا آوریل ۱۹۹۲ به عموم چیزی نگفت.[۲۸۰] وی در سن ۴۹ سالگی در تاریخ ۶ فوریه ۱۹۹۳ بر اثر این بیماری جان خود را از دست داد.[۲۸۱]

عکس ترزا فرار از یکی از فعالان هم جنسگرای، دیوید کیربی، درحالیکه بر روی تخت به دلیل بیماری ایدز جان خود را از دست داده بود و خانواده‌اش در اطرافش بودند، در آوریل ۱۹۹۰ گرفته شده بود. مجله لایف ادعا کرد که این عکس تبدیل به تصویری شد که «به نحوی قدرتمند مسری بودن ایدز را نشان می‌دهد.» این عکس که در مجله لایف نمایش داده شده بود برنده عکس مطبوعات جهان شد، و بعد از اینکه در سال ۱۹۹۲ در یک تبلیغ برای کمپین یونایتد کالر آو بنتون استفاده شد در سراسر جهان بدنام شد.[۲۸۲] در سال ۱۹۹۶ فردی اهل اوگاندا با نام جانسون آزیگا که به کانادا مهاجرت کرده بود، حامل ویروس HIV تشخیص داده شد و علی‌رغم آگاهی از بیمار بودن خود، با ۱۱ زن نزدیکی داشت بدون آنکه از کاندوم استفاده کند یا اینکه آن‌ها را از بیماری خود آگاه سازد. این کار وی منجر به مبتلا شدن هفت نفر از آن‌ها به HIV و همچنین کشته شدن دو نفر از آنان بر اثر ایدز شد که این موضوع در سال ۲۰۰۳ فاش شد.[۲۸۳][۲۸۴] پس از برگزاری دادگاه‌های متوالی، در نهایت آزیگا در سال ۲۰۰۹ به قتل عمد متهم شده و به حبس ابد محکوم شد.[۲۸۵]

انکار و تصورات غلط

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

عده کمی هنوز دربارهٔ ارتباط بین HIV و ایدز[۲۸۶] وجود خود HIV، یا اعتبار آزمایش HIV و روش‌های درمان آن اختلاف نظر دارند.[۲۸۷][۲۸۸] جامعه علمی این ادعاها، که به انکارگرایی ایدز معروفند، را مورد بررسی قرار داده و آن‌ها را رد کرده است.[۲۸۹] البته، آن‌ها تأثیرات سیاسی چشمگیری داشته‌اند، به‌خصوص آنکه در آفریقای جنوبی، جایی که دولت با آغوش باز از انکارگرایان ایدز استقبال می‌کند، آن‌ها مسئول بی‌مبالاتی دولت در خصوص اپیدمی ایدز در کشور هستند، و مقصر صدها هزار مرگ قابل اجتناب و عفونت‌های HIV نیز می‌باشند.[۲۹۰][۲۹۱][۲۹۲] عملیات اینفکشن عملیات جهانی سنجش فعال اتحاد جماهیر شوروی بود تا همگان را از این امر مطلع کند که ایدز را آمریکا به وجود آورده است. تحقیقات نشان می‌دهند که تعداد زیادی از مردم این ادعا را باور داشته و هنوز هم دارند.[۲۹۳]

تصورات غلط زیادی دربارهٔ HIV و ایدز وجود دارد. سه نوع رایج آن‌ها عبارتند از اینکه ایدز می‌تواند از راه تماس معمولی منتقل شود، و اینکه نزدیکی جنسی با یک باکره بیماری ایدز را درمان می‌کند، و نیز HIV تنها می‌تواند مردان همجنس‌گرا و مصرف‌کنندگان مواد مخدر را آلوده کند. سایر تصورات غلط عبارتند از اینکه هر نوع نزدیکی مقعدی بین دو مرد همجنس‌گرا غیرآلوده می‌تواند منجر به ابتلاء به HIV شود، و بحث‌های باز و آزاد دربارهٔ همجنس‌گرایی و HIV در مدارس منجر به افزایش میزان همجنس‌گرایی و ایدز می‌شود.[۲۹۴][۲۹۵]

تحقیقات

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

پژوهش‌های انجام شده برای بهبود درمان‌های فعلی شامل کاهش عوارض جانبی داروهای کنونی، برنامه‌های دارویی ساده‌تر با هدف تعیین برنامه‌های مناسب‌تر برای مقاومت در برابر دارو می‌شود. با این حال، به نظر می‌رسد که فقط با یک واکسن می‌توان این بیماری همه‌گیر را متوقف کرد؛ زیرا واکسن هزینه کمتری دارد و برای کشورهای در حال توسعه مقرون به صرفه‌تر است و به درمان روزانه نیاز ندارد.[۲۹۶] با این حال، پس از بیش از ۲۰ سال تحقیق، واکسن HIV-1 به هدفی دشوار تبدیل شده است،[۲۹۶][۲۹۷] و هنوز هیچ درمانی برای آن وجود ندارد.

پیوند سلول‌های بنیادی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در سال ۲۰۰۷، به تیموتی ری براون،[۲۹۸] یک فرد ۴۰ ساله مبتلا به HIV، که با نام «بیمار برلین» نیز شناخته می‌شود، پیوند سلول‌های بنیادی به عنوان بخشی از درمانش برای لوسمی میلوئید حاد (AML) داده شد.[۲۹۹] پیوند دوم یک سال پس از عود کردن بیماری انجام شد. اهداکننده نه تنها برای سازگاری ژنتیکی بلکه همچنین برای هموزیگوت بودن برای جهش CCR5-Δ۳۲ انتخاب شد تا مقاومت بیشتری در برابر عفونت HIV صورت گیرد.[۳۰۰][۳۰۱] پس از ۲۰ ماه بدون هیچ گونه درمانی با داروی ضدویروسی، گزارش شد که سطح HIV در خون، مغز استخوان و روده براون زیر حد تشخیص داده شده بود.[۳۰۱] این ویروس تا بیش از سه سال پس از اولین پیوند قابل شناسایی نبود.[۲۹۹] اگر چه محققان و برخی از مفسران، نتیجه را درمان بیان کرده‌اند، اما دیگران بر این عقیده‌اند که این ویروس ممکن است به صورت پنهان در بافت‌ها[۳۰۲] مانند مغز (که به عنوان منبع ذخیره ویروسی عمل می‌کند) وجود داشته باشد.[۳۰۳] درمان از طریق سلول‌های بنیادی به دلیل طبیعت داستان‌گونه‌ای خود، بیماری و احتمال از بین رفتن پیوند سلول‌های بنیادی، و دشواری‌های تحقیقاتی پیدا کردن اهداکنندگان مناسب، در حال بررسی است.[۳۰۲][۳۰۴]

عوامل دستگاه ایمنی

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

در طی تلاش‌های انجام شده برای کنترل تکثیر ویروس، ایمن درمانی که می‌تواند به بهبود دستگاه ایمنی کمک کند، در آزمایش‌هایی از جمله IL-۲ و IL-۷ بررسی گردیده است.[۳۰۵]

ناتوانی محافظت داوطلبان واکسن در برابر عفونت HIV و پیشرفت ایدز در ساختمان زیست‌شناختی، به پنهان شدن HIV منجر شده است. شاید روزی با یک دوره محدود درمان ترکیبی ضدویروس و داروی منبع ذخیره نهانی پنهان بتوان عفونت HIV را ریشه‌کن کرد.[۳۰۶] محققان آبزیمی کشف کرده‌اند که می‌تواند پروتئین gp120 متصل به CD4 را از بین ببرد. از آنجا که این پروتئین نقطه اشتراک لنفوسیت‌های بی و خطرات احتمالی دستگاه ایمنی بدن است، در همه انواع HIV شایع است.[۳۰۷]

