หมอไขคำตอบ คนใกล้ตาย มักเห็นภาพเก่า ๆ วิ่งย้อนมาในหัวจริงไหม เฉลยเกิดขึ้นจากอะไร

          1. ระบบความจำถูก "ปลดล็อกพร้อมกัน"

          เมื่อสมองขาดออกซิเจน ความดันโลหิตตก หรือเผชิญความเครียดรุนแรง ระบบ limbic system และ hippocampus อาจเกิดภาวะ disinhibition ทำให้ความทรงจำระยะยาวจำนวนมากถูกกระตุ้นพร้อมกัน จึงถูกรับรู้เป็นภาพชีวิตที่ไหลย้อนอย่างรวดเร็ว คล้ายกรณีคนจมน้ำหรือเกือบเสียชีวิตที่มักบอกว่าเห็นชีวิตทั้งชีวิตในเวลาไม่กี่วินาที

          2. Dopamine + glutamate surge + temporal lobe activation

          ในภาวะใกล้ตาย มีการเปลี่ยนแปลงสารสื่อประสาทรุนแรง โดยเฉพาะเครือข่ายที่เกี่ยวกับ ความทรงจำ ความหมาย ตัวตน กลีบขมับ (temporal lobe) ถูกกระตุ้นมากผิดปกติ ซึ่งเป็นบริเวณที่ถ้าถูกกระตุ้นด้วยไฟฟ้าสามารถทำให้ "เห็นภาพอดีตชัดเจนมาก"

          3. สมองพยายามสร้าง "เรื่องราวสุดท้ายที่มีความหมาย"

          เมื่อระบบเอาตัวรอดของสมองเริ่มล้มเหลว สมองในส่วน default network อาจเข้าสู่โหมดรวบรวมตัวตน ประสบการณ์ และความผูกพันออกมาเป็นภาพจำที่มีอารมณ์รุนแรง จึงมักเป็นภาพของคนที่รัก เหตุการณ์สำคัญ หรือความทรงจำที่มีน้ำหนักทางอารมณ์สูง

          มีกรณีผู้ที่เคยทำความรุนแรงหรือกระทำผิดในชีวิต เมื่อใกล้ตายกลับถูกภาพเหล่านั้นหลอกหลอน เช่น ชายคนหนึ่งที่ฆ่าหมูมาทั้งชีวิตอย่างทารุณ เมื่อใกล้เสียชีวิตกลับเห็นภาพเหล่านั้นและร้องเสียงทรมาน หรืออีกกรณีหนึ่งที่เคยค้ายาเสพติดและเป็นนักการเมือง ก่อนเสียชีวิตกลับเห็นภาพความทุกข์ทรมานของผู้เสพยาเข้ามาหลอกหลอนสมอง

          บางครั้งสิ่งที่สำคัญที่สุดของชีวิต อาจไม่ใช่ช่วงที่เรามีชีวิตอยู่ทั้งหมด แต่คือช่วงใกล้ตาย ว่าจิตใจและจิตวิญญาณของเราจะจากไปอย่างสงบหรือเต็มไปด้วยความทรมาน พร้อมทิ้งท้ายว่า

          "จงทำความดี อย่างน้อยเมื่อถึงเวลาสุดท้าย ก็จะมีความสุขกับชีวิตที่ได้ใช้มา"

ขอบคุณข้อมูลจาก

เฟซบุ๊ก สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์