เรื่องน่ารู้พิศวงตานกฮูก พรรณไม้จิ๋วหายาก บนดอยหัวหมด ณ อุ้มผาง จังหวัดตาก

         กลางผืนป่าอันเงียบสงบบนดอยหัวหมด อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก มีสิ่งมีชีวิตจิ๋วที่ซ่อนตัวอย่างแนบเนียนอยู่ในธรรมชาติ “พิศวงตานกฮูก” พรรณไม้หายากที่จัดอยู่ในกลุ่มพืชกินแมลง ถูกตั้งชื่อตามรูปลักษณ์ของดอกที่คล้ายดวงตาของนกฮูกกำลังจ้องมองอย่างลึกลับ พบได้เฉพาะในพื้นที่ที่มีระบบนิเวศเฉพาะตัวเท่านั้น ถือเป็นอีกหนึ่งความน่าพิศวงทางพฤกษศาสตร์ ที่นักธรรมชาติและนักเดินป่าไม่ควรพลาดหากมีโอกาสไปเยือนผืนป่าลึกแห่งอุ้มผาง

          พิศวงตานกฮูก หรือ พิศวงไทยทอง ถูกค้นพบโดย ดร.กนกอร​ ศรีม่วง นักวิจัยมหาวิทยาลัยพะเยา​ ซึ่งร่วมกับ​ นายสุชาติ​ จันทร์หอมหวล ช่างภาพอิสระ​ ต่อมา รองศาสตราจารย์​ ดร.สหัช จันทนาอรพินท์​ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา​ คณะวิทยาศาสตร์​ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ ดร.สมราน​ สุดดี นักวิจัยกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ​ สัตว์ป่า​ และพันธุ์พืช ร่วมกันตีพิมพ์เป็นพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลกลงในวารสาร Phytotaxa เล่มที่ 333 (2) หน้า 287 พ.ศ. 2561 (ค.ศ. 2018)

          สำหรับคำระบุชนิด thaithongiana ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ รองศาสตราจารย์​ ดร.อบฉันท์ ไทยทอง อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์​ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย​ ซึ่งถือเป็นปูชนียบุคคลของวงการพรรณไม้ของไทย 

          ทั้งนี้ ดร.กนกอร ศรีม่วง นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยพะเยา ผู้ค้นพบ ได้ให้ข้อมูลไว้เมื่อตอนค้นพบว่า ตอนแรกยังไม่ทราบว่าเป็นพืชชนิดใด จึงเก็บตัวอย่างและบันทึกภาพส่งให้รองศาสตราจารย์ ดร.สหัช จันทนาอรพินท์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ตรวจสอบ จนกระทั่งทราบว่าเป็นพืชชนิดใหม่ของไทย พิศวงตานกฮูก ที่มีชื่อสามัญเรียกว่า พิศวงไทยทอง และชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Thismia thaithongiana ซึ่งพิศวงไทยทองนี้เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็กเท่าหัวไม้ขีด ซึ่งจะออกดอกในช่วงปลายฝนเท่านั้น

          พิศวงตานกฮูกเป็นพรรณไม้ถิ่นเดียวของไทย พบเฉพาะที่ดอยหัวหมด ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จังหวัดตาก บนเขาหินปูนในป่าเต็งรัง หากปีไหนฝนฟ้าอากาศดีจะพบได้เยอะ มักขึ้นบริเวณต้นเป้งหรือพืชตระกูลปาล์ม เมื่อมองดี ๆ จะเห็นว่ามีลักษณะลำต้นตั้งตรง สูงน้อยกว่า 2 มิลลิเมตร เรียกได้ว่ามีขนาดเล็กเท่าหัวไม้ขีดเท่านั้นเอง

         จุดที่พบเป็นจำนวนมากจะอยู่ที่ดอยหัวหมด ไม่ไกลจากตัวอำเภออุ้มผางมากนัก ติดถนนเส้นทางอำเภออุ้มผาง–บ้านปะหละทะ หลักกิโลเมตรที่ 9 ขึ้นไปดอยหัวหมดไม่กี่เมตร จะพบพิศวงตานกฮูกอยู่ใต้ต้นเป้ง แต่เล็กมาก ถ้าไม่สังเกตดี ๆ ก็จะไม่เห็น