جستارهای وابسته

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

پانویس

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
  1. 1 2 3 4 "Stages of HIV". U.S. Department of Health & Human Services (in English). Dec 2010. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 13 June 2012.
  2. ↑ "HIV Classification: CDC and WHO Staging Systems | AIDS Education and Training Centers National Coordinating Resource Center (AETC NCRC)". aidsetc.org (in English). AIDS Education and Training Center Program. Archived from the original on اکتبر 18, 2017. Retrieved سپتامبر 10, 2017.
  3. ↑ "Wear your red ribbon this World AIDS Day | UNAIDS". www.unaids.org. UNAIDS Secretariat. Archived from the original on September 10, 2017. Retrieved September 10, 2017.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 "HIV/AIDS Fact sheet N°360". World Health Organization. نوامبر 2015. Archived from the original on فوریه 17, 2016. Retrieved فوریه 11, 2016.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "HIV and AIDS". World Health Organization. 22 July 2024. Archived from the original on December 24, 2017. Retrieved 26 October 2024.
  6. 1 2 3 UNAIDS; World Health Organization (December 2007). "2007 AIDS epidemic update" (PDF). Archived from the original (PDF) on May 27, 2008. Retrieved March 12, 2008.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Global HIV & AIDS statistics — Fact sheet". UNAIDS. Archived from the original on December 4, 2019. Retrieved December 1, 2023.
  8. ↑ Sepkowitz KA (2001). "AIDS—the first 20 years". N. Engl. J. Med. (in English). 344 (23): 1764–72. doi:10.1056/NEJM200106073442306. PMID 11396444.
  9. ↑ "About HIV/AIDS". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). December 6, 2015. Archived from the original on February 24, 2016. Retrieved February 11, 2016.
  10. ↑ UNAIDS (May 18, 2012). "The quest for an HIV vaccine". Archived from the original on May 24, 2012.
  11. ↑ Guideline on when to start antiretroviral therapy and on pre-exposure prophylaxis for HIV (PDF). World Health Organization. 2015. p. 13. ISBN 978-92-4-150956-5. Archived (PDF) from the original on October 14, 2015.
  12. ↑ Gallo RC (2006). "A reflection on HIV/AIDS research after 25 years". Retrovirology (in English). 3: 72. doi:10.1186/1742-4690-3-72. PMC 1629027. PMID 17054781. Archived from the original on 19 March 2013.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  13. ↑ "NIH launches new collaboration to develop gene-based cures for sickle cell disease and HIV on global scale". National Institutes of Health (NIH). October 23, 2019. Archived from the original on September 4, 2021. Retrieved September 24, 2021.
  14. 1 2 3 4 5 6 Mandell, Bennett, and Dolan (2010). Chapter 121.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 WHO case definitions of HIV for surveillance and revised clinical staging and immunological classification of HIV-related disease in adults and children (PDF) (in English). Geneva: World Health Organization. 2007. p. 6–16. ISBN 978-92-4-159562-9. Archived from the original (PDF) on 31 October 2013. Retrieved 18 ژانویه 2013.
  16. ↑ Diseases and disorders (in English). Tarrytown, NY: Marshall Cavendish. 2008. p. 25. ISBN 978-0-7614-7771-6. Archived from the original on 27 سپتامبر 2013. Retrieved 18 ژانویه 2013.
  17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Mandell, Bennett, and Dolan (2010). Chapter 118.
  18. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Vogel, M (2010). "The treatment of patients with HIV". Deutsches Ärzteblatt international (in English). 28–29: 507–15. doi:10.3238/arztebl.2010.0507. PMC 2915483. PMID 20703338.
  19. ↑ Evian, Clive (2006). Primary HIV/AIDS care: a practical guide for primary health care personnel in a clinical and supportive setting (in English) (Updated 4th ed.). Houghton [South Africa]: Jacana. p. 29. ISBN 978-1-77009-198-6. Archived from the original on 27 سپتامبر 2013. Retrieved 18 ژانویه 2013.
  20. ↑ Reeders, J. W. A. J. (2001). P. C. Goodman; J. Bedford (eds.). Radiology of AIDS (in English). Berlin [u.a.]: Springer. p. 19. ISBN 978-3-540-66510-6. Archived from the original on 27 سپتامبر 2013. Retrieved 18 ژانویه 2013.
  21. ↑ Elliott, Tom (2012). Lecture Notes: Medical Microbiology and Infection (in English). John Wiley & Sons. p. 273. ISBN 978-1-118-37226-5. Archived from the original on 27 سپتامبر 2013. Retrieved 18 ژانویه 2013.
  22. 1 2 Blankson, JN (2010). "Control of HIV-1 replication in elite suppressors". Discovery medicine (in English). 9 (46): 261–6. PMID 20350494.
  23. ↑ Holmes CB, Losina E, Walensky RP, Yazdanpanah Y, Freedberg KA (2003). "Review of human immunodeficiency virus type 1-related opportunistic infections in sub-Saharan Africa". Clin. Infect. Dis. (in English). 36 (5): 656–662. doi:10.1086/367655. PMID 12594648.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  24. ↑ Chu, C; Selwyn, PA (2011). "Complications of HIV infection: a systems-based approach". American family physician (in English). 83 (4): 395–406. PMID 21322514.
  25. 1 2 3 4 Mandell, Bennett, and Dolan (2010). Chapter 169.
  26. ↑ Mittal R, Rath S, Vemuganti GK (July 2013). "Ocular surface squamous neoplasia – Review of etio-pathogenesis and an update on clinico-pathological diagnosis". Saudi Journal of Ophthalmology. 27 (3): 177–86. doi:10.1016/j.sjopt.2013.07.002. ISSN 1319-4534. PMC 3770226. PMID 24227983.
  27. ↑ "AIDS". MedlinePlus (in English). A.D.A.M. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 14 June 2012.
  28. ↑ Sestak K (2005). "Chronic diarrhea and AIDS: insights into studies with non-human primates". Curr. HIV Res. (in English). 3 (3): 199–205. doi:10.2174/1570162054368084. PMID 16022653.
  29. ↑ Murray ED, Buttner N, Price BH (2012). "Depression and Psychosis in Neurological Practice". In Bradley WG, Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J (eds.). Bradley's Neurology in Clinical Practice: Expert Consult – Online and Print, 6e (Bradley, Neurology in Clinical Practice e-dition 2v Set). Vol. 1 (6th ed.). Philadelphia: Elsevier/Saunders. p. 101. ISBN 978-1-4377-0434-1.
  30. ↑ Rosen, Allyson. "Neurocognitive Disorders of the DSM-5" (PDF). stanford.edu. Archived from the original (PDF) on 18 سپتامبر 2017. Retrieved 2 October 2017.
  31. ↑ Gray, F.; Adle-Biassette, H.; Chretien, F.; Lorin de la Grandmaison, G.; Force, G.; Keohane, C. (July 2001). "Neuropathology and neurodegeneration in human immunodeficiency virus infection. Pathogenesis of HIV-induced lesions of the brain, correlations with HIV-associated disorders and modifications according to treatments". Clinical Neuropathology. 20 (4): 146–155. ISSN 0722-5091. PMID 11495003.
  32. ↑ Adle-Biassette, H.; Levy, Y.; Colombel, M.; Poron, F.; Natchev, S.; Keohane, C.; Gray, F. (June 1995). "Neuronal apoptosis in HIV infection in adults". Neuropathology and Applied Neurobiology. 21 (3): 218–227. doi:10.1111/j.1365-2990.1995.tb01053.x. ISSN 0305-1846. PMID 7477730.
  33. ↑ انجمن علوم اعصاب، مترجم رضا پناهی. بهنام سور، علی شهبازی، عباس حق‌پرست، حقایق مغز. تهران: مؤسسه انتشارات ستایش هستی، ۱۳۹۸ شابک ‎۹۷۸−۶۲۲−۶۴۴۵−۶۳−۴، ص ۱۹۶.
  34. ↑ MacIntosh, Peter W.; Moss, Heather E. (2013-10-01). "The 5-Minute Neurology Consult, 2nd Edition". Neuro-Ophthalmology. 37 (5): 227–228. doi:10.3109/01658107.2013.824005. ISSN 0165-8107. PMC 5290998.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:فرمت پارامتر PMC (رده)
  35. ↑ "HIV-Associated Dementia - Neurologic Disorders". MSD Manual Professional Edition (in English). Retrieved 2021-11-05.
  36. ↑ Grant I, Sacktor H, McArthur J (2005). "HIV neurocognitive disorders" (PDF). In Gendelman HE, Grant I, Everall I, Lipton SA, Swindells S (eds.). The Neurology of AIDS (2nd ed.). London, UK: Oxford University Press. pp. 357–373. ISBN 978-0-19-852610-0. Archived from the original (PDF) on 23 سپتامبر 2009. Retrieved 5 نوامبر 2021.
  37. 1 2 Smith, DK; Grohskopf, LA; Black, RJ; Auerbach, JD; Veronese, F; Struble, KA; Cheever, L; Johnson, M; Paxton, LA; Onorato, IM; Greenberg, AE (21 January 2005). "Antiretroviral postexposure prophylaxis after sexual, injection-drug use, or other nonoccupational exposure to HIV in the United States: recommendations from the U.S. Department of Health and Human Services". U.S. Department of Health and Human, Services. MMWR. Recommendations and reports: Morbidity and mortality weekly report. Recommendations and reports / Centers for Disease Control 54 (in English) (RR-2): 1–20. PMID 15660015.
  38. ↑ Coovadia H (2004). "Antiretroviral agents—how best to protect infants from HIV and save their mothers from AIDS". N. Engl. J. Med. 351 (in English) (3): 289–292. doi:10.1056/NEJMe048128. PMID 15247337.
  39. 1 2 3 4 Kripke, C (1 August 2007). "Antiretroviral prophylaxis for occupational exposure to HIV". American family physician 76 (in English) (3): 375–6. PMID 17708137.
  40. 1 2 3 4 5 6 7 Dosekun, O; Fox, J (July 2010). "An overview of the relative risks of different sexual behaviours on HIV transmission". Current opinion in HIV and AIDS 5 (in English) (4): 291–7. doi:10.1097/COH.0b013e32833a88a3. PMID 20543603.
  41. ↑ Cunha, Burke (2012). Antibiotic Essentials 2012 (in English) (11 ed.). Jones & Bartlett Publishers. p. 303. ISBN 9781449693831.
  42. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Boily, MC; Baggaley, RF; Wang, L; Masse, B; White, RG; Hayes, RJ; Alary, M (February 2009). "Heterosexual risk of HIV-1 infection per sexual act: systematic review and meta-analysis of observational studies". The Lancet infectious diseases 9 (in English) (2): 118-29. doi:10.1016/S1473-3099(09)70021-0. PMID 19179227.
  43. ↑ Baggaley, RF; White, RG; Boily, MC (December 2008). "Systematic review of orogenital HIV-1 transmission probabilities". International Journal of Epidemiology 37 (in English) (6): 1255-65. doi:10.1093/ije/dyn151. PMC 2638872. PMID 18664564.
  44. 1 2 3 4 5 6 7 William N. Rom; Steven B. Markowitz, eds. (2007). Environmental and occupational medicine (in English) (4th ed.). Wolters Kluwer/Lippincott Williams & Wilkins. p. 745. ISBN 978-0-7817-6299-1. Archived from the original on 30 ژوئیه 2013. Retrieved 19 ژانویه 2013.
  45. ↑ van der Kuyl AC, Cornelissen M (September 2007). "Identifying HIV-1 dual infections". Retrovirology. 4: 67. doi:10.1186/1742-4690-4-67. PMC 2045676. PMID 17892568.
  46. ↑ McCray, Eugene; Mermin, Jonathan (September 27, 2017). "Dear Colleague: September 27, 2017". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Archived from the original on January 30, 2018. Retrieved February 1, 2018.
  47. ↑ LeMessurier, J; Traversy, G; Varsaneux, O; Weekes, M; Avey, MT; Niragira, O; Gervais, R; Guyatt, G; Rodin, R (November 19, 2018). "Risk of sexual transmission of human immunodeficiency virus with antiretroviral therapy, suppressed viral load and condom use: a systematic review". Canadian Medical Association Journal. 190 (46): E1350–E1360. doi:10.1503/cmaj.180311. PMC 6239917. PMID 30455270.
