Bước tới nội dung

Mikoyan MiG-31

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ MiG-31)
MiG-31
Một chiếc MiG-31DZ của Không quân Nga đang bay trên không phận Nga
Thông tin chung
KiểuMáy bay tiêm kích đánh chặn, tiêm kích cường kích[cần dẫn nguồn]
Nguồn gốcLiên Xô
Hãng sản xuấtMikoyan-Gurevich / Mikoyan
Tình trạngĐang phục vụ trong Không quân Nga
Khách hàng chínhLực lượng Hàng không Vũ trụ Nga
Số lượng sản xuất519 chiếc[1]
Lịch sử
Giai đoạn sản xuất1975–1994
Được giới thiệu6 tháng 5 năm 1981
Chuyến bay đầu tiên16 tháng 9 năm 1975; 51 năm trước (1975-09-16)
Ngừng hoạt động2023 (Không quân Kazakhstan)
Phát triển từMikoyan-Gurevich MiG-25

Mikoyan MiG-31 (tiếng Nga: Микоян МиГ-31; Tên định danh của NATO: Foxhound) là một loại máy bay tiêm kích đánh chặn siêu thanh được Cục Thiết kế Mikoyan phát triển cho Không quân Liên Xô nhằm thay thế cho dòng MiG-25 "Foxbat", vốn là nền tảng phát triển trực tiếp và chia sẻ nhiều đặc tính thiết kế chung với nó.[2]

MiG-31 là mẫu máy bay chiến đấu đang hoạt động bay nhanh nhất được biết đến, với vận tốc tối đa đạt khoảng 3.000 km/h (1.600 hải lý trên giờ).[3] Nó tiếp tục phục vụ trong biên chế của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc và Liên Xô tan rã vào năm 1991. Lực lượng vận hành còn lại là Lực lượng Phòng không Kazakhstan đã cho loại biên dòng phi cơ này vào năm 2023.[4][5] Bộ Quốc phòng Nga dự kiến MiG-31 sẽ tiếp tục phục vụ ít nhất cho đến năm 2030; điều này được khẳng định vào năm 2020 khi có thông báo kéo dài tuổi thọ khung thân của các máy bay hiện có từ 2.500 lên 3.500 giờ bay.[6][7] Biến thể MiG-31K có khả năng mang tên lửa đạn đạo phóng từ trên không Kh-47M2 Kinzhal trang bị đầu đạn thông thường hoặc đầu đạn hạt nhân.[8]

Phát triển

[sửa | sửa mã nguồn]

Bối cảnh

[sửa | sửa mã nguồn]

Mẫu MiG-25 một chỗ ngồi có thể đạt vận tốc, trần bay và tốc độ leo cao rất lớn, song nó lại thiếu khả năng cơ động ở dải tốc độ đánh chặn và rất khó điều khiển khi bay ở độ cao thấp. Tốc độ của MiG-25 thông thường bị giới hạn ở mức Mach 2,83, dù nó có thể đạt vận tốc tối đa ít nhất là Mach 3,2 nhưng đi kèm nguy cơ phá hủy động cơ.[9][10]

Một chiếc MiG-31BM của Không quân Nga đang cất cánh từ Sân bay Chelyabinsk Shagol, năm 2012

Quá trình phát triển mẫu máy bay thay thế cho MiG-25 được bắt đầu với mẫu nguyên mẫu Ye-155MP (tiếng Nga: Е-155МП), cất cánh lần đầu vào ngày 16 tháng 9 năm 1975.[11] Mặc dù thoạt nhìn có nét tương đồng bề ngoài với MiG-25, nó sở hữu phần thân dài hơn để bố trí thêm buồng lái cho sĩ quan điều khiển radar, và xét trên nhiều khía cạnh thì đây là một thiết kế hoàn toàn mới. Một bước phát triển quan trọng là hệ thống radar tối tân của MiG-31, có khả năng phát hiện mục tiêu bay cao hơn lẫn khả năng tác chiến bắn hạ mục tiêu bay thấp (look-down/shoot-down), cũng như theo dõi nhiều mục tiêu cùng lúc. Điều này mang lại cho Liên Xô một mẫu tiêm kích đánh chặn đủ năng lực đánh chặn các mối đe dọa tiềm tàng nhất từ phương Tây (tên lửa hành trình bay thấp và máy bay ném bom) ở cự ly xa.[1] MiG-31 đã thay thế Tu-128 để trở thành mẫu tiêm kích đánh chặn tầm xa chuyên trách của Liên Xô,[12] được trang bị các hệ thống cảm biến và vũ khí tiên tiến hơn nhiều,[13] đồng thời tầm bay cũng gần gấp đôi so với MiG-25.

Tương tự như trường hợp của dòng máy bay tiền nhiệm MiG-25, sự xuất hiện của MiG-31 ban đầu cũng bị bao phủ bởi nhiều đồn đoán và thông tin sai lệch xoay quanh thiết kế cùng tính năng của nó. Phương Tây nắm được thông tin về mẫu tiêm kích đánh chặn mới này thông qua Trung úy Viktor Belenko, một phi công đã đào tẩu sang Nhật Bản vào năm 1976 cùng chiếc MiG-25P của mình.[14] Belenko đã mô tả về một chiếc "Super Foxbat" sắp ra mắt với hai chỗ ngồi và có khả năng đánh chặn tên lửa hành trình. Theo lời khai của ông, mẫu tiêm kích đánh chặn mới sẽ sở hữu các cửa hút khí tương tự như trên Mikoyan-Gurevich MiG-23, một chi tiết không xuất hiện trên MiG-31, ít nhất là ở các biến thể sản xuất hàng loạt.[15]

Sản xuất

[sửa | sửa mã nguồn]