           หลายคนอาจเข้าใจว่าพิศวงตานกฮูกเป็นพรรณไม้ที่พบเจอได้ทุกช่วงเวลา แต่จริง ๆ แล้วนักท่องเที่ยวจะได้เจอกับพิศวงตานกฮูกแค่ปีละครั้งเท่านั้น คือ ช่วงปลายฝนต้นหนาว เดือนสิงหาคม-ตุลาคม และหลังจากออกมาแล้วจะอยู่ได้ประมาณ 1 เดือน สำหรับใครที่ตั้งใจอยากไปเจอจริง ๆ แนะนำให้สอบถามกับทางเจ้าหน้าที่ดูก่อน เพราะบางปีก็มีขึ้นเป็นจำนวนมากบ้างน้อยบ้างต่างกันออกไป รวมถึงขนาดของพรรณไม้ที่มีขนาดเล็ก ถ้าเดินดุ่ม ๆ ไปดูเองอาจไม่ทันสังเกตเห็น ปัจจุบันมีป้ายสื่อสารบอกจุดแจ้งให้นักท่องเที่ยวชมได้อย่างชัดเจน ไม่ต้องด้อม ๆ มอง ๆ ก้มคลานส่องหาให้ลำบากอีกต่อไป

           สำหรับใครที่อยากเดินทางไปเที่ยวชมพิศวงตานกฮูกที่ดอยหัวหมด เดินทางจากตัวอำเภออุ้มผาง ใช้เส้นทางอำเภออุ้มผาง-บ้านปะหละทะ ช่วงหลักกิโลเมตรที่ 9 ฝั่งซ้ายมือจะเจอดอยหัวหมด เดินเท้าไปยังจุดที่ผาตั้ง ใช้เวลา 20-30 นาที ระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตรเศษ ๆ นอกจากจะได้ชมพิศวงตานกฮูกแล้ว ยังมีจุดชมวิว 360 องศา เพื่อชมทะเลหมอกเพลิน ๆ ที่กิโลเมตรที่ 9 กิโลเมตรที่ 10 และถนนนสายอำเภออุ้มผาง-บ้านปะหละทะ 

         แนะนำว่าถ้าจะเดินทางไปชมพิศวงตานกฮูก เป็นไปได้ควรเตรียมเลนส์สำหรับถ่ายวัตถุขนาดเล็ก (เลนส์มาโคร) หรือแว่นขยาย จะได้มองเห็นชัดเต็ม ๆ ตา และสำคัญที่สุดไม่ควรจับ สัมผัส หรือเข้าใกล้มากเกินไป เนื่องจากพิศวงตานกฮูกค่อนข้างมีความเปราะบาง และอาจเกิดความเสียหายได้ง่าย 

         นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาดอยหัวหมด อุ้มผาง เพื่อดูต้นพิศวงตานกฮูกแล้ว แนะนำว่าให้แวะมาเยี่ยมชมทะเลหมอก 360 องศา โดยเฉพาะในช่วงปลายฝนต้นหนาว บรรยากาศป่าจะสดชื่นมาก นอกจากจะมีต้นไม้เขียวขจี ช่วงนี้ยังมีดอกเทียนป่าขึ้นตามซอกหินตลอดเส้นทาง สวยงามมากเป็นพิเศษ

           นักท่องเที่ยวที่สนใจอยากจะเดินทางมาเที่ยวชมพิศวงตานกฮูก สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ นายสุชาติ จันทร์หอมหวล โทรศัพท์ 08 1825 8238 หรือ (อาร์ม) ภาคภูมิ มินรินทร์ ประธานชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยวและอนุรักษ์ โทรศัพท์ 08 1972 7973

          พิศวงตานกฮูก นับเป็นอีกหนึ่งความอันซีนของธรรมชาติพรรณไม้ไทย หากว่าใครมีโอกาสไปเที่ยวดอยหัวหมดช่วงนี้ก็ลองไปเยี่ยมชมกันได้ ^ ^
 

หมายเหตุ : ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงกรุณาตรวจสอบอีกครั้ง

• พิศวงไทยทอง พรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก ณ ดอยหัวหมด หน้าตาคล้ายนกฮูก
• 9 ที่เที่ยวดอย จังหวัดตาก ออกไปโอบกอดธรรมชาติ ลมหนาว และสายหมอก
• 25 ที่เที่ยวตาก หลากสไตล์เพลิน ๆ น่าเที่ยวตลอดทั้งปี
• ดอยห้วยทู่ จ.ตาก เส้นทางเดินป่าสวย ๆ มือใหม่หัดเดินป่าก็ไปได้