  48. 1 2 Vernazza, P; Bernard, EJ (January 29, 2016). "HIV is not transmitted under fully suppressive therapy: The Swiss Statement – eight years later". Swiss Medical Weekly. 146: w14246. doi:10.4414/smw.2016.14246. PMID 26824882.
  49. ↑ "HIV and Men". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Archived from the original on December 1, 2019. Retrieved November 3, 2019.
  50. ↑ "HIV and Gay and Bisexual Men". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Archived from the original on November 2, 2019. Retrieved November 3, 2019.
  51. ↑ "HIV Among Gay and Bisexual Men" (PDF). Archived (PDF) from the original on December 18, 2016. Retrieved January 1, 2017.
  52. ↑ Yu, M (August 2010). "Mucosal HIV transmission and vaccination strategies through oral compared with vaginal and rectal routes". Expert opinion on biological therapy 10 (in English) (8): 1181–95. doi:10.1517/14712598.2010.496776. PMC 2904634. PMID 20624114.
  53. ↑ Stürchler, Dieter A. (2006). Exposure a guide to sources of infections (in English). ASM Press. p. 544. ISBN 9781555813765. Archived from the original on 27 سپتامبر 2013. Retrieved 19 ژانویه 2013.
  54. ↑ Pattman R, et al., eds. (2010). Oxford handbook of genitourinary medicine, HIV, and sexual health (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press. p. 95. ISBN 978-0-19-957166-6.
  55. 1 2 Ng BE, Butler LM, Horvath T, Rutherford GW (March 2011). Butler LM (ed.). "Population-based biomedical sexually transmitted infection control interventions for reducing HIV infection". The Cochrane Database of Systematic Reviews (3): CD001220. doi:10.1002/14651858.CD001220.pub3. PMID 21412869.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  56. ↑ Anderson J (February 2012). "Women and HIV: motherhood and more". Current Opinion in Infectious Diseases. 25 (1): 58–65. doi:10.1097/QCO.0b013e32834ef514. PMID 22156896. S2CID 6198083.
  57. ↑ Klimas N, Koneru AO, Fletcher MA (June 2008). "Overview of HIV". Psychosomatic Medicine. 70 (5): 523–30. doi:10.1097/PSY.0b013e31817ae69f. PMID 18541903. S2CID 38476611.
  58. ↑ Draughon, JE (2012). "Nonoccupational post exposure prophylaxis following sexual assault in industrialized low-HIV-prevalence countries: a review". Psychology, health & medicine 17 (in English) (2): 235–54. doi:10.1080/13548506.2011.579984. PMID 22372741.
  59. 1 2 Baggaley, RF (2006-04-04). "Risk of HIV-1 transmission for parenteral exposure and blood transfusion: a systematic review and meta-analysis". AIDS (London, England) (in English). 20: 12-805. doi:10.1097/01.aids.0000218543.46963.6d. PMID 16549963.
  60. ↑ "HIV in the United States: An Overview". Center for Disease Control and Prevention (in English). March 2012. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 19 ژانویه 2013.
  61. ↑ "Will I need a blood transfusion?" (PDF). NHS patient information (in English). National Health Services. 2011. Archived from the original (PDF) on 19 مارس 2013. Retrieved 20 ژانویه 2013.
  62. ↑ UNAIDS 2011 pg. 60–70
  63. ↑ "Blood safety ... for too few" (in English). WHO. 2001. Archived from the original on 10 March 2013. Retrieved January 17, 2006.
  64. 1 2 Reid, SR (2009-08-28). "Injection drug use, unsafe medical injections, and HIV in Africa: a systematic review". Harm reduction journal (in English): 24. doi:10.1186/1477-7517-6-24. PMC 2741434. PMID 19715601.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  65. 1 2 "Basic Information about HIV and AIDS". Center for Disease Control and Prevention (in English). April 2012. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 20 ژانویه 2013.
  66. ↑ "Why Mosquitoes Cannot Transmit AIDS [HIV virus]" (in English). Rci.rutgers.edu. 2010-07-28. Archived from the original on 19 March 2013. Retrieved 15 November 2013.
  67. 1 2 3 4 5 6 Coutsoudis, A; Kwaan, L; Thomson, M (2010). "Prevention of vertical transmission of HIV-1 in resource-limited settings". Expert review of anti-infective therapy (in English). 8 (10): 1163–75. doi:10.1586/eri.10.94. PMID 20954881.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  68. ↑ "Fluids of transmission". AIDS.gov (in English). United States Department of Health and Human Services. 1 November 2011. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 20 ژانویه 2013.
  69. 1 2 Thorne, C (2007-06-01). "HIV". Seminars in fetal & neonatal medicine (in English) (3): 174–81. doi:10.1016/j.siny.2007.01.009. PMID 17321814.
  70. ↑ Alimonti JB, Ball TB, Fowke KR (2003). "Mechanisms of CD4+ T lymphocyte cell death in human immunodeficiency virus infection and AIDS". J. Gen. Virol. (in English). 84 (7): 1649–1661. doi:10.1099/vir.0.19110-0. PMID 12810858.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  71. ↑ International Committee on Taxonomy of Viruses (2002). "61.0.6. Lentivirus" (in English). National Institutes of Health. Archived from the original on 18 آوریل 2006. Retrieved 2012-06-25.
  72. ↑ International Committee on Taxonomy of Viruses (2002). "61. Retroviridae" (in English). National Institutes of Health. Archived from the original on 29 ژوئن 2006. Retrieved 13 مارس 2013.
  73. ↑ Lévy, J. A. (1993). "HIV pathogenesis and long-term survival". AIDS (in English). 7 (11): 1401–10. doi:10.1097/00002030-199311000-00001. PMID 8280406.
  74. ↑ Smith, Johanna A. ; Daniel, René (Division of Infectious Diseases, Center for Human Virology, Thomas Jefferson University, Philadelphia) (2006). "Following the path of the virus: the exploitation of host DNA repair mechanisms by retroviruses". ACS Chem Biol (in English). 1 (4): 217–26. doi:10.1021/cb600131q. PMID 17163676.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  75. ↑ Martínez, Miguel Angel (2010). RNA interference and viruses: current innovations and future trends (in English). Norfolk: Caister Academic Press. p. 73. ISBN 9781904455561. Archived from the original on 2 اکتبر 2013. Retrieved 13 مارس 2013.
  76. ↑ Gerald B. Pier,Immunology, infection, and immunity (in English). Washington, D.C.: ASM Press. 2004. p. 550. ISBN 9781555812461. Archived from the original on 2 اکتبر 2013. Retrieved 13 مارس 2013.
  77. ↑ Gilbert, PB; McKeague, IW; Eisen, G; Mullins, C; Guéye-Ndiaye, A; Mboup, S; Kanki, PJ (28 February 2003). "Comparison of HIV-1 and HIV-2 infectivity from a prospective cohort study in Senegal". Statistics in Medicine (in English). 22 (4): 573–593. doi:10.1002/sim.1342. PMID 12590415.
  78. 1 2 Reeves, J. D. and Doms, R. W (2002). "Human Immunodeficiency Virus Type 2". J. Gen. Virol. (in English). 83 (Pt 6): 1253–65. doi:10.1099/vir.0.18253-0. PMID 12029140.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  79. ↑ Xue, Guangai; Yu, Hyun Jae; Buffone, Cindy; Huang, Szu-Wei; Lee, KyeongEun; Goh, Shih Lin; Gres, Anna T.; Guney, Mehmet Hakan; Sarafianos, Stefan G.; Luban, Jeremy; Diaz-Griffero, Felipe; KewalRamani, Vineet N. (2023). "The HIV-1 capsid core is an opportunistic nuclear import receptor". Nature Communications (in English). 14. Nature Publishing Group. doi:10.1038/s41467-023-39146-5. PMID 37355754. Retrieved 2023-12-27.‏
  80. ↑ ویروس اچ آی وی در روند تکامل 'خفیف تر شده است' - BBC Persian. بی‌بی‌سی فارسی. جیمز گالاگر، سردبیر اخبار بهداشتی، بی‌بی‌سی نیوز. بازبینی شده در تاریخ ۲ دسامبر ۲۰۱۴.
  81. ↑ Piatak, M. ، Jr, Saag, M. S. , Yang, L. C. , Clark, S. J. , Kappes, J. C. , Luk, K. C. , Hahn, B. H. , Shaw, G. M. and Lifson, J.D. (1993). "High levels of HIV-1 in plasma during all stages of infection determined by competitive PCR". Science (in English). 259 (5102): 1749–1754. Bibcode:1993Sci...259.1749P. doi:10.1126/science.8096089. PMID 8096089.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  82. ↑ Pantaleo G, Demarest JF, Schacker T, Vaccarezza M, Cohen OJ, Daucher M, Graziosi C, Schnittman SS, Quinn TC, Shaw GM, Perrin L, Tambussi G, Lazzarin A, Sekaly RP, Soudeyns H, Corey L, Fauci AS. (1997). "The qualitative nature of the primary immune response to HIV infection is a prognosticator of disease progression independent of the initial level of plasma viremia". Proc Natl Acad Sci U S A. (in English). 94 (1): 254–258. Bibcode:1997PNAS...94..254P. doi:10.1073/pnas.94.1.254. PMC 19306. PMID 8990195.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  83. ↑ Guss DA (1994). "The acquired immune deficiency syndrome: an overview for the emergency physician, Part 1". J Emerg Med (in English). 12 (3): 375–84. doi:10.1016/0736-4679(94)90281-X. PMID 8040596.
  84. ↑ Hel Z, McGhee JR, Mestecky J (2006). "HIV infection: first battle decides the war". Trends Immunol. (in English). 27 (6): 274–81. doi:10.1016/j.it.2006.04.007. PMID 16679064.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  85. ↑ Arie J. Zuckerman (2007). Principles and practice of clinical virology (in English) (6th ed.). Hoboken, N.J.: Wiley. p. 905. ISBN 978-0-470-51799-4. Archived from the original on 2 اکتبر 2013. Retrieved 13 مارس 2013.
  86. ↑ Mehandru S, Poles MA, Tenner-Racz K, Horowitz A, Hurley A, Hogan C, Boden D, Racz P, Markowitz M (2004). "Primary HIV-1 infection is associated with preferential depletion of CD4+ T cells from effector sites in the gastrointestinal tract". J. Exp. Med. (in English). 200 (6): 761–70. doi:10.1084/jem.20041196. PMC 2211967. PMID 15365095.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  87. ↑ Brenchley JM, Schacker TW, Ruff LE, Price DA, Taylor JH, Beilman GJ, Nguyen PL, Khoruts A, Larson M, Haase AT, Douek DC (2004). "CD4+ T cell depletion during all stages of HIV disease occurs predominantly in the gastrointestinal tract". J. Exp. Med. (in English). 200 (6): 749–59. doi:10.1084/jem.20040874. PMC 2211962. PMID 15365096.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  88. 1 2 Aliberti, Julio (2011). Control of Innate and Adaptive Immune Responses During Infectious Diseases (in English). New York, NY: Springer Verlag. p. 145. ISBN 978-1-4614-0483-5. Archived from the original on 2 اکتبر 2013. Retrieved 13 مارس 2013.
  89. ↑ Appay V, Sauce D (2008). "Immune activation and inflammation in HIV-1 infection: causes and consequences". J. Pathol. (in English). 214 (2): 231–41. doi:10.1002/path.2276. PMID 18161758.
  90. ↑ Brenchley JM, Price DA, Schacker TW, Asher TE, Silvestri G, Rao S, Kazzaz Z, Bornstein E, Lambotte O, Altmann D, Blazar BR, Rodriguez B, Teixeira-Johnson L, Landay A, Martin JN, Hecht FM, Picker LJ, Lederman MM, Deeks SG, Douek DC (2006). "Microbial translocation is a cause of systemic immune activation in chronic HIV infection". Nat. Med. (in English). 12 (12): 1365–71. doi:10.1038/nm1511. PMID 17115046.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  91. ↑ US Preventive Services Task, Force; Owens, DK; Davidson, KW; Krist, AH; Barry, MJ; Cabana, M; Caughey, AB; Curry, SJ; Doubeni, CA; Epling JW, Jr; Kubik, M; Landefeld, CS; Mangione, CM; Pbert, L; Silverstein, M; Simon, MA; Tseng, CW; Wong, JB (June 18, 2019). "Screening for HIV Infection: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement". JAMA. 321 (23): 2326–2336. doi:10.1001/jama.2019.6587. PMID 31184701.