Quá trình sản xuất hàng loạt MiG-31 bắt đầu từ năm 1979.[16][17] Lô sản xuất đầu tiên gồm 519 chiếc MiG-31, trong đó có 349 chiếc "phiên bản cơ sở", được xuất xưởng tại Nhà máy Sokol trong giai đoạn 1976–1988. Lô thứ hai gồm 101 chiếc MiG-31DZ được chế tạo từ năm 1989 đến 1991. Lô cuối cùng gồm 69 máy bay MiG-31B được sản xuất trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến 1994.[18] Trong số các máy bay thuộc lô cuối cùng, Không quân Kazakhstan đã giữ lại 50 chiếc sau khi Liên Xô tan rã. Từ các "phiên bản cơ sở", 40 khung thân đã được nâng cấp lên tiêu chuẩn MiG-31BS.[1]

Nâng cấp và thay thế

[sửa | sửa mã nguồn]

Một số chương trình hiện đại hóa đã được triển khai cho phi đội MiG-31, tiêu biểu như biến thể đa năng MiG-31BM trang bị hệ thống điện tử hàng không nâng cấp, radar đa chế độ mới, cần lái tích hợp nút điều khiển bướm ga và cần lái (HOTAS), các màn hình màu đa chức năng LCD (MFD), khả năng mang tên lửa R-77 cùng nhiều loại tên lửa không đối đất (AGM) của Nga như tên lửa chống bức xạ (ARM) Kh-31, hệ thống máy tính trang bị mới mạnh mẽ hơn và các đường truyền dữ liệu kỹ thuật số. Dự án nâng cấp phi đội MiG-31 của Nga lên tiêu chuẩn MiG-31BM bắt đầu vào năm 2010;[cần dẫn nguồn] theo kế hoạch có 100 máy bay sẽ được nâng cấp lên chuẩn MiG-31BM trước năm 2020.[19] Đại tá Yuri Balyko thuộc Bộ Quốc phòng Liên bang Nga tuyên bố gói nâng cấp này sẽ tăng cường hiệu quả chiến đấu của máy bay lên gấp nhiều lần.[20] Đã có 18 chiếc MiG-31BM được bàn giao trong năm 2014.[21] Quân đội Nga dự kiến tiếp nhận hơn 130 chiếc MiG-31BM nâng cấp, trong đó 24 máy bay đầu tiên đã được biên chế theo thông báo của Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nga Yuri Borisov trong buổi họp báo ngày 9 tháng 4 năm 2015.[22]

Nga từng lên kế hoạch bắt đầu phát triển mẫu máy bay thay thế cho MiG-31 trước năm 2019. Mẫu máy bay này mang định danh PAK-DP (ПАК ДП, Perspektivnyy aviatsionnyy kompleks dal'nego perekhvata – Tổ hợp Hàng không Tương lai cho Đánh chặn Tầm xa).[23] Quá trình phát triển mẫu máy bay mới mang tên MiG-41 đã bắt đầu vào tháng 4 năm 2013; phương án phát triển máy bay mới được ưu tiên hơn so với việc tái khởi động dây chuyền sản xuất MiG-31.[cần dẫn nguồn] Vào tháng 3 năm 2014, phi công thử nghiệm người Nga Anatoly Kvochur cho biết công tác nghiên cứu đã bắt đầu trên một mẫu MiG-41 phát triển từ nền tảng MiG-31 có thể đạt vận tốc Mach 4.[24][25] Các báo cáo sau đó chỉ ra rằng chương trình phát triển máy bay thay thế MiG-31 dự kiến khởi động vào năm 2017, với chiếc đầu tiên dự kiến bàn giao vào năm 2020 và chính thức đưa vào biên chế vào năm 2025.[26] Tuy nhiên, kế hoạch này hiện vẫn chưa diễn ra trên thực tế.

Thiết kế

[sửa | sửa mã nguồn]
Một chiếc MiG-31B của Không quân Nga vào năm 2011

Tương tự như MiG-25, MiG-31 là một mẫu máy bay cỡ lớn trang bị hai động cơ với các cửa lấy khí có vách ngăn điều chỉnh bố trí hai bên thân, cánh dạng vai (shoulder-mounted) có tỷ số hình dạng đạt 2,94 cùng hệ thống cánh đuôi đứng kép. Khác với MiG-25, buồng lái của phi cơ có hai chỗ ngồi, trong đó ghế sau dành riêng cho sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí (WSO).[27]

MiG-31 được thiết kế nhằm thực hiện các mục tiêu tác chiến sau:[1]

  • Đánh chặn tên lửa hành trình và phương tiện bay mang phóng của đối phương bằng cách tiếp cận cự ly phóng tên lửa trong khoảng thời gian ngắn nhất sau khi rời khỏi khu vực bay tuần tra chờ lệnh
  • Phát hiện và tiêu diệt các loại tên lửa hành trình bay thấp, máy bay không người lái (UAV) và trực thăng
  • Hộ tống tầm xa cho các phi đội máy bay ném bom chiến lược
  • Cung cấp năng lực phòng không chiến lược tại những khu vực nằm ngoài tầm bảo vệ của các tổ hợp phòng không mặt đất

MiG-31 bị giới hạn ở mức quá tải 5 g khi bay ở dải tốc độ siêu thanh.[9] Khi bay ở trọng lượng chiến đấu, tải trọng cánh của máy bay đạt mức vừa phải và sở hữu tỷ số lực đẩy trên trọng lượng lý tưởng. MiG-31 không được thiết kế cho nhiệm vụ Không chiến quần vòng.[9]

Cánh và khung thân của MiG-31 cứng vững hơn so với MiG-25, cho phép phi cơ bay siêu âm ngay ở độ cao thấp. Giống như MiG-25, các bề mặt khí động chủ yếu được chế tạo từ hợp kim thép-niken, giúp máy bay chịu được hiện tượng nung nóng do ma sát khí động ở các dải vận tốc tiệm cận Mach 3. Khung thân của MiG-31 bao gồm 49% thép-niken hàn hồ quang, 33% hợp kim kim loại nhẹ, 16% titan và 2% vật liệu composite.[28] Hai động cơ phản lực Aviadvigatel D30-F6, mỗi chiếc cung cấp lực đẩy 152 kN, giúp máy bay đạt vận tốc tối đa Mach 1,23 ở độ cao thấp. Tốc độ ở trần bay cao bị giới hạn nhiệt độ ở mức Mach 2,83 – dù tỷ số lực đẩy trên lực cản đủ cho phép đạt tốc độ vượt quá Mach 3, nhưng dải vận tốc này tiềm ẩn những rủi ro khó chấp nhận đối với tuổi thọ động cơ và khung thân trong quá trình vận hành thường xuyên.[9]

