Retiers
| Retiers | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Fougèreseko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Retiers | ||||||||||
| Izen ofiziala | Retiers | ||||||||||
| Posta kodea | 35240 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 47°54′48″N 1°22′55″W / 47.9133°N 1.3819°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 41,38 km² | ||||||||||
| Altitudea | 119 m, 41 m, 120 m eta 78 m | ||||||||||
| Mugakideak | Marcillé-Robert, Arbrissel, Coësmes, Drouges, Forges-la-Forêt, Martigné-Ferchaud, Moussé, Le Theil-de-Bretagne, Visseiche eta Rannée | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 4.566 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 110 bizt/km² | ||||||||||
| retiers.fr | |||||||||||
Retiers Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.566 biztanle zituen 41,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Marcillé-Robert, Arbrissel, Coësmes, Drouges, Forges-la-Forêt, Martigné-Ferchaud, Moussé, Le Theil-de-Bretagne, Visseiche eta Rannée.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da, 13,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 726 mm-koa da, urtarrilean 1,2 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arbrissel udalerrian dago, 6,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 718,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 2012ko otsailaren 11an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,5 °C). Urteko prezipitazioa 776 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (86 mm) eta lehorrena abuztua (47 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,0 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 5.5 | 5.7 | 7.9 | 10.2 | 13.8 | 17.0 | 18.9 | 18.7 | 15.7 | 12.3 | 8.4 | 5.9 | 11.7 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 79 | 63 | 56 | 58 | 64 | 56 | 47 | 47 | 60 | 79 | 82 | 86 | 776 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 2.235 gizon, 2.317 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Retiers udalerrian 4.450 biztanle zeuden eta 1.911 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 31,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]
Udalerrian 1.305 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (573). Guraso bakarreko 224 familietatik 169etan ama zen guraso bakarra. 623 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 213k seme-alaba bakarra zuten etxean, 303k bi, eta 166k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 508 bikoteetatik 92tan (% 18,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]
15 urte edo gehiago zituzten 3.692 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,8). 80 urte edo gehiagoko 437 biztanleetatik 364 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 73 kolektibitateren batean.[10]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 8,3 PACS bidez lotuta). % 23,9 ezkongabeak ziren, % 7,5 alargunak eta % 5,6 dibortziatuak.[10]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,6), eskulangileak (% 21,5), enplegatuak (% 15,6), erdi-mailako lanbideak (% 13,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,6) Ille eta Vilaine departamenduko batez bestekoaren (% 27,6) gainetik dago. 50 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.128 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.909 egoitza nagusi ziren, 43 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 175 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.837), eta apartamentuak gutxi ziren (282). Egoitza nagusietatik 1.361 beren jabearen bizilekuak ziren, 531 alokairuan zeuden, 99 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (436).[11]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.043). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (880 etxebizitzatan). 1.528 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 851 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 896tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 2.635 biztanleetatik 2.029 aktibo ziren (% 77,0), horietako 1.896 lanean (% 72,0) eta 133 langabezian (aktiboen % 6,6).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
605 ez-aktibotik 249 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,2), 180 erretiraturik zeuden (% 29,8) eta 176 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,1).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 4]
Udalerrian 1.871 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.896 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.170 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 67,2, ez-soldatapekoen errenta % 4,9, langabezia-sariak % 2,2. |
Activitats ecomòmiques
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 156 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 33 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 44 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 7 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]
2000. urtean Retiers udalerrian 84 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.436 hektarea erabiltzen.[15]
Equipaments sanitaris i escolars
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an osasun-zentro 1 eta 2 botika zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Retiers udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 392 ikaslekin.
Gertuen dauden udalerriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 2003ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arbrissel », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
- Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] Datu estatistikoen laburpena de Retiers udalerrirako INSEEn.
- Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] Datuen estatistikak de Retiers udalerrirako INSEEn.
- France par comune Frantziako udalerri guztien datu zehatzak mapa batean ikusgai.