  92. ↑ "HIV/AIDS Testing". CDC. March 16, 2018. Archived from the original on April 14, 2018. Retrieved April 14, 2018.
  93. ↑ "Who Should Get Tested for HIV & AIDS?". HIV.gov (in English). 2023-03-06. Retrieved 2023-12-07.‏
  94. ↑ «HIV Testing | Understanding HIV/AIDS | AIDSinfo». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  95. ↑ مرکز ملی پیشگیری از ایدز ایران. بازبینی شده در تاریخ ۱۸ ژانویهٔ ۲۰۱۶. پیوند پایدار (نسخه دائمی بایگانی شده).
  96. ↑ مرکز ملی پیشگیری از ایدز ایران بایگانی‌شده در ۲۱ مه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine. بازبینی شده و بایگانی شده در تاریخ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۶..
  97. ↑ HIV/AIDS | معاونت بهداشتی | دانشگاه علوم پزشکی | کاشان بایگانی‌شده در ۱۰ اوت ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine. معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کاشان. بازبینی و بایگانی در تاریخ ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۱۶..
  98. 1 2 Kellerman, S; Essajee, S (2010). "HIV testing for children in resource-limited settings: what are we waiting for?". PLoS medicine (in English). 7 (7): e1000285. doi:10.1371/journal.pmed.1000285. PMC 2907270. PMID 20652012.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده) نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  99. 1 2 3 UNAIDS 2011 pg. 70–80
  100. 1 2 3 4 Schneider, E; Whitmore, S; Glynn, KM; Dominguez, K; Mitsch, A; McKenna, MT; Centers for Disease Control and Prevention, (CDC) (2008-12-05). "Revised surveillance case definitions for HIV infection among adults, adolescents, and children aged <18 months and for HIV infection and AIDS among children aged 18 months to <13 years--United States, 2008". MMWR. Recommendations and reports: Morbidity and mortality weekly report. Recommendations and reports / Centers for Disease Control (in English). 57 (RR–10): 1–12. PMID 19052530.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  101. ↑ Crosby, R; Bounse, S (2012). "Condom effectiveness: where are we now?". Sexual health (in English). 9 (1): 10–7. doi:10.1071/SH11036. PMID 22348628.
  102. ↑ "Condom Facts and Figures" (in English). WHO. 2003. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved January 17, 2006.
  103. ↑ Gallo, MF; Kilbourne-Brook, M; Coffey, PS (2012). "A review of the effectiveness and acceptability of the female condom for dual protection". Sexual health (in English). 9 (1): 18–26. doi:10.1071/SH11037. PMID 22348629.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  104. 1 2 Celum, C; Baeten, JM (2012). "Tenofovir-based pre-exposure prophylaxis for HIV prevention: evolving evidence". Current opinion in infectious diseases (in English). 25 (1): 51–7. doi:10.1097/QCO.0b013e32834ef5ef. PMC 3266126. PMID 22156901.
  105. ↑ Baptista, M; Ramalho-Santos, J (2009-11-01). "Spermicides, microbicides and antiviral agents: recent advances in the development of novel multi-functional compounds". Mini reviews in medicinal chemistry (in English). 9 (13): 1556–67. doi:10.2174/138955709790361548. PMID 20205637.
  106. ↑ Siegfried, N; Muller, M; Deeks, JJ; Volmink, J (2009-04-15). Siegfried, Nandi (ed.). "Male circumcision for prevention of heterosexual acquisition of HIV in men". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (2): CD003362. doi:10.1002/14651858.CD003362.pub2. PMID 19370585.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  107. ↑ "WHO and UNAIDS announce recommendations from expert consultation on male circumcision for HIV prevention" (in English). World Health Organization. Mar 28, 2007. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 25 ژانویه 2013.
  108. ↑ Larke, N (2010). "Male circumcision, HIV and sexually transmitted infections: a review". British journal of nursing (Mark Allen Publishing) (in English). 19 (10): 629–34. PMID 20622758.
  109. ↑ Eaton, L; Kalichman, SC (2009). "Behavioral aspects of male circumcision for the prevention of HIV infection". Current HIV/AIDS reports (in English). 6 (4): 187–93. doi:10.1007/s11904-009-0025-9. PMID 19849961.(subscription required)
  110. ↑ Kim, HH; Li, PS, Goldstein, M (2010). "Male circumcision: Africa and beyond?". Current opinion in urology (in English). 20 (6): 515–9. doi:10.1097/MOU.0b013e32833f1b21. PMID 20844437.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  111. ↑ Templeton, DJ; Millett, GA, Grulich, AE (2010). "Male circumcision to reduce the risk of HIV and sexually transmitted infections among men who have sex with men". Current opinion in infectious diseases (in English). 23 (1): 45–52. doi:10.1097/QCO.0b013e328334e54d. PMID 19935420.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  112. ↑ Wiysonge, CS.; Kongnyuy, EJ. (2011). Wiysonge, Charles Shey (ed.). "Male circumcision for prevention of homosexual acquisition of HIV in men". Cochrane Database Syst Rev (in English) (6): CD007496. doi:10.1002/14651858.CD007496.pub2. PMID 21678366.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  113. ↑ Utz-Billing I, Kentenich H (2008). "Female genital mutilation: an injury, physical and mental harm". J Psychosom Obstet Gynaecol (in English). 29 (4): 225–9. doi:10.1080/01674820802547087. PMID 19065392.
  114. ↑ Underhill K, Operario D, Montgomery P (2008). Operario, Don (ed.). "Abstinence-only programs for HIV infection prevention in high-income countries". Cochrane Database of Systematic Reviews (in English) (4): CD005421. doi:10.1002/14651858.CD005421.pub2. PMID 17943855. Archived from the original on 19 March 2013.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  115. ↑ Tolli, MV (2012-05-28). "Effectiveness of peer education interventions for HIV prevention, adolescent pregnancy prevention and sexual health promotion for young people: a systematic review of European studies". Health education research (in English). doi:10.1093/her/cys055. PMID 22641791.
  116. ↑ Ljubojević, S; Lipozenčić, J (2010). "Sexually transmitted infections and adolescence". Acta dermatovenerologica Croatica: ADC (in English). 18 (4): 305–10. PMID 21251451.
  117. ↑ Patel VL, Yoskowitz NA, Kaufman DR, Shortliffe EH (2008). "Discerning patterns of human immunodeficiency virus risk in healthy young adults". Am J Med (in English). 121 (4): 758–764. doi:10.1016/j.amjmed.2008.04.022. PMC 2597652. PMID 18724961.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  118. ↑ Fonner VA, Denison J, Kennedy CE, O'Reilly K, Sweat M (September 2012). "Voluntary counseling and testing (VCT) for changing HIV-related risk behavior in developing countries". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 9 (9): CD001224. doi:10.1002/14651858.CD001224.pub4. PMC 3931252. PMID 22972050.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  119. ↑ Lopez, LM; Grey, TW; Chen, M; Denison, J; Stuart, G (August 9, 2016). "Behavioral interventions for improving contraceptive use among women living with HIV". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2016 (8): CD010243. doi:10.1002/14651858.CD010243.pub3. PMC 7092487. PMID 27505053.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  120. ↑ National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), "Treating HIV-infected People with Antiretrovirals Protects Partners from Infection", NIH News, 2011 May
  121. ↑ Anglemyer, A; Rutherford, GW; Baggaley, RC; Egger, M; Siegfried, N (2011). Rutherford, George W (ed.). "Antiretroviral therapy for prevention of HIV transmission in HIV-discordant couples". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (8): CD009153. doi:10.1002/14651858.CD009153.pub2. PMID 21833973.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  122. ↑ Anglemyer A, Rutherford GW, Horvath T, Baggaley RC, Egger M, Siegfried N (April 2013). "Antiretroviral therapy for prevention of HIV transmission in HIV-discordant couples". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 4 (4): CD009153. doi:10.1002/14651858.CD009153.pub3. PMC 4026368. PMID 23633367.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  123. ↑ Chou R, Selph S, Dana T, Bougatsos C, Zakher B, Blazina I, Korthuis PT (November 2012). "Screening for HIV: systematic review to update the 2005 U.S. Preventive Services Task Force recommendation". Annals of Internal Medicine. 157 (10): 706–18. doi:10.7326/0003-4819-157-10-201211200-00007. PMID 23165662. S2CID 27494096.
  124. ↑ Owens, Douglas K.; Davidson, Karina W.; Krist, Alex H.; Barry, Michael J.; Cabana, Michael; Caughey, Aaron B.; Curry, Susan J.; Doubeni, Chyke A.; Epling, John W.; Kubik, Martha; Landefeld, C. Seth; Mangione, Carol M.; Pbert, Lori; Silverstein, Michael; Simon, Melissa A.; Tseng, Chien-Wen; Wong, John B. (June 11, 2019). "Preexposure Prophylaxis for the Prevention of HIV Infection". JAMA. 321 (22): 2203–2213. doi:10.1001/jama.2019.6390. PMID 31184747.
  125. ↑ Choopanya K, Martin M, Suntharasamai P, Sangkum U, Mock PA, Leethochawalit M, Chiamwongpaet S, Kitisin P, Natrujirote P, Kittimunkong S, Chuachoowong R, Gvetadze RJ, McNicholl JM, Paxton LA, Curlin ME, Hendrix CW, Vanichseni S (June 2013). "Antiretroviral prophylaxis for HIV infection in injecting drug users in Bangkok, Thailand (the Bangkok Tenofovir Study): a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial". The Lancet. 381 (9883): 2083–90. doi:10.1016/S0140-6736(13)61127-7. PMID 23769234. S2CID 5831642.
  126. ↑ US Preventive Services Task, Force; Owens, DK; Davidson, KW; Krist, AH; Barry, MJ; Cabana, M; Caughey, AB; Curry, SJ; Doubeni, CA; Epling JW, Jr; Kubik, M; Landefeld, CS; Mangione, CM; Pbert, L; Silverstein, M; Simon, MA; Tseng, CW; Wong, JB (June 11, 2019). "Preexposure Prophylaxis for the Prevention of HIV Infection: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement". JAMA. 321 (22): 2203–2213. doi:10.1001/jama.2019.6390. PMID 31184747.
  127. ↑ Centers for Disease Control (CDC) (1987). "Recommendations for prevention of HIV transmission in health-care settings". MMWR (in English). 36 (Suppl 2): 1S–18S. PMID 3112554. Archived from the original on 19 March 2013.
  128. 1 2 Kurth, AE; Celum, C; Baeten, JM; Vermund, SH; Wasserheit, JN (2011). "Combination HIV prevention: significance, challenges, and opportunities". Current HIV/AIDS reports (in English). 8 (1): 62–72. doi:10.1007/s11904-010-0063-3. PMC 3036787. PMID 20941553.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  129. ↑ MacArthur GJ, Minozzi S, Martin N, Vickerman P, Deren S, Bruneau J, Degenhardt L, Hickman M (October 2012). "Opiate substitution treatment and HIV transmission in people who inject drugs: systematic review and meta-analysis". BMJ. 345 (oct03 3): e5945. doi:10.1136/bmj.e5945. PMC 3489107. PMID 23038795.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  130. ↑ قاسمی، پیمان. فصل۲ صفحه۵۰. «Me and My Friend President Obama-Concise memos of my cooperations with The White House and CIA all around the hell».{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده)