Tổ hợp thiết bị điện tử

[sửa | sửa mã nguồn]
Một chiếc MiG-31BM với đài radar mảng pha Zaslon lộ rõ ở phần mũi

MiG-31 là một trong những mẫu máy bay đầu tiên trên thế giới được trang bị radar mảng pha.[29] Tầm phát hiện tối đa đối với các mục tiêu cỡ tiêm kích vào khoảng 200 km (120 mi), có thể theo dõi cùng lúc tới 10 mục tiêu và đồng thời tập kích 4 mục tiêu trong số đó bằng tên lửa Vympel R-33. Đài radar hoạt động đồng bộ với một hệ thống tìm kiếm và theo dõi bằng tia hồng ngoại (IRST) bố trí trong chóp khí động có thể thu gọn dưới mũi máy bay.[9]

Máy bay được trang bị các đường truyền dữ liệu kỹ thuật số bảo mật RK-RLDN và APD-518.[30] Đường truyền dữ liệu RK-RLDN dùng để liên lạc thông tin với các sở chỉ huy mặt đất. Trong khi đó, liên kết dữ liệu APD-518 cho phép một biên đội bốn chiếc MiG-31 tự động chia sẻ dữ liệu mục tiêu thu được từ radar trong phạm vi cách nhau 200 km (120 mi). Hệ thống này cũng cho phép dẫn đường cho các loại máy bay khác có thiết bị điện tử hàng không kém hiện đại hơn,[31] chẳng hạn như MiG-23, MiG-25, MiG-29, Su-15 và Su-27,[32] tấn công các mục tiêu do MiG-31 phát hiện (mỗi chiếc MiG-31 có thể dẫn bắn tối đa cho 4 mục tiêu tầm xa). Máy bay cảnh báo sớm trên không (AEW) A-50 và MiG-31 có thể tự động trao đổi dữ liệu chỉ thị mục tiêu trên không và mặt đất,[33] cũng như phối hợp phòng không.[34] MiG-31 cũng được trang bị các hệ thống đối phó điện tử (ECM) ở cả dải sóng radar lẫn dải hồng ngoại.[35]

Trang thiết bị dẫn đường - bay của MiG-31 gồm có tổ hợp điều khiển tự động SAU-155MP và tổ hợp ngắm bắn - dẫn đường KN-25 tích hợp hai hệ thống quán tính cùng IP-1-72A đi kèm máy tính kỹ thuật số, hệ thống dẫn đường tầm xa điện tử Radical NP (312) hoặc A-331, và hệ thống dẫn đường tầm xa A-723. Việc dẫn đường vô tuyến tầm xa được thực hiện nhờ hai hệ thống: Chayka (tương tự như hệ thống LORAN) và «Route» (tương tự như hệ thống Omega).[cần giải thích]

Tương tự như tổ hợp tên lửa phòng không S-300,[36] nhóm máy bay liên kết bằng APD-518 có thể chia sẻ dữ liệu thu được từ nhiều radar theo các hướng khác nhau (quét phát xạ chủ động hoặc thụ động) và tổng hợp toàn bộ các dữ liệu này lại. Mục tiêu có thể được phát hiện thụ động (thông qua tín hiệu gây nhiễu hoặc bức xạ từ đài radar của đối phương) và/hoặc đồng thời chủ động từ nhiều hướng tiếp cận khác nhau (với việc MiG-31 kích hoạt radar phát sóng). Mọi máy bay kết nối APD-518 đều nhận được dữ liệu mục tiêu chính xác, ngay cả khi bản thân chiếc phi cơ đó không trực tiếp tham gia quá trình quét tìm kiếm.[16][30][37]

  • Tương tác với hệ thống điều khiển kỹ thuật số tự động hóa mặt đất (ACS «Rubezh» có bán kính tác chiến 2.000 kilômét (1.200 mi), có thể điều phối đồng thời nhiều nhóm máy bay), các chế độ ngắm bắn từ xa, hoạt động bán tự động (hỗ trợ tọa độ), tác chiến đơn lẻ cũng như dẫn bắn cho các tên lửa phóng đi từ máy bay khác.
  • Hệ thống kỹ thuật số chống can thiệp cung cấp khả năng tự động trao đổi thông tin chiến thuật trong biên đội gồm bốn tiêm kích đánh chặn, cách xa nhau ở cự ly 200 km (120 mi) và chỉ thị mục tiêu cho nhóm tiêm kích có hệ thống điện tử hàng không kém tinh vi hơn (trong trường hợp này máy bay đóng vai trò như một trạm dẫn đường hoặc trạm chuyển tiếp dữ liệu).[32]

Một biên đội bốn chiếc tiêm kích đánh chặn MiG-31 có khả năng kiểm soát một vùng không phận trải dài từ 800 đến 900 kilômét (500 đến 560 mi);[38] với đài radar sở hữu cự ly phát hiện tối đa đạt bán kính 200 kilômét (120 mi) và chiều rộng rẻ quạt quét phát hiện mục tiêu dọc tuyến tiền duyên đạt 225 kilômét (140 mi).[32]

Radar

[sửa | sửa mã nguồn]
Sơ đồ minh họa cách biên đội bốn chiếc MiG-31 kiểm soát không phận lên tới 1,000 km (0,621 mi) và phương thức máy bay chỉ huy truyền dữ liệu dẫn bắn cho các tiêm kích đồng minh.

