Edukira joan

Essé

Essé
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Ille eta Vilaine
BarrutiFougèreseko barrutia
Kantonamenducanton of Retiers
Izen ofizialaEssé
Posta kodea35150
HerriburuaQ49349854 Itzuli
Geografia
Koordenatuak47°57′27″N 1°25′28″W / 47.9575°N 1.4244°W / 47.9575; -1.4244
Mapa
Azalera23,19 km²
Altitudea80 m, 32 m, 92 m eta 60 m
MugakideakLe Theil-de-Bretagne, Boistrudan, Janzé, Marcillé-Robert eta Piré-Chancé
Demografia
Biztanleria1.028 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 506 (%49,4) (%50,6) 519 alt_right
Dentsitatea44 bizt/km²
esse-larocheauxfees.fr

Essé (bretainieraz Ezieg) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.028 biztanle zituen 23,2 km²-ko azaleran. Udalerri honetako lurtsailetan La Roche-aux-Fées munomentu megalitikoa kokatzen da.

Leku interesgarriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Theil-de-Bretagne, Boistrudan, Janzé, Marcillé-Robert eta Piré-Chancé.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 13,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 751 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arbrissel udalerrian dago, 10 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 718,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 2012ko otsailaren 11an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,9 °C). Urteko prezipitazioa 743 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (83 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,9 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Essé)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.9 6.1 8.2 10.4 13.9 16.9 18.7 18.5 15.8 12.5 8.7 6.3 11.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 58 53 56 59 53 45 46 58 77 82 83 743
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,8+1,1+1,0+1,2+1,0+0,7+1,0+0,3+0,6+1,0+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

BiztanleriaUrtea600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 519 gizon, 506 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.96
 
85-89
 
2.17
3.08
 
80-84
 
4.35
1.16
 
75-79
 
0.99
3.08
 
70-74
 
4.15
7.13
 
65-69
 
6.32
4.05
 
60-64
 
7.31
5.78
 
55-59
 
5.14
5.59
 
50-54
 
4.94
11.56
 
45-49
 
7.71
4.43
 
40-44
 
12.25
8.09
 
35-39
 
3.56
5.97
 
30-34
 
11.66
2.89
 
25-29
 
1.98
4.05
 
20-24
 
1.98
4.62
 
15-19
 
7.31
9.63
 
10-14
 
9.09
10.79
 
5-9
 
5.53
7.13
 
0-4
 
3.56
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Essé udalerrian 1.028 biztanle zeuden eta 419 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,45 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 40,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.028biztanle
419elkarbizitza-unitate
2,45lagun elkarbizitza-unitateko
308familia
Udalerria
% 40
% 26
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 308 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (169). Guraso bakarreko 29 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 135 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 79k seme-alaba bakarra zuten etxean, 62k bi, eta 32k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 169 bikoteetatik 36tan (% 21,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

110
169
29
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean135
Seme-alaba bat79
Bi seme-alaba62
Hiru seme-alaba32
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 825 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 59,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 12
40-54% 11
55-64% 16
65-79% 20
80 +% 59
Bikotean bizi da
15-24% 3
25-39% 77
40-54% 82
55-64% 74
65-79% 82
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,2 izatezko bikotean eta % 12,5 PACS bidez lotuta). % 25,2 ezkongabeak ziren, % 4,4 alargunak eta % 3,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,6
Ezkongabea% 25,2
PACS bidez lotuta% 12,5
Izatezko bikotean% 10,2
Alarguna% 4,4
Dibortziatuta% 3,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 27,9), erretiratuak (% 19,1), erdi-mailako lanbideak (% 17,7), goi-mailako langileak (% 11,9). Talde nagusia (eskulangileak, % 27,9) Ille eta Vilaine departamenduko batez bestekoaren (% 14,2) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,0).[9]

Udalerria
% 8
% 12
% 18
% 8
% 28
% 19
Ille eta Vilaine
% 15
% 17
% 15
% 14
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 450 etxebizitza zeuden. Horietatik 418 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (428), eta apartamentuak gutxi ziren (18). Egoitza nagusietatik 341 beren jabearen bizilekuak ziren, 75 alokairuan zeuden, 11 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[10]

450etxebizitza
418egoitza nagusi
428etxe
18apartamentu

Etxebizitza multzoa

418
Egoitza nagusia (418)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (25)

Etxe mota

428
Etxea (428)Apartamentua (18)

Jabetza egoera

341
75
Jabeak (341)Alokairuan (75)HLM (11)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (105).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik105
1919-194534
1946-197040
1971-199087
1991-200583
2006-202052

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (260). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (179 etxebizitzatan). 357 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 139 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 259tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela19
3 gela57
4 gela81
5 gela edo gehiago260

Berogailu mota

59
179
165
Gas sarea (1)Fuel-olioa (59)Elektrizitatea (179)Gas botila (14)Bestelakoak (165)

Aparkalekua eta ibilgailuak

357aparkalekua
139ibilgailu 1
259ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 683 biztanleetatik 567 aktibo ziren (% 83,0), horietako 528 lanean (% 77,3) eta 39 langabezian (aktiboen % 6,9).

68315-64 urteko biztanle
% 83,0aktibo
% 77,3lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,0
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 72,0
Gizonak% 84,5
Emakumeak% 81,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7
BEPC, brebeta% 13,0
CAP-BEP% 10,1
Batxilergoa% 7,4
Goi-mailako +2% 1,1
Goi-mailako +3/4% 2,8
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

116 ez-aktibotik 63 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 54,3), 26 erretiraturik zeuden (% 22,4) eta 28 bestelako ez-aktibo ziren (% 24,1).

Ez-aktiboak

% 54
% 22
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 15
% 21
% 18
% 30
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 145 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 528 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

145enplegu udalerrian
% 61,4soldatapeko
% 38,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.360 eurokoa zen.

26.360 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.670 €
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arbrissel », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]