  131. 1 2 3 [No authors listed] (2012). "HIV exposure through contact with body fluids". Prescrire Int (in English). 21 (126): 100–1, 103–5. PMID 22515138.
  132. ↑ Linden, JA (2011-09-01). "Clinical practice. Care of the adult patient after sexual assault". The New England Journal of Medicine (in English). 365 (9): 834–41. doi:10.1056/NEJMcp1102869. PMID 21879901.
  133. ↑ Young, TN; Arens, FJ; Kennedy, GE; Laurie, JW; Rutherford, G (2007-01-24). Young, Taryn (ed.). "Antiretroviral post-exposure prophylaxis (PEP) for occupational HIV exposure". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (1): CD002835. doi:10.1002/14651858.CD002835.pub3. PMID 17253483.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  134. ↑ Siegfried, N; van der Merwe, L; Brocklehurst, P; Sint, TT (2011-07-06). Siegfried, Nandi (ed.). "Antiretrovirals for reducing the risk of mother-to-child transmission of HIV infection". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (7): CD003510. doi:10.1002/14651858.CD003510.pub3. PMID 21735394.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  135. ↑ "WHO HIV and Infant Feeding Technical Consultation Held on behalf of the Inter-agency Task Team (IATT) on Prevention of HIV – Infections in Pregnant Women, Mothers and their Infants –Consensus statement" (PDF) (in English). October 25–27, 2006. Archived (PDF) from the original on 9 آوریل 2008. Retrieved March 12, 2008.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
  136. ↑ Horvath, T; Madi, BC; Iuppa, IM; Kennedy, GE; Rutherford, G; Read, JS (2009-01-21). Horvath, Tara (ed.). "Interventions for preventing late postnatal mother-to-child transmission of HIV". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (1): CD006734. doi:10.1002/14651858.CD006734.pub2. PMID 19160297.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  137. ↑ UNAIDS (May 18, 2012). "The quest for an HIV vaccine" (in English). Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 13 مارس 2013.
  138. ↑ Desrosiers, Ronald C. "HIV/AIDS vaccine: Why don't we have one after 37 years, when we have several for COVID-19 after a few months?". The Conversation (in English). Retrieved 2021-07-19.
  139. ↑ «Why Haven't Researchers Developed an HIV Vaccine or Cure Yet?». leapsmag (به انگلیسی آمریکا). ۲۰۱۸-۰۸-۰۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  140. ↑ September 2017, Dinsa Sachan27. "The long road to an HIV vaccine". Chemistry World (in English). Retrieved 2019-04-02.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده)
  141. ↑ "HIV Vaccine: When Will We Have One?". Healthline (in English). 2019-01-04. Retrieved 2019-04-02.
  142. ↑ Maxmen, Amy (2018-02-27). "Promising HIV vaccines could stall without coordinated research". Nature (in English). 555: 17. doi:10.1038/d41586-018-02538-5.
  143. ↑ "A vaccine for HIV is about to be tested in thousands of people". Futurism (in English). Archived from the original on 2 آوریل 2019. Retrieved 2019-04-02.
  144. ↑ «HIV Vaccine Awareness Day May 18, 2018». AIDSinfo (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ مه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  145. ↑ Stephens, Tim. "Scientists report big improvements in HIV vaccine production". UC Santa Cruz News (in English). Retrieved 2019-04-02.
  146. 1 2 «Phase I HIV vaccine trial to begin». medicalxpress.com (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  147. ↑ «Scientists report big improvements in HIV vaccine production». medicalxpress.com (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  148. ↑ Maria Trovato, Luciana D’Apice, Antonella Prisco and Piergiuseppe De Berardinis (April 19, 2018). "HIV vaccination:A roadmap among advancements and concerns". International Journal of Molecular Sciences (in English). Archived from the original on 24 مه 2018. Retrieved 2 آوریل 2019.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  149. ↑ «Preventing HIV - Vaccines». www.aidsmap.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  150. ↑ «What is a Preventive HIV Vaccine? Understanding HIV/AIDS». AIDSinfo (به انگلیسی آمریکا). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۰۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  151. ↑ May 15, Content Source: CDC’s HIV BasicsDate last updated:; 2017 (2017-05-15). "HIV Vaccines". HIV.gov (in English). Retrieved 2019-04-02. {{cite web}}: |نام خانوادگی2= نام عددی دارد (کمک); |نام= نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) نگهداری یادکرد:نقطه‌گذاری اضافی (رده)
  152. ↑ Reynell, L; Trkola, A (2012-03-02). "HIV vaccines: an attainable goal?". Swiss medical weekly (in English). 142: w13535. doi:10.4414/smw.2012.13535. PMID 22389197.
  153. ↑ U.S. Army Office of the Surgeon General (March 21, 2011). "HIV Vaccine Trial in Thai Adults" (in English). ClinicalTrials.gov. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved June 28, 2011.
  154. ↑ U.S. Army Office of the Surgeon General (June 2, 2010). "Follow up of Thai Adult Volunteers With Breakthrough HIV Infection After Participation in a Preventive HIV Vaccine Trial" (in English). ClinicalTrials.gov. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 13 مارس 2013.
  155. ↑ "Pre-exposure Prophylaxis (PrEP) to Reduce HIV Risk". niaid.nih.gov (in English). 2020-12-10. Retrieved 2023-12-27.‏
  156. ↑ "Truvada Medication Information Sheet" (PDF). CDC (in English). Retrieved 2023-12-27.‏
  157. ↑ May, MT (2011). Ingle, SM (ed.). "Life expectancy of HIV-positive adults: a review". Sexual health (in English). 8 (4): 526–33. doi:10.1071/SH11046. PMID 22127039.
  158. 1 2 3 UNAIDS 2011 pg. 1–10
  159. 1 2 3 4 5 6 7 8 Antiretroviral therapy for HIV infection in adults and adolescents: recommendations for a public health approach (PDF) (in English). World Health Organization. 2010. p. 19–20. ISBN 978-92-4-159976-4. Archived from the original (PDF) on 9 ژوئیه 2012. Retrieved 14 مارس 2013.
  160. ↑ Sax, PE (2009-04-30). Baden, LR (ed.). "When to start antiretroviral therapy—ready when you are?". The New England Journal of Medicine (in English). 360 (18): 1897–9. doi:10.1056/NEJMe0902713. PMID 19339713.
  161. ↑ Siegfried, N (2010-03-17). Uthman, OA; Rutherford, GW, Nandi (ed.). "Optimal time for initiation of antiretroviral therapy in asymptomatic, HIV-infected, treatment-naive adults". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (3): CD008272. doi:10.1002/14651858.CD008272.pub2. PMID 20238364.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  162. ↑ Panel on Antiretroviral Guidelines for Adults and Adolescents (2009-12-01). Guidelines for the use of antiretroviral agents in HIV-1-infected adults and adolescents (PDF) (in English). United States Department of Health and Human Services. p. i. Archived from the original (PDF) on 13 ژانویه 2009. Retrieved 14 مارس 2013.
  163. ↑ When To Start, Consortium (2009-04-18). Sterne, JA; May, M; Costagliola, D; de Wolf, F; Phillips, AN; Harris, R; Funk, MJ; Geskus, RB; Gill, J; Dabis, F; Miró, JM; Justice, AC; Ledergerber, B; Fätkenheuer, G; Hogg, RS; Monforte, AD; Saag, M; Smith, C; Staszewski, S; Egger, M; Cole, SR (ed.). "Timing of initiation of antiretroviral therapy in AIDS-free HIV-1-infected patients: a collaborative analysis of 18 HIV cohort studies". Lancet (in English). 373 (9672): 1352–63. doi:10.1016/S0140-6736(09)60612-7. PMC 2670965. PMID 19361855.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  164. ↑ Beard, J (2009). Feeley, F; Rosen, S (ed.). "Economic and quality of life outcomes of antiretroviral therapy for HIV/AIDS in developing countries: a systematic literature review". AIDS care (in English). 21 (11): 1343–56. doi:10.1080/09540120902889926. PMID 20024710.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  165. ↑ Orrell, C (2005). "Antiretroviral adherence in a resource-poor setting". Current HIV/AIDS reports (in English). 2 (4): 171–6. doi:10.1007/s11904-005-0012-8. PMID 16343374.
  166. ↑ Malta, M (2008). Strathdee, SA; Magnanini, MM; Bastos, FI (ed.). "Adherence to antiretroviral therapy for human immunodeficiency virus/acquired immune deficiency syndrome among drug users: a systematic review". Addiction (Abingdon, England) (in English). 103 (8): 1242–57. doi:10.1111/j.1360-0443.2008.02269.x. PMID 18855813.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  167. ↑ Nachega, JB (2011). Marconi, VC; van Zyl, GU; Gardner, EM; Preiser, W; Hong, SY; Mills, EJ; Gross, R (ed.). "HIV treatment adherence, drug resistance, virologic failure: evolving concepts". Infectious disorders drug targets (in English). 11 (2): 167–74. PMID 21406048.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  168. ↑ Nachega, JB (2010). Mills, EJ; Schechter, M (ed.). "Antiretroviral therapy adherence and retention in care in middle-income and low-income countries: current status of knowledge and research priorities". Current opinion in HIV and AIDS (in English). 5 (1): 70–7. doi:10.1097/COH.0b013e328333ad61. PMID 20046150.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  169. 1 2 3 Montessori, V. , Press, N. , Harris, M. , Akagi, L. , Montaner, J. S. (2004). "Adverse effects of antiretroviral therapy for HIV infection". CMAJ (in English). 170 (2): 229–238. PMC 315530. PMID 14734438.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  170. 1 2 Burgoyne RW, Tan DH (2008). "Prolongation and quality of life for HIV-infected adults treated with highly active antiretroviral therapy (HAART): a balancing act". J. Antimicrob. Chemother. (in English). 61 (3): 469–73. doi:10.1093/jac/dkm499. PMID 18174196. Archived from the original on 19 March 2013.
  171. ↑ Barbaro, G (2011). Barbarini, G (ed.). "Human immunodeficiency virus & cardiovascular risk". The Indian journal of medical research (in English). 134 (6): 898–903. doi:10.4103/0971-5916.92634. PMC 3284097. PMID 22310821.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  172. ↑ Orsi, F (2010). d'almeida, C (ed.). "Soaring antiretroviral prices, TRIPS and TRIPS flexibilities: a burning issue for antiretroviral treatment scale-up in developing countries". Current opinion in HIV and AIDS (in English). 5 (3): 237–41. doi:10.1097/COH.0b013e32833860ba. PMID 20539080.
  173. 1 2 3 UNAIDS 2011 pg. 150–160
  174. 1 2 "Guidelines for the Use of Antiretroviral Agents in Pediatric HIV Infection" (PDF). The Panel on Antiretroviral Therapy and Medical Management of HIV-Infected Children (in English). 2011. Archived from the original (PDF) on 19 مارس 2013. Retrieved 14 مارس 2013.
  175. ↑ Antiretroviral therapy for HIV infection in infants and children (PDF) (in English). World Health Organization. 2010. p. 2. ISBN 978-92-4-159980-1. Archived from the original (PDF) on 24 فوریه 2014. Retrieved 14 مارس 2013.
  176. ↑ داروی 'مهیج' تازه اچ آی وی را از مخفیگاه بیرون می‌کشد - BBC Persian. بی‌بی‌سی فارسی. گزارشگر امور بهداشتی بی‌بی‌سی، جیمز گالاگر. بازبینی شده در تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۴میلادی.