Được đưa vào trang bị từ năm 1981, tổ hợp radar RP-31 N007 Zaslon (tiếng Nga: Заслоn - "Lá chắn").[37]

  • Cự ly phát hiện mục tiêu trên không của Zaslon-A: 200 km (120 mi) (đối với mục tiêu có diện tích phản xạ radar 19 m2 ở góc đối đầu với xác suất 0,5)
  • Cự ly phát hiện mục tiêu có diện tích phản xạ radar 3 m2 (32 foot vuông) từ phía sau đạt 35 km (22 mi) với xác suất 0,5[39][40]
  • Số lượng mục tiêu phát hiện: 24 (nguyên bản ban đầu là 10[41])
  • Số lượng mục tiêu có thể đồng thời tấn công: 6 (nguyên bản ban đầu là 4[41][42])
  • Cự ly tự động bám bắt mục tiêu: 120 kilômét (75 mi)
  • Cự ly phát hiện mục tiêu theo dấu vết hồng ngoại: 56 kilômét (35 mi)
  • Hoạt động hiệu quả trong việc phát hiện tên lửa hành trình và các mục tiêu bay thấp trên nền nhiễu phản xạ địa vật[41]
  • Cho đến năm 2000, đây là mẫu tiêm kích duy nhất trên thế giới đang phục vụ được trang bị radar mảng pha,[35][43] trước khi dòng Mitsubishi F-2 đi vào biên chế cùng radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) J/APG-1 hiện đại hơn.
  • Khả năng đánh chặn và tiêu diệt các loại tên lửa hành trình bay ở độ cao cực thấp.[44]

Sự khác biệt giữa các biến thể

[sửa | sửa mã nguồn]

Những điểm khác biệt cơ bản giữa các phiên bản cũ và dòng MiG-31BM bao gồm:[42]

  • Tổ hợp radar trên khoang của MiG-31BM có thể bám bắt đồng thời 24 mục tiêu trên không, trong đó có thể dẫn bắn tiêu diệt cùng lúc 6 mục tiêu bằng tên lửa R-33S.
  • Các biến thể nâng cấp có thể mang theo các loại tên lửa chống bức xạ Kh-31, Kh-25MR hoặc MPU (tối đa 6 quả), tên lửa chống hạm Kh-31A (tối đa 6 quả), các loại tên lửa không đối đất lớp Kh-29 và Kh-59 (tối đa 3 quả) hoặc Kh-59M (tối đa 2 quả), tối đa 6 bom dẫn đường chính xác KAB-1500 hoặc 8 bom KAB-500 dẫn đường bằng truyền hình hoặc laser. Tải trọng vũ khí tối đa đạt 9.000 kilôgam (20.000 lb).[cần dẫn nguồn]
  • Các máy bay tiêu chuẩn MiG-31M, MiG-31D và MiG-31BM được trang bị radar nâng cấp Zaslon-M, với ăng-ten kích thước lớn hơn và cự ly phát hiện xa hơn (được cho là đạt 400 kilômét (250 mi) đối với các mục tiêu có kích thước tương đương máy bay AWACS) cùng khả năng tấn công đồng thời nhiều mục tiêu trên không và mặt đất. Radar Zaslon-M sở hữu ăng-ten đường kính lớn hơn (đạt 1,4 m (4,6 ft)), với hiệu suất cao hơn từ 50–100% so với radar Zaslon nguyên bản. Vào tháng 4 năm 1994, nó đã được sử dụng kết hợp cùng tên lửa R-37 để bắn trúng một mục tiêu ở khoảng cách 300 kilômét (190 mi).[37] Đài radar có tầm quét tìm kiếm 400 km (250 mi) đối với mục tiêu có diện tích phản xạ radar RCS 19–20 m2 (200–220 foot vuông), có thể bám bắt đồng thời 24 mục tiêu và dẫn bắn tấn công 6 mục tiêu cùng lúc,[45][46] hoặc đạt 282 km (175 mi) đối với mục tiêu có RCS 5 m2 (54 foot vuông).[47] Giới hạn phát hiện vận tốc tương đối của mục tiêu tăng từ Mach 5 lên Mach 6, nâng cao xác suất tiêu diệt các mục tiêu bay cơ động với vận tốc lớn.[37] MiG-31BM là một trong số rất ít mẫu máy bay từ thời Liên Xô có khả năng đánh chặn và tiêu diệt các loại tên lửa hành trình bay ở độ cao cực thấp.[37][48][49]

Buồng lái

[sửa | sửa mã nguồn]
Khoang lái phía trước trên một biến thể MiG-31 đời cũ

Máy bay thiết kế hai chỗ ngồi với vị trí ghế sau dành cho sĩ quan điều khiển radar. Mặc dù hệ thống điều khiển bay được lắp đặt trùng khớp ở cả hai khoang buồng lái, thông thường việc điều khiển máy bay chỉ được thực hiện từ ghế trước. Phi công lái máy bay thông qua một cần điều khiển trung tâm và cần gạt bướm ga đặt bên tay trái. Buồng lái phía sau chỉ có hai khe quan sát nhỏ ở hai bên vòm kính. Việc bố trí sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí (WSO) ở buồng lái sau giúp nâng cao hiệu quả tác chiến, do sĩ quan WSO có thể tập trung hoàn toàn vào hoạt động của radar và dẫn bắn vũ khí, từ đó giảm bớt khối lượng thao tác cho phi công chính và tăng cường hiệu suất thực hiện nhiệm vụ. Cả hai vị trí ghế đều được trang bị ghế phóng thoát hiểm chuẩn zero-zero, cho phép phi hành đoàn bung dù thoát hiểm an toàn ở mọi độ cao và vận tốc bay.[9]

Trang bị vũ khí

[sửa | sửa mã nguồn]
Một chiếc MiG-31BM của Không quân Nga trang bị các tên lửa R-33.
Chiếc MiG-31BM của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga mang tên lửa Kh-47M2 Kinzhal.

Vũ khí chính của MiG-31 là bốn quả tên lửa không đối không R-33 (tên định danh NATO: AA-9 'Amos') bố trí dưới bụng máy bay.