  177. ↑ Laurence J (2006). "Hepatitis A and B virus immunization in HIV-infected persons". AIDS Reader (in English). 16 (1): 15–17. PMID 16433468.
  178. ↑ Huang, L (2011). Cattamanchi, A; Davis, JL; den Boon, S; Kovacs, J; Meshnick, S; Miller, RF; Walzer, PD; Worodria, W; Masur, H; International HIV-associated Opportunistic Pneumonias (IHOP), Study; Lung HIV, Study (ed.). "HIV-associated Pneumocystis pneumonia". Proceedings of the American Thoracic Society (in English). 8 (3): 294–300. doi:10.1513/pats.201009-062WR. PMC 3132788. PMID 21653531.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  179. ↑ "Treating opportunistic infections among HIV-infected adults and adolescents. Recommendations from CDC, the National Institutes of Health, and the HIV Medicine Association/Infectious Diseases Society of America" (in English). February 2, 2007. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 14 مارس 2013. {{cite web}}: از متن "ناشرDepartment of Health and Human Services" صرف نظر شد (کمک)
  180. 1 2 Smith, Blaine T. (2008). Concepts in immunology and immunotherapeutics (in English) (4th ed.). Bethesda, Md.: American Society of Health-System Pharmacists. p. 143. ISBN 978-1-58528-127-5. Archived from the original on 19 October 2013. Retrieved 14 مارس 2013.
  181. ↑ Littlewood RA, Vanable PA (2008). "Complementary and alternative medicine use among HIV-positive people: research synthesis and implications for HIV care". AIDS Care (in English). 20 (8): 1002–18. doi:10.1080/09540120701767216. PMC 2570227. PMID 18608078.
  182. ↑ Mills E, Wu P, Ernst E (2005). "Complementary therapies for the treatment of HIV: in search of the evidence". Int J STD AIDS (in English). 16 (6): 395–403. doi:10.1258/0956462054093962. PMID 15969772.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  183. 1 2 3 Irlam, JH (2010-12-08). Visser, MM; Rollins, NN; Siegfried, N (ed.). "Micronutrient supplementation in children and adults with HIV infection". Cochrane database of systematic reviews (Online) (in English) (12): CD003650. doi:10.1002/14651858.CD003650.pub3. PMID 21154354.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  184. ↑ Stone, CA (2010). Kawai, K; Kupka, R; Fawzi, WW (ed.). "Role of selenium in HIV infection". Nutrition Reviews (in English). 68 (11): 671–81. doi:10.1111/j.1753-4887.2010.00337.x. PMC 3066516. PMID 20961297.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  185. ↑ Forrester, JE (2011). Sztam, KA (ed.). "Micronutrients in HIV/AIDS: is there evidence to change the WHO 2003 recommendations?". The American journal of clinical nutrition (in English). 94 (6): 1683S–1689S. doi:10.3945/ajcn.111.011999. PMC 3226021. PMID 22089440.
  186. 1 2 World Health Organization (2003). Nutrient requirements for people living with HIV/AIDS: Report of a technical consultation (PDF) (in English). Geneva. Archived (PDF) from the original on 25 مارس 2009. Retrieved March 31, 2009.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان بدون ناشر (رده)
  187. ↑ Liu JP, Manheimer E, Yang M (2005). Liu, Jian Ping (ed.). "Herbal medicines for treating HIV infection and AIDS". Cochrane Database Syst Rev (in English) (3): CD003937. doi:10.1002/14651858.CD003937.pub2. PMID 16034917.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  188. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  189. 1 2 3 Knoll B, Lassmann B, Temesgen Z (2007). "Current status of HIV infection: a review for non-HIV-treating physicians". Int J Dermatol (in English). 46 (12): 1219–28. doi:10.1111/j.1365-4632.2007.03520.x. PMID 18173512.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  190. 1 2 Morgan D, Mahe C, Mayanja B, Okongo JM, Lubega R, Whitworth JA (2002). "HIV-1 infection in rural Africa: is there a difference in median time to AIDS and survival compared with that in industrialized countries?". AIDS (in English). 16 (4): 597–632. doi:10.1097/00002030-200203080-00011. PMID 11873003.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  191. ↑ Zwahlen M, Egger M (2006). "Progression and mortality of untreated HIV-positive individuals living in resource-limited settings: update of literature review and evidence synthesis" (PDF). UNAIDS Obligation HQ/05/422204 (in English). Archived (PDF) from the original on 9 آوریل 2008. Retrieved March 19, 2008. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)
  192. 1 2 Antiretroviral Therapy Cohort Collaboration (2008). "Life expectancy of individuals on combination antiretroviral therapy in high-income countries: a collaborative analysis of 14 cohort studies". Lancet (in English). 372 (9635): 293–9. doi:10.1016/S0140-6736(08)61113-7. PMC 3130543. PMID 18657708.
  193. ↑ Schackman BR, Gebo KA, Walensky RP, Losina E, Muccio T, Sax PE, Weinstein MC, Seage GR 3rd, Moore RD, Freedberg KA. (2006). "The lifetime cost of current HIV care in the United States". Med Care (in English). 44 (11): 990–997. doi:10.1097/01.mlr.0000228021.89490.2a. PMID 17063130.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  194. ↑ van Sighem, AI (2010-06-19). Gras, LA; Reiss, P; Brinkman, K; de Wolf, F; ATHENA national observational cohort, study (ed.). "Life expectancy of recently diagnosed asymptomatic HIV-infected patients approaches that of uninfected individuals". AIDS (London, England) (in English). 24 (10): 1527–35. doi:10.1097/QAD.0b013e32833a3946. PMID 20467289.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  195. 1 2 Cheung, MC (2005). "AIDS-related malignancies: emerging challenges in the era of highly active antiretroviral therapy". The oncologist (in English). 10 (6): 412–26. doi:10.1634/theoncologist.10-6-412. PMID 15967835.
  196. ↑ Tang J, Kaslow RA (2003). "The impact of host genetics on HIV infection and disease progression in the era of highly active antiretroviral therapy". AIDS (in English). 17 (Suppl 4): S51–S60. doi:10.1097/00002030-200317004-00006. PMID 15080180.
  197. ↑ Lawn SD (2004). "AIDS in Africa: the impact of co-infections on the pathogenesis of HIV-1 infection". J. Infect. Dis. (in English). 48 (1): 1–12. doi:10.1016/j.jinf.2003.09.001. PMID 14667787.
  198. ↑ Campbell GR; Pasquier E; Watkins J; et al. (2004). "The glutamine-rich region of the HIV-1 Tat protein is involved in T-cell apoptosis". J. Biol. Chem. (in English). 279 (46): 48197–48204. doi:10.1074/jbc.M406195200. PMID 15331610.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  199. ↑ Campbell GR, Watkins JD, Esquieu D, Pasquier E, Loret EP, Spector SA (2005). "The C terminus of HIV-1 Tat modulates the extent of CD178-mediated apoptosis of T cells". J. Biol. Chem. (in English). 280 (46): 38376–39382. doi:10.1074/jbc.M506630200. PMID 16155003.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  200. ↑ "Tuberculosis". Fact sheet 104 (in English). World Health Organization. 2012. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved August 29, 2012.
  201. ↑ World Health Organization (2011). "Global tuberculosis control 2011" (PDF) (in English). ISBN 978 92 4 156438 0. Archived from the original (PDF) on 19 مارس 2013. Retrieved August 29, 2012.
  202. ↑ Rubin, Emanuel (2011). Rubin's pathology: clinicopathologic foundations of medicine (in English) (Sixth ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. p. 154. ISBN 978-1-60547-968-2. Archived from the original on 29 October 2013. Retrieved 14 مارس 2013.
  203. ↑ Woods SP, Moore DJ, Weber E, Grant I (June 2009). "Cognitive neuropsychology of HIV-associated neurocognitive disorders". Neuropsychol Rev. 19 (2): 152–68. doi:10.1007/s11065-009-9102-5. PMC 2690857. PMID 19462243.
  204. ↑ Brown TT, Qaqish RB (November 2006). "Antiretroviral therapy and the prevalence of osteopenia and osteoporosis: a meta-analytic review". AIDS. 20 (17): 2165–74. doi:10.1097/QAD.0b013e32801022eb. PMID 17086056.
  205. ↑ Nicholas PK; Kemppainen JK; Canaval GE; et al. (2007). "Symptom management and self-care for peripheral neuropathy in HIV/AIDS". AIDS Care (in English). 19 (2): 179–89. doi:10.1080/09540120600971083. PMID 17364396.
  206. ↑ Boshoff C, Weiss R (2002). "AIDS-related malignancies". Nat. Rev. Cancer (in English). 2 (5): 373–382. doi:10.1038/nrc797. PMID 12044013.
  207. ↑ Yarchoan R, Tosato G, Little RF (2005). "Therapy insight: AIDS-related malignancies – the influence of antiviral therapy on pathogenesis and management". Nat. Clin. Pract. Oncol. (in English). 2 (8): 406–415. doi:10.1038/ncponc0253. PMID 16130937.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  208. ↑ Post FA, Holt SG (February 2009). "Recent developments in HIV and the kidney". Curr. Opin. Infect. Dis. 22 (1): 43–8. doi:10.1097/QCO.0b013e328320ffec. PMID 19106702.
  209. ↑ Roser, Max; Ritchie, Hannah (2023-12-11). "HIV / AIDS". Our World in Data. Archived from the original on 2023-12-21. {{cite journal}}: ناسازگاری برچسب زمان |archive-date= و |archive-url=؛ 2019-10-04 پیشنهاد می‌شود (کمک)
  210. ↑ Cohen MS, Hellmann N, Levy JA, DeCock K, Lange J (April 2008). "The spread, treatment, and prevention of HIV-1: evolution of a global pandemic". The Journal of Clinical Investigation. 118 (4): 1244–54. doi:10.1172/JCI34706. PMC 2276790. PMID 18382737.
  211. ↑ Geneva: Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. "UNAIDS Data 2021" (PDF). UNAIDS 2021 Reference. Archived (PDF) from the original on December 7, 2023. Retrieved December 1, 2023.
  212. ↑ Geneva: Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. "UNAIDS Data 2021" (PDF). UNAIDS 2021 Reference. Archived (PDF) from the original on December 7, 2023. Retrieved December 1, 2023.
  213. ↑ Geneva: Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. "UNAIDS Data 2021" (PDF). UNAIDS 2021 Reference. Archived (PDF) from the original on December 7, 2023. Retrieved December 1, 2023.
  214. 1 2 3 "Statistics Overview". U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). August 10, 2022. Archived from the original on December 7, 2018. Retrieved December 1, 2023.
  215. ↑ Public Health England (2016). HIV in the United Kingdom: 2016 Report (PDF). Archived (PDF) from the original on April 25, 2017.
  216. ↑ Surveillance; riques, Risk Assessment Division=Le VIH et le sida au Canada: rapport de surveillance en date du 31 décembre 2009 / Division de la surveillance et de l'évaluation des (2010). HIV and AIDS in Canada: surveillance report to December 31, 2009 (PDF) (in English). Ottawa: Public Health Agency of Canada, Centre for Communicable Diseases and Infection Control, Surveillance and Risk Assessment Division. ISBN 978-1-100-52141-1. Archived from the original (PDF) on 19 ژانویه 2012. Retrieved 14 مارس 2013.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:نام‌های عددی:فهرست نویسندگان (رده)
  217. ↑ UNAIDS 2011 pg. 40–50
  218. ↑ UNAIDS 2011 pg. 20–30
  219. ↑ "Global Report Fact Sheet" (PDF). UNAIDS. 2010. Archived from the original (PDF) on September 16, 2013.
  220. ↑ UNAIDS 2011 pp. 40–50
  221. 1 2 Shakiba, Ebrahim; Ramazani, Uosef; Mardani, Ehsan; Rahimi, Zohre; Nazar, Zeinab Moradi; Najafi, Farid; Moradinazar, Mehdi (March 2021). "Epidemiological features of HIV/AIDS in the Middle East and North Africa from 1990 to 2017". International journal of STD & AIDS. 32 (3): 257–265. doi:10.1177/0956462420960632. ISSN 1758-1052. PMID 33525959.Free to read
  222. ↑ «HIV in the Middle East: Low Prevalence but Not Low Risk». PRB (به انگلیسی آمریکا). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  223. ↑ SEYEDALINAGHI, SeyedAhmad; TAJ, Leila; MAZAHERI-TEHRANI, Elham; AHSANI-NASAB, Sara; ABEDINZADEH, Negin; MCFARLAND, Willi; MOHRAZ, Minoo; MIRZAZADEH, Ali (2021-03-15). "HIV in Iran: Onset, Responses and Future Directions". AIDS (London, England). 35 (4): 529–542. doi:10.1097/QAD.0000000000002757. ISSN 0269-9370. PMC 7924262. PMID 33252485.
  224. ↑ Country progress report-IRAN-UNAIDS-Global AIDS Monitoring 2020-Retrieved December 12, 2023
  225. ↑ Ghazy, Ramy Mohamed; Al Awaidy, Salah; Taha, Sarah Hamed N. (2023-04-01). "Trends of HIV indicators in Egypt from 1990 to 2021: time-series analysis and forecast toward UNAIDS 90–90–90 targets". BMC Public Health. 23 (1): 625. doi:10.1186/s12889-023-15490-5. ISSN 1471-2458. PMC 10066021. PMID 37005670.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده) نگهداری یادکرد:فرمت پارامتر PMC (رده)
  226. ↑ "Country Comparison :: HIV/AIDS – Adult Prevalence Rate". CIA World Factbook. Archived from the original on December 21, 2014. Retrieved November 6, 2014.
  227. ↑ Kallings LO (2008). "The first postmodern pandemic: 25 years of HIV/AIDS". J Intern Med (in English). 263 (3): 218–43. doi:10.1111/j.1365-2796.2007.01910.x. PMID 18205765. Archived from the original on 19 March 2013.(subscription required)
  228. 1 2 «لوران فابیوس: سیاست‌مدار خون‌های آلوده- اخبار بین‌الملل - اخبار تسنیم - Tasnim». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  229. ↑ Riding، Alan (۱۹۹۴-۰۲-۱۳). «Scandal Over Tainted Blood Widens in France» (به انگلیسی آمریکا). The New York Times. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۲.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  230. ↑ Gottlieb MS (2006). "Pneumocystis pneumonia—Los Angeles. 1981". Am J Public Health (in English). 96 (6): 980–1; discussion 982–3. PMC 1470612. PMID 16714472. Archived from the original on 22 آوریل 2009. Retrieved March 31, 2009.
  231. ↑ Friedman-Kien AE (1981). "Disseminated Kaposi's sarcoma syndrome in young homosexual men". J. Am. Acad. Dermatol. (in English). 5 (4): 468–71. doi:10.1016/S0190-9622(81)80010-2. PMID 7287964.
  232. ↑ Hymes KB; Cheung T; Greene JB; et al. (1981). "Kaposi's sarcoma in homosexual men-a report of eight cases". Lancet (in English). 2 (8247): 598–600. PMID 6116083.
  233. 1 2 Basavapathruni, A; Anderson, KS (2007). "Reverse transcription of the HIV-1 pandemic". The FASEB Journal (in English). 21 (14): 3795–3808. doi:10.1096/fj.07-8697rev. PMID 17639073.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  234. ↑ Centers for Disease Control (CDC) (1982). "Persistent, generalized lymphadenopathy among homosexual males". MMWR Morb Mortal Wkly Rep. (in English). 31 (19): 249–251. PMID 6808340. Archived from the original on 19 March 2013. Retrieved August 31, 2011.
  235. ↑ Barré-Sinoussi F; Chermann JC; Rey F; et al. (1983). "Isolation of a T-lymphotropic retrovirus from a patient at risk for acquired immune deficiency syndrome (AIDS)". Science (in English). 220 (4599): 868–871. Bibcode:1983Sci...220..868B. doi:10.1126/science.6189183. PMID 6189183.
  236. 1 2 Centers for Disease Control (CDC) (1982). "Opportunistic infections and Kaposi's sarcoma among Haitians in the United States". MMWR Morb Mortal Wkly Rep. (in English). 31 (26): 353–354; 360–361. PMID 6811853. Archived from the original on 19 March 2013. Retrieved August 31, 2011.
  237. ↑ "Making Headway Under Hellacious Circumstances" (PDF) (in English). American Association for the Advancement of Science. July 28, 2006. Archived from the original (PDF) on 19 مارس 2013. Retrieved June 23, 2008.
  238. ↑ Altman LK (May 11, 1982). "New homosexual disorder worries health officials". New York Times (in English). Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved August 31, 2011.
  239. ↑ Kher U (July 27, 1982). "A Name for the Plague". Time (in English). Archived from the original on 7 مارس 2008. Retrieved 14 مارس 2013.
  240. ↑ Centers for Disease Control (CDC) (1982). "Update on acquired immune deficiency syndrome (AIDS)—United States". MMWR Morb Mortal Wkly Rep. (in English). 31 (37): 507–508; 513–514. PMID 6815471.
  241. ↑ RC Gallo, PS Sarin, EP Gelmann, M Robert-Guroff, E Richardson, VS Kalyanaraman, D Mann, GD Sidhu, RE Stahl, S Zolla-Pazner, J Leibowitch, and M Popovic (1983). "Isolation of human T-cell leukemia virus in acquired immune deficiency syndrome (AIDS)". Science (in English). 220 (4599): 865–867. Bibcode:1983Sci...220..865G. doi:10.1126/science.6601823. PMID 6601823.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  242. ↑ Barre-Sinoussi, F; Chermann, J.; Rey, F; Nugeyre, M.; Chamaret, S; Gruest, J; Dauguet, C; Axler-Blin, C; Vezinet-Brun, F; Rouzioux, C; Rozenbaum, W; Montagnier, L (1983). "Isolation of a T-lymphotropic retrovirus from a patient at risk for acquired immune deficiency syndrome (AIDS)". Science. 220 (4599): 868–871. doi:10.1126/science.6189183. ISSN 0036-8075.
  243. ↑ Aldrich, Robert; Wotherspoon, Garry (2001). Who's who in gay and lesbian history (in English). London: Routledge. p. 154. ISBN 9780415229746. Archived from the original on 27 سپتامبر 2013. Retrieved 14 مارس 2013.
  244. 1 2 منشأ ایدز: «در دهه ۱۹۲۰ از کینشاسا آمد»، بی‌بی‌سی فارسی
  245. ↑ Sharp, PM; Hahn, BH (September 2011). "Origins of HIV and the AIDS Pandemic". Cold Spring Harbor perspectives in medicine (in English). 1 (1): a006841. doi:10.1101/cshperspect.a006841. PMC 3234451. PMID 22229120.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  246. ↑ Gao F; Bailes E; Robertson DL; Chen, Yalu; Rodenburg, Cynthia M.; Michael, Scott F.; Cummins, Larry B.; Arthur, Larry O.; Peeters, Martine (1999). "Origin of HIV-1 in the chimpanzee Pan troglodytes troglodytes". Nature (in English). 397 (6718): 436–41. Bibcode:1999Natur.397..436G. doi:10.1038/17130. PMID 9989410. {{cite journal}}: |display-authors=3 نامعتبر است (کمک)
  247. ↑ Keele, B. F. , van Heuverswyn, F. ، Li, Y. Y. , Bailes, E. ، Takehisa, J. ، Santiago, M. L. , Bibollet-Ruche, F. ، Chen, Y. ، Wain, L. V. , Liegois, F. ، Loul, S. ، Mpoudi Ngole, E. ، Bienvenue, Y. ، Delaporte, E. ، Brookfield, J. F. Y. ، Sharp, P. M. , Shaw, G. M. , Peeters, M. ، and Hahn, B. H. (28 July 2006). "Chimpanzee Reservoirs of Pandemic and Nonpandemic HIV-1". Science (in English). 313 (5786): 523–6. Bibcode:2006Sci...313..523K. doi:10.1126/science.1126531. PMC 2442710. PMID 16728595.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  248. ↑ Goodier, J. ، and Kazazian, H. (2008). "Retrotransposons Revisited: The Restraint and Rehabilitation of Parasites". Cell (in English). 135 (1): 23–35. doi:10.1016/j.cell.2008.09.022. PMID 18854152.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)(subscription required)
  249. ↑ Sharp, P. M.; Bailes, E.; Chaudhuri, R. R.; Rodenburg, C. M.; Santiago, M. O.; Hahn, B. H. (2001). "The origins of acquired immune deficiency syndrome viruses: where and when?". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences (in English). 356 (1410): 867–76. doi:10.1098/rstb.2001.0863. PMC 1088480. PMID 11405934. Archived from the original (PDF) on 19 March 2013.
  250. ↑ Kalish ML; Wolfe ND; Ndongmo CD; McNicholl J; Robbins KE; Aidoo, Michael; Fonjungo, Peter N.; Alemnji, George; Zeh, Clement (2005). "Central African hunters exposed to simian immunodeficiency virus". Emerg Infect Dis (in English). 11 (12): 1928–30. doi:10.3201/eid1112.050394. PMC 3367631. PMID 16485481. {{cite journal}}: |display-authors=5 نامعتبر است (کمک)
  251. 1 2 Marx PA, Alcabes PG, Drucker E (2001). "Serial human passage of simian immunodeficiency virus by unsterile injections and the emergence of epidemic human immunodeficiency virus in Africa". Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci (in English). 356 (1410): 911–20. doi:10.1098/rstb.2001.0867. PMC 1088484. PMID 11405938. Archived from the original (PDF) on 19 March 2013.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  252. ↑ Worobey, Michael; Gemmel, Marlea; Teuwen, Dirk E.; Haselkorn, Tamara; Kunstman, Kevin; Bunce, Michael; Muyembe, Jean-Jacques; Kabongo, Jean-Marie M.; Kalengayi, Raphaël M. (2008). "Direct evidence of extensive diversity of HIV-1 in Kinshasa by 1960". Nature (in English). 455 (7213): 661–4. Bibcode:2008Natur.455..661W. doi:10.1038/nature07390. PMID 18833279. Archived from the original (PDF) on 19 March 2013. (subscription required)
  253. 1 2 Sousa, João Dinis de; Müller, Viktor; Lemey, Philippe; Vandamme, Anne-Mieke; Vandamme, Anne-Mieke (2010). Martin, Darren P. (ed.). "High GUD Incidence in the Early 20th Century Created a Particularly Permissive Time Window for the Origin and Initial Spread of Epidemic HIV Strains". PLoS ONE (in English). 5 (4): e9936. doi:10.1371/journal.pone.0009936. PMC 2848574. PMID 20376191. Archived from the original on 19 March 2013.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده) نگهداری یادکرد:شماره مقاله به‌جای شماره صفحه (رده)
  254. ↑ Chitnis, Amit; Rawls, Diana; Moore, Jim (2000). "Origin of HIV Type 1 in Colonial French Equatorial Africa?". AIDS Research and Human Retroviruses (in English). 16 (1): 5–8. doi:10.1089/088922200309548. PMID 10628811.(subscription required)
  255. ↑ Donald G. McNeil, Jr. (September 16, 2010). "Precursor to H.I.V. Was in Monkeys for Millennia". New York Times (in English). Archived from the original on 19 مارس 2013. Dr. Marx believes that the crucial event was the introduction into Africa of millions of inexpensive, mass-produced syringes in the 1950s.  ... suspect that the growth of colonial cities is to blame. Before 1910, no Central African town had more than 10,000 people. But urban migration rose, increasing sexual contacts and leading to red-light districts.
  256. ↑ Zhu, T. ، Korber, B. T. , Nahmias, A. J. , Hooper, E. ، Sharp, P. M. and Ho, D. D. (1998). "An African HIV-1 Sequence from 1959 and Implications for the Origin of the epidemic". Nature (in English). 391 (6667): 594–7. Bibcode:1998Natur.391..594Z. doi:10.1038/35400. PMID 9468138. Archived from the original on 19 March 2013.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  257. ↑ Kolata, Gina (28 October 1987). "Boy's 1969 Death Suggests AIDS Invaded U.S. Several Times" (in English). The New York Times. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 11 February 2009.
  258. 1 2 Gilbert, M. Thomas P.; Rambaut, Andrew; Wlasiuk, Gabriela; Spira, Thomas J.; Pitchenik, Arthur E.; Worobey, Michael (November 20, 2007). "The emergence of HIV/AIDS in the Americas and beyond". PNAS (in English). 104 (47): 18566–18570. Bibcode:2007PNAS..10418566G. doi:10.1073/pnas.0705329104. PMC 2141817. PMID 17978186. Archived from the original (PDF) on 19 March 2013.