  • 1 × pháo tự động nòng xoay GSh-6-23 cỡ nòng 23 mm (0,91 in) với 260 viên đạn.[50][51][52] (Dòng máy bay tiền nhiệm MiG-25 không trang bị pháo.)
  • Các khoang lõm dưới thân cho 4 tên lửa R-33 (AA-9 'Amos') hoặc 4 tên lửa R-37 (AA-13 'Arrow') (chỉ có trên MiG-31BM).
  • 4 mấu treo dưới cánh bố trí kết hợp cho 6 vị trí mang tải vũ khí[53] (trong đó có 2 vị trí dành cho việc lắp thùng dầu phụ có thể tháo rời[18]):
    • 6 tên lửa không đối không tầm xa R-37 với tầm bắn 280 kilômét (170 mi).[54]
    • 4 tên lửa tầm xa R-33 mang tải trọng tầm xa 300 kilômét (190 mi).[32][55]
    • Tên lửa không đối đất tầm xa Kh-31 (AS-17 'Krypton') (tầm bắn 200 kilômét [120 mi]) chuyên đánh chặn các mục tiêu tốc độ cao (cơ động với tải trọng quá tải 8 g).[55]
    • Tên lửa R-33 (AA-9 "Amos") (năm 1981) đạt tầm bắn 120 kilômét (75 mi), phiên bản R-33S (năm 1999) đạt 160 kilômét (99 mi).[56]
    • 2[32] hoặc 4 (giới hạn tối đa)[57] × tên lửa tầm trung R-40TD1 (AA-6 'Acrid') (tầm bắn R-40 từ 50–80 kilômét [31–50 mi] trang bị trên MiG-25P năm 1970) phóng ở độ cao 0,5–3 kilômét (0,31–1,86 mi) (đánh chặn mục tiêu cơ động chịu quá tải 4 g).[58]
    • 4 tên lửa tầm ngắn R-60 (AA-8 'Aphid')
      • 4 tên lửa hồng ngoại tầm ngắn R-73 (AA-11 'Archer')
      • 4 tên lửa tầm trung R-77 (AA-12 'Adder') (tầm bắn 100 kilômét [62 mi]) chuyên tiêu diệt mục tiêu vận tốc lớn (cơ động với tải trọng quá tải 12 g).[59]
  • Một số máy bay được trang bị thêm khả năng phóng tên lửa chống bức xạ Kh-31P (AS-17 'Krypton') và Kh-58 (AS-11 'Kilter') trong nhiệm vụ chế áp phòng không đối phương (SEAD). Các tên lửa chống hạm Kh-31A (tối đa 6 quả) cùng tên lửa không đối đất Kh-59 và Kh-29T (tối đa 3 quả) hoặc Kh-59M (tối đa 2 quả), tối đa 6 bom hàng không KAB-1500, hoặc lên tới 8 bom KAB-500 dẫn đường quang-truyền hình hoặc laser. Tải trọng vũ khí chiến đấu tối đa đạt 9.000 kilôgam (20.000 lb).[60][61]
  • 1 tên lửa đạn đạo chính xác cao Kh-47M2 Kinzhal với tầm bắn đạt khoảng 2,000 km (1,243 mi) (tính cả bán kính tác chiến của máy bay mang phóng) và tốc độ Mach 10.[62] Tên lửa có thể mang cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân.[63] Nhằm phục vụ việc mang theo Kh-47M2, máy bay đã trải qua nhiều tinh chỉnh gồm cả việc tháo dỡ đơn vị năng lượng phụ trợ (APU) dành cho tên lửa không đối không; biến thể ra đời mang định danh MiG-31K đảm nhận vai trò duy nhất như một máy bay cường kích tấn công tầm xa chuyên trách.[64][65]

Lịch sử hoạt động

[sửa | sửa mã nguồn]
Góc nhìn nghiêng của một chiếc MiG-31 thuộc Trung đoàn Tiêm kích 790 Huân chương Kutuzov trên đường băng căn cứ không quân Khotilovo, tỉnh Tver.
Một chiếc MiG-31B (bên trái) và một chiếc MiG-31BM (bên phải) đang bay theo đội hình.

Liên Xô và Liên bang Nga

[sửa | sửa mã nguồn]

Quá trình sản xuất hàng loạt MiG-31 bắt đầu vào năm 1979.[16][17] Mẫu tiêm kích chính thức đi vào biên chế tác chiến trong Lực lượng Phòng không Liên Xô (PVO) từ năm 1981.[66]

Cuộc xâm lược Ukraina của Nga

[sửa | sửa mã nguồn]

Trong cuộc xung đột giữa Nga và Ukraina, các máy bay MiG-31 được báo cáo đã bắn hạ một số máy bay tác chiến của Ukraina, chủ yếu bằng tên lửa không đối không tầm xa R-37. Nhờ duy trì trần bay cao cùng tốc độ hành trình lớn, MiG-31 có thể hoạt động gần như không vấp phải sự kháng cự do các tiêm kích Ukraina thiếu tầm bay, vận tốc cũng như trần bay cần thiết để đối đầu hiệu quả với nó.[67][68]

Tính đến ngày 8 tháng 9 năm 2024, ba chiếc MiG-31BM đã được xác nhận thiệt hại qua hình ảnh kiểm chứng, trong đó hai chiếc bị phá hủy bởi các đòn tập kích tên lửa của Ukraina vào sân bay Belbek ở Bán đảo Krym vào ngày 15 tháng 5 năm 2024. Chiếc thứ ba gặp tai nạn trong lúc cất cánh tại chính sân bay này vào ngày 1 tháng 10 năm 2022; hình ảnh vệ tinh cho thấy rõ xác máy bay sau khi phi cơ chạy quá đà khỏi đường băng, lao xuống vách đá trước khi phát nổ.[69]

Từ tháng 10 năm 2022, tên lửa R-37M trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với Không quân Ukraina. Lực lượng Không quân Ukraina thiếu hụt nghiêm trọng các loại tên lửa bắn và quên (fire-and-forget). Họ chủ yếu dựa vào dòng tên lửa R-27, gồm cả hai phiên bản R-27ER và R-27ET; trong đó tầm bắn của R-27ER đạt 60 mi (97 km). Phi công Ukraina buộc phải duy trì chiếu xạ radar liên tục vào máy bay Nga để dẫn đường cho tên lửa bắn trúng mục tiêu. Ngược lại, các phi công Nga khi khai hỏa dòng tên lửa bắn và quên dẫn đường bằng radar chủ động R-77 có thể phóng đạn rồi lập tức thực hiện cơ động lẩn tránh. Các phi công Ukraina buộc phải "tận dụng hiện tượng phản xạ địa vật và che chắn địa hình để áp sát đủ gần trước khi bị khóa bắn". Trong ba ngày đầu của cuộc xung đột, cả hai bên đều chịu tổn thất về máy bay. Phía Ukraina thay thế tổn thất bằng các khung thân cũ được phục hồi khả năng bay. Trong khi đó, Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga chuyển sang sử dụng MiG-31 mang tên lửa R-37M có tầm bắn lên đến 200 mi (320 km). Kết hợp với đài radar vượt trội trên MiG-31, Không quân Ukraina bắt đầu mất thêm nhiều máy bay. Một báo cáo của Viện RUSI cho biết vào tháng 10, trung bình mỗi ngày có khoảng 6 quả R-37M được phóng về phía Không quân Ukraina. Bốn chiếc MiG-31 cũng được triển khai tới Krym. Để đối phó với tên lửa R-37M, Ukraina đã tìm cách phá hủy các máy bay MiG-31 ngay trên mặt đất, điển hình như vụ tập kích vào căn cứ không quân Belbek hay nỗ lực tấn công bằng máy bay không người lái vào tháng 8.[70][71][72][73][74]

Vào sáng sớm ngày 4 tháng 5 năm 2023, một tên lửa Kh-47M2 Kinzhal đã bị tổ hợp phòng không Patriot đánh chặn theo tuyên bố của Tư lệnh Không quân Ukraina, tướng Mykola Oleshchuk. Tên lửa này được phóng từ một chiếc MiG-31K trong không phận Nga. Ukraina xác nhận vụ đánh chặn, cho biết lực lượng đã sử dụng tổ hợp tên lửa Patriot bảo vệ khu vực Kyiv.[75][76][77]

Vào ngày 15 tháng 5 năm 2024, các quan chức do Nga bổ nhiệm tại Krym tuyên bố một vụ tập kích tên lửa đã gây ra các vụ nổ và đám cháy gần Sân bay Belbek. Một số quả tên lửa (nhiều khả năng là ATACMS) đã rải đạn chùm xuống sân bay; theo các bằng chứng hình ảnh và ảnh vệ tinh, ít nhất hai tổ hợp phòng không mặt đất của Nga đã bị phá hủy, có khả năng đã phá hủy hai chiếc MiG-31, một kho chứa nhiên liệu và làm hư hại một chiếc Su-27.[78]

Vào sáng ngày 16 tháng 5 năm 2023, sáu tên lửa Kh-47M2 Kinzhal đã được phóng về phía Kyiv. Phát ngôn viên Không quân Ukraina cho biết các quả đạn được phóng từ 6 chiếc MiG-31K. Ukraina tuyên bố đã đánh chặn toàn bộ số tên lửa Kinzhal này, tuy nhiên theo các quan chức Hoa Kỳ, một quả đạn có thể đã làm hư hại một bệ phóng của khẩu đội Patriot, dù bằng chứng còn hạn chế.[79]

Sau khi bị các máy bay của Phần Lan áp sát trên Vịnh Phần Lan vào ngày 19 tháng 9 năm 2025, ba chiếc MiG-31 đã bay vào không phận Estonia. Phía Nga đã không đệ trình kế hoạch bay, bộ phát đáp tín hiệu (transponder) của máy bay bị tắt và họ phớt lờ các cuộc gọi vô tuyến. Số máy bay này đã lưu lại trong không phận Estonia suốt 12 phút trước khi bị các tiêm kích F-35 của Ý tiếp cận và hộ tống quay trở lại không phận Nga. Estonia đã phản ứng trước sự việc bằng cách đề nghị NATO tiến hành các cuộc tham vấn theo Điều 4.[80]

Vào ngày 18 tháng 12 năm 2025, Ukraina tuyên bố đã phá hủy một chiếc MiG-31 tại sân bay Belbek và công bố đoạn video dường như củng cố cho tuyên bố này.[81]

Vào ngày 26 tháng 4 năm 2026, Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) thông báo lực lượng này đã tập kích một chiếc MiG-31 của Nga tại Căn cứ không quân Belbek, gần Sevastopol.[82]

Kazakhstan

[sửa | sửa mã nguồn]

Kazakhstan tiếp quản phi đội MiG-31 từ Liên Xô và duy trì sử dụng chúng cho đến năm 2023, thời điểm dòng phi cơ này chính thức bị loại biên và đưa ra bán đấu giá. Xuất hiện các thông tin cho rằng số máy bay này đã được bán cho Hoa Kỳ, song điều này đã bị bác bỏ.[4][5][83]

Biến thể

[sửa | sửa mã nguồn]
MiG-31M được trưng bày tại Triển lãm Hàng không MAKS 1995 ở sân bay Ramenskoye
Góc nhìn từ phía dưới bụng của một chiếc MiG-31BM
Ye-155MP (MiG-25MP, Izdeliye 83)
Mẫu nguyên mẫu thử nghiệm hoán cải đời đầu của MiG-31. Máy bay cất cánh lần đầu vào ngày 16 tháng 9 năm 1975.[84]
MiG-31 (Izdeliye 01)
Biến thể đầu tiên được đưa vào sản xuất hàng loạt. Tổng cộng có 500 chiếc đã được chế tạo.[85]
MiG-31M (Izdeliye 05)
Quá trình phát triển một phiên bản tiên tiến toàn diện hơn mang tên MiG-31M bắt đầu từ năm 1984 và cất cánh lần đầu vào năm 1985, song sự kiện Liên Xô tan rã đã khiến mẫu máy bay này không thể bước vào giai đoạn sản xuất quy mô lớn.[86][87] Phi cơ sở hữu kính chắn gió liền khối dạng vòm cong, các cửa sổ nhỏ bên sườn cho buồng lái phía sau, phần sống lưng khung thân rộng và sâu hơn. Máy bay được trang bị thêm hệ thống điều khiển bay kỹ thuật số, các màn hình hiển thị CRT đa chức năng trong buồng lái cùng radar mảng pha đa chế độ. Phiên bản này không lắp pháo, cần tiếp dầu trên không được chuyển sang mạn phải máy bay, số mấu treo vũ khí dưới thân tăng từ bốn lên sáu nhờ bố trí thêm hai vị trí dọc trục giữa. Trọng lượng cất cánh tối đa tăng lên 52,000 kg (114,640 lb) nhờ sử dụng các động cơ D-30F6M có lực đẩy lớn hơn thay cho dòng D-30F6 cũ.[88] Đã có một chiếc nguyên mẫu và sáu chiếc tiền sản xuất có thể bay được chế tạo.[89]
MiG-31D (Izdeliye 07)
Hai chiếc mang mã hiệu Type 31D được sản xuất chuyên biệt cho nhiệm vụ chống vệ tinh với khối dằn tải trọng ở phần mũi thay cho đài radar, mặt phẳng dưới bụng thân phẳng hoàn toàn (không có khoang treo vũ khí bán chìm) và tích hợp các cánh phụ khí động học lớn ở mép trên và mép dưới đầu mút cánh. Máy bay trang bị các tên lửa chống vệ tinh của Vympel.[88] Hai chiếc nguyên mẫu đã được xuất xưởng.[90]
MiG-31LL
Biến thể hoán cải đặc biệt được sử dụng làm phòng thí nghiệm bay nhằm thử nghiệm các loại ghế phóng thoát hiểm trong khi bay.
MiG-31 (Izdeliye 01DZ)
Mẫu tiêm kích đánh chặn hai chỗ ngồi hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và ở mọi độ cao. Máy bay được định danh là MiG-31 01DZ khi trang bị thêm cần tiếp nhiên liệu trên không.[88] Tổng cộng có 100 chiếc được xuất xưởng, trong đó 45 chiếc được đóng mới hoàn toàn và số còn lại được hoán cải từ các máy bay thuộc cấu hình Izdeliye 01.[91][90]
MiG-31B (Izdeliye 01B)
Lô sản xuất thứ hai với hệ thống điện tử hàng không nâng cấp và cần tiếp dầu trên không, ra mắt vào năm 1990. Quá trình phát triển phiên bản này bắt nguồn từ sự việc Liên Xô phát hiện kỹ sư Adolf Tolkachev của bộ phận radar thuộc Phazotron đã bán tài liệu kỹ thuật mật về các loại radar tiên tiến cho phương Tây. Một phiên bản mới thay thế cho đài radar bị lộ thông tin đã nhanh chóng được phát triển khẩn cấp.[92][90] MiG-31B cũng được tích hợp thiết bị đối phó điện tử (ECM) và tác chiến điện tử (EW) cải tiến cùng khả năng mang tên lửa R-33S nâng cấp. Máy bay bổ sung hệ thống dẫn đường tầm xa tương thích với các trạm mặt đất Loran/Omega và Chayka. Mẫu máy bay này đã thay thế cấu hình 01DZ vào cuối năm 1990.[88]
MiG-31E
Biến thể xuất khẩu của MiG-31B với các thiết bị điện tử hàng không được tinh giản. Phiên bản này chưa từng được đưa vào sản xuất hàng loạt.[88]
MiG-31BS (Izdeliye 01BS)
Tên định danh áp dụng cho các máy bay thuộc dòng 01DZ khi được nâng cấp lên tiêu chuẩn MiG-31B.[88][90]
MiG-31BM
Sau khi vượt qua các đợt kiểm tra cấp nhà nước vào năm 2008, biến thể hiện đại hóa từ MiG-31B này đã được phê duyệt để đưa vào biên chế Không quân Nga. Theo hợp đồng năm 2011, có tổng cộng 50 máy bay được nâng cấp lên chuẩn MiG-31BM (Bolshaya Modernizatsiya - Đại Hiện đại hóa).[93] Hiệu quả tác chiến của MiG-31BM hiện đại hóa cao gấp 2,6 lần so với phiên bản MiG-31 cơ sở.[94] Tầm phát hiện mục tiêu trên không tối đa của MiG-31BM được tăng lên 320 km (200 mi) sau nâng cấp. Máy bay có khả năng tự động theo dõi tới 10 mục tiêu, và các phiên bản xuất xưởng gần nhất có thể theo dõi tới 24 mục tiêu cùng lúc và đồng thời tấn công tối đa 8 mục tiêu. Máy tính điều khiển Argon-K cũ trên khoang được thay thế bằng máy tính Baget 55-06 mới[95] giúp chọn ra 4 mục tiêu có mức độ ưu tiên cao nhất để đồng thời tập kích bằng tên lửa không đối không tầm xa R-33S.[96] Mẫu tên lửa tầm xa mới R-37 đạt tốc độ Mach 6 và tầm bắn lên tới 400 km (250 mi) đã được phát triển song song trong tiến trình hiện đại hóa nhằm trang bị cho các máy bay MiG-31 đời mới.[95] MiG-31BM sở hữu năng lực tác chiến đa nhiệm, có thể khai hỏa các loại tên lửa chống bức xạ, chống hạm và tên lửa không đối đất. Một số trang bị điện tử hàng không của nó được hợp chuẩn đồng bộ với dòng MiG-29SMT. Máy bay cũng tích hợp cần tiếp nhiên liệu trên không.[97] MiG-31BM từng thiết lập kỷ lục về thời gian bay liên tục đối với dòng máy bay này khi duy trì suốt 7 giờ 4 phút trên không và vượt qua quãng đường 8,000 km (4,971 mi).[98]
MiG-31BSM
Bản nâng cấp từ cấu hình BS; đây là biến thể hiện đại hóa mới nhất được ký hợp đồng lần đầu vào năm 2014 nhằm nâng cấp 60 máy bay, sở hữu nhiều đặc tính tương đồng với tiêu chuẩn BM. Khác với dòng BS nguyên bản, các máy bay nâng cấp lên chuẩn BSM được trang bị cần tiếp nhiên liệu trên không. Phần nắp buồng lái được gia cố và ứng dụng loại kính chịu nhiệt chất lượng cao hơn, cho phép MiG-31BSM bay hành trình ở tốc độ 3.000 km/h (1.900 mph) trên các chặng bay dài mà không làm tổn hại cấu trúc. Ngoài ra, máy tính trung tâm Baget-55-06 có tốc độ xử lý nhanh hơn được đưa vào sử dụng cùng việc bổ sung các màn hình hiển thị đa chức năng (gồm 1 màn hình cho phi công và 3 màn hình cho sĩ quan dẫn đường kiêm điều khiển vũ khí). Hệ thống cũng tích hợp một bộ trang thiết bị dẫn đường hoàn toàn mới. MiG-31BSM có khả năng tác chiến đa nhiệm, cho phép sử dụng các loại tên lửa chống bức xạ, tên lửa chống hạm và tên lửa không đối đất. Điểm khác biệt rõ nhất ở diện mạo bên ngoài giữa hai chuẩn BS và BSM là kính tiềm vọng quan sát phía sau được đặt nhô lên trên nóc nắp buồng lái phía trước.[99]
MiG-31K
Biến thể hoán cải từ dòng MiG-31BM với khả năng mang tên lửa đạn đạo phóng từ trên không (ALBM) siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal. Tính đến tháng 5 năm 2018, đã có 10 chiếc được cải tiến.[100] Với gói sửa đổi này cùng việc tháo bỏ đơn vị năng lượng phụ trợ (APU) dành cho tên lửa không đối không, máy bay chỉ đảm nhiệm vai trò thuần túy là một máy bay cường kích tấn công tầm xa.[64][65]
MiG-31F
Dự án tiêm kích bom dự kiến sử dụng các tổ hợp vũ khí không đối đất dẫn đường bằng quang-truyền hình, radar và laser. Biến thể chưa từng bước vào sản xuất hàng loạt.[88]
MiG-31FE
Phiên bản xuất khẩu theo kế hoạch của dòng MiG-31F.[88]
MiG-31I (Ishim)
Dự án hoán cải nhằm phục vụ phóng vệ tinh không gian cỡ nhỏ từ trên không, có khả năng đưa tải trọng 160 kg (350 lb) lên quỹ đạo ở độ cao 300 km (190 mi) hoặc tải trọng 120 kg (260 lb) lên độ cao quỹ đạo 600 km (370 mi).[101]
MiG-31 (Izdeliye 08)
Phiên bản MiG-31 được tùy biến làm bệ phóng trên không cho tên lửa chống vệ tinh Izdeliye 293 Burevestnik. Ít nhất hai nguyên mẫu đã được chuyển đổi để phục vụ các cuộc thử nghiệm bắt đầu từ tháng 9 năm 2018.[102]
MiG-31I
Biến thể nâng cấp mới nhất của dòng máy bay này, được báo cáo bổ sung khả năng tiếp nhiên liệu trên không, trang bị động cơ, hệ thống điện tử hàng không và vũ khí tên lửa khác biệt, tích hợp hệ thống điều khiển bay bằng dây dẫn (fly-by-wire) cùng cơ chế điều khiển điện tử từ xa cho phép phóng tên lửa Kinzhal tại thời điểm định sẵn tối ưu. Giới phân tích nhận định toàn bộ các máy bay MiG-31K hiện có sẽ dần được nâng cấp lên tiêu chuẩn này.[103] Mẫu máy bay đã hoàn thành các bài bay thử nghiệm vào tháng 4 năm 2024.[104]

Các quốc gia vận hành

[sửa | sửa mã nguồn]
 Nga
  • Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga
    • Trung tâm Ứng dụng Chiến đấu và Huấn luyện Phi hành đoàn số 4 (Savasleyka)[105]
    • Trung đoàn Tiêm kích 22 (Tsentralnaya Uglovaya)[105]
    • Trung đoàn Hàng không Hỗn hợp Độc lập 98 (Monchegorsk)[105]
    • Trung đoàn Tiêm kích 764 (Perm/Bolshoye Savino)[105]
    • Trung đoàn Tiêm kích Cận vệ 712 (Kansk)[105]
    • Trung đoàn Tiêm kích 790 (Khotilovo/Borisovskiy)[105]
    • Trung tâm Thử nghiệm Bay Nhà nước V.P. Chkalov số 929 (Akhtubinsk)[105]
      • Có từ 85[106] đến 131[107] chiếc MiG-31BM trong biên chế tính đến năm 2020. Các đợt bàn giao máy bay nâng cấp từ nguồn khung thân lưu kho cũ tiếp tục diễn ra tính đến năm 2024.[108][109] Tính đến tháng 5 năm 2018, đã có 10 máy bay được cải biến sang biến thể MiG-31K mang tên lửa Kh-47M2 Kinzhal.[100] Với gói hoán cải này cùng việc tháo dỡ đơn vị cấp nguồn phụ (APU) dành cho tên lửa không đối không, máy bay chỉ đảm nhiệm vai trò thuần túy là tiêm kích cường kích tấn công.[64][65]
  • Không quân Hải quân Nga
    • Căn cứ Không quân Hàng không Hải quân 7060 (Petropavlovsk-Kamchatskiy/Yelizovo)[110]
      • Có 10 chiếc MiG-31B/BS và 22 chiếc MiG-31BM trong biên chế tính đến năm 2020.[111]

Các quốc gia vận hành cũ

[sửa | sửa mã nguồn]
 Liên Xô
 Kazakhstan
  • Lực lượng Phòng không Kazakhstan
    • Căn cứ không quân 610 (Sân bay Sary-Arka)[112]
      • Tính đến năm 2022, có 31 máy bay trong biên chế.[113] Dòng máy bay này đã được cho loại biên vào năm 2023 và đưa ra bán đấu giá. Các báo cáo cho rằng số máy bay này đã được bán cho Hoa Kỳ vào tháng 4 năm 2024.[114][115][116] Tuy nhiên, Các quốc gia trúng thầu thực tế hiện vẫn chưa rõ ràng, trong khi các quan chức Kazakhstan khẳng định rằng chỉ có các doanh nghiệp nội địa mới được phép tham gia đấu giá.[83]

Các quốc gia vận hành tiềm năng và các thương vụ bất