  259. ↑ "The impact of AIDS on people and societies". 2006 Report on the global AIDS epidemic (PDF) (in English). UNAIDS. 2006. ISBN 92-9173-479-9. Archived from the original (PDF) on 2006-10-04.
  260. ↑ Ogden J, Nyblade L (2005). "Common at its core: HIV-related stigma across contexts" (in English). International Center for Research on Women. Archived from the original (PDF) on 19 مارس 2013.
  261. 1 2 3 Herek GM, Capitanio JP (1999). "AIDS Stigma and sexual prejudice". American Behavioral Scientist (in English). 42 (7): 1130–1147. doi:10.1177/0002764299042007006. Archived from the original (PDF) on 19 March 2013. Retrieved March 27, 2006.
  262. ↑ Snyder M, Omoto AM, Crain AL (1999). "Punished for their good deeds: stigmatization for AIDS volunteers". American Behavioral Scientist (in English). 42 (7): 1175–1192. doi:10.1177/0002764299042007009.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  263. ↑ Sharma, A.K. Population and society (in English). New Delhi: Concept Pub. Co. p. 242. ISBN 9788180698187. Archived from the original on 26 آوریل 2014. Retrieved 14 مارس 2013.
  264. ↑ Herek, GM (2002). Capitanio, JP; Widaman, KF (ed.). "HIV-related stigma and knowledge in the United States: prevalence and trends, 1991–1999". American journal of public health (in English). 92 (3): 371–7. doi:10.2105/AJPH.92.3.371. PMC 1447082. PMID 11867313.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  265. ↑ De Cock, KM (2012-07-19). Jaffe, HW; Curran, JW (ed.). "The evolving epidemiology of HIV/AIDS". AIDS (London, England) (in English). 26 (10): 1205–13. PMID 22706007.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست ویراستاران (رده)
  266. 1 2 3 Mandell, Bennett, and Dolan (2010). Chapter 117.
  267. ↑ Bell C, Devarajan S, Gersbach H (2003). "The long-run economic costs of AIDS: theory and an application to South Africa". World Bank Policy Research Working Paper No. 3152 (in English). Archived from the original (PDF) on 19 March 2013. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  268. 1 2 Greener R (2002). "AIDS and macroeconomic impact". In S, Forsyth (ed.). State of The Art: AIDS and Economics (PDF) (in English). IAEN. p. 49–55. Archived from the original (PDF) on 2012-10-12. Retrieved 14 مارس 2013.
  269. ↑ Over M (1992). "The macroeconomic impact of AIDS in Sub-Saharan Africa, Population and Human Resources Department" (PDF) (in English). The World Bank. Archived from the original (PDF) on 27 مه 2008. Retrieved 14 مارس 2013. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)
  270. ↑ Solomon، S (۱۹۹۶). «Religious beliefs and HIV / AIDS / STD health promotion». AIDS/STD health promotion exchange (۲): ۱–۳. PMID 12291633.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  271. 1 2 Jonsen, Albert R.; Stryker, Jeff (1993). "Religion and Religious Groups" (in English). National Academies Press (US). Retrieved 2023-12-16.‏
  272. ↑ "AIDS Stigma" (in English). News-medical.net. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  273. ↑ "Thirty years after AIDS discovery, appreciation growing for Catholic approach" (in English). Catholicnewsagency.com. June 5, 2011. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  274. 1 2 "Church HIV prayer cure claims 'cause three deaths'" (in English). BBC News. October 18, 2011. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  275. ↑ Shaw، SA؛ El-Bassel، N (اوت ۲۰۱۴). «The influence of religion on sexual HIV risk». AIDS and behavior. ۱۸ (۸): ۱۵۶۹–۹۴. PMID 24510402.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  276. ↑ "Rock Hudson announces he has AIDS – History.com This Day in History – 7/25/1985" (in English). History.com. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  277. ↑ Coleman, Brian (June 25, 2007). "Thatcher the gay icon". New Statesman (in English). Archived from the original on 19 مارس 2013.
  278. ↑ "November 24, 1991: Giant of rock dies". BBC On This Day (in English). BBC News. November 1, 2011. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  279. ↑ "Freddie Mercury" (in English). Nndb.com. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  280. ↑ Bliss, Dominic. "Frozen In Time: Arthur Ashe". iTENNISstore.com (in English). Archived from the original on 19 مارس 2013.
  281. ↑ "Tributes to Arthur Ashe". The Independent (in English). London. February 8, 1993. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  282. ↑ Cosgrove, Ben. "Behind the Picture: The Photo That Changed the Face of AIDS". LIFE magazine (in English). Archived from the original on 19 مارس 2013.
  283. ↑ "Aziga found guilty of first-degree murder" (in English). CTV.ca News. Archived from the original on 9 آوریل 2013.
  284. ↑ "HIV killer ruled dangerous offender" (in English). CBC News. Archived from the original on 9 آوریل 2013.
  285. ↑ "A fraudster, not a murderer" (in English). National Post. Aug 2, 2011. Archived from the original on 9 آوریل 2013.
  286. ↑ Duesberg, P. H. (1988). "HIV is not the cause of AIDS". Science (in English). 241 (4865): 514, 517. Bibcode:1988Sci...241..514D. doi:10.1126/science.3399880. PMID 3399880.Cohen, J. (1994). "The Controversy over HIV and AIDS". Science (in English). 266 (5191): 1642–1649. Bibcode:1994Sci...266.1642C. doi:10.1126/science.7992043. PMID 7992043. Archived from the original (PDF) on 19 March 2013.،
  287. ↑ Kalichman, Seth (2009). Denying AIDS: Conspiracy Theories, Pseudoscience, and Human Tragedy (in English). New York: Copernicus Books (Springer Science+Business Media). ISBN 978-0-387-79475-4. Archived from the original on 19 March 2013.
  288. ↑ Smith TC, Novella SP (2007). "HIV Denial in the Internet Era". PLoS Med. (in English). 4 (8): e256. doi:10.1371/journal.pmed.0040256. PMC 1949841. PMID 17713982. Archived from the original on 19 March 2013.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  289. ↑ Various (January 14, 2010). "Resources and Links, HIV-AIDS Connection" (in English). National Institute of Allergy and Infectious Diseases. Archived from the original on 19 مارس 2013.
  290. ↑ Watson J (2006). "Scientists, activists sue South Africa's AIDS 'denialists'". Nat. Med. (in English). 12 (1): 6. doi:10.1038/nm0106-6a. PMID 16397537.
  291. ↑ Baleta A (2003). "S Africa's AIDS activists accuse government of murder". Lancet (in English). 361 (9363): 1105. doi:10.1016/S0140-6736(03)12909-1. PMID 12672319.
  292. ↑ Cohen J (2000). "South Africa's new enemy". Science (in English). 288 (5474): 2168–70. doi:10.1126/science.288.5474.2168. PMID 10896606.
  293. ↑ Thomas Boghardt. «Soviet Bloc Intelligence and Its AIDS Disinformation Campaign» (PDF). دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)‏
  294. ↑ Blechner MJ (1997). Hope and mortality: psychodynamic approaches to AIDS and HIV (in English). Hillsdale, NJ: Analytic Press. ISBN 0-88163-223-6.
  295. ↑ Kirby DB, Laris BA, Rolleri LA (2007). "Sex and HIV education programs: their impact on sexual behaviors of young people throughout the world". J Adolesc Health (in English). 40 (3): 206–17. doi:10.1016/j.jadohealth.2006.11.143. PMID 17321420.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  296. 1 2 Ferrantelli F, Cafaro A, Ensoli B (2004). "Nonstructural HIV proteins as targets for prophylactic or therapeutic vaccine". Curr. Opin. Biotechnol. (in English). 15 (6): 543–56. doi:10.1016/j.copbio.2004.10.008. PMID 15560981.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  297. ↑ Karlsson Hedestam GB, Fouchier RA, Phogat S, Burton DR, Sodroski J, Wyatt RT (2008). "The challenges of eliciting neutralizing antibodies to HIV-1 and to influenza virus". Nat. Rev. Microbiol. (in English). 6 (2): 143–55. doi:10.1038/nrmicro1819. PMID 18197170.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  298. ↑ "German HIV patient cured after stem cell transplant". Belfast Telegraph (in English). December 15, 2010. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved December 15, 2010.
  299. 1 2 Allers, K; Hütter, G; Hofmann, J; Loddenkemper, C; Rieger, K; Thiel, E; Schneider, T (2011-03-10). "Evidence for the cure of HIV infection by CCR5Δ32/Δ32 stem cell transplantation". Blood (in English). 117 (10): 2791–9. doi:10.1182/blood-2010-09-309591. PMID 21148083.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  300. ↑ Mark Schoofs (November 7, 2008). "A Doctor, a Mutation and a Potential Cure for AIDS" (in English). The Wall Street Journal. Archived from the original on 19 مارس 2013. Retrieved 2008-11-09.
  301. 1 2 Hütter G, Nowak D, Mossner M, Ganepola S, Ganepola A, Allers K, Schneider T, Hofmann J, Kücherer C, Blau O, Blau IW, Hofmann WK, Thiel E (2009). "Long-Term Control of HIV by CCR5 Delta32/Delta32 Stem-Cell Transplantation". N Engl J Med (in English). 360 (7): 692–698. doi:10.1056/NEJMoa0802905. PMID 19213682. Archived from the original on 13 فوریه 2010. Retrieved 2009-03-31.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  302. 1 2 Levy JA (2009). "Not an HIV Cure, but Encouraging New Directions". N Engl J Med (in English). 360 (7): 724–725. doi:10.1056/NEJMe0810248. PMID 19213687. Archived from the original on 19 March 2013. Retrieved 2009-03-31.
  303. ↑ Nath, A; Clements, JE (2011-03-13). "Eradication of HIV from the brain: reasons for pause". AIDS (London, England) (in English). 25 (5): 577–80. doi:10.1097/QAD.0b013e3283437d2f. PMID 21160414.(subscription required)
  304. ↑ van Lunzen J, Fehse B, Hauber J (June 2011). "Gene therapy strategies: can we eradicate HIV?". Curr HIV/AIDS Rep. 8 (2): 78–84. doi:10.1007/s11904-011-0073-9. PMID 21331536.(subscription required)
  305. ↑ Tincati, C; d'Arminio Monforte, A; Marchetti, G (2009). "Immunological mechanisms of interleukin-2 (IL-2) treatment in HIV/AIDS disease". Current molecular pharmacology (in English). 2 (1): 40–5. doi:10.2174/1874467210902010040. PMID 20021444.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  306. ↑ Bowman MC, Archin NM, Margolis DM. (2009). "Pharmaceutical approaches to eradication of persistent HIV infection". Expert Reviews in Molecular Medicine (in English). 11 (e6): e6. doi:10.1017/S1462399409000970. PMID 19208267.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)
  307. ↑ Planque S, Nishiyama Y, Taguchi H, Salas M, Hanson C, Paul S (2008). "Catalytic antibodies to HIV: Physiological role and potential clinical utility". Autoimmun Rev (in English). 7 (6): 473–9. doi:10.1016/j.autrev.2008.04.002. PMC 2527403. PMID 18558365.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده)

منابع

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]

پیوند به بیرون

[ویرایش | ویرایش متنی | اشتراک‌گذاری]
The offline app allows you to download all of Wikipedia's medical articles in an app to access them when you have no Internet.
مقالات مراقبت‌های بهداشتی ویکی‌پدیا را می‌توان به‌صورت آفلاین با Medical Wikipedia app. مشاهده کرد.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=ایدز&oldid=44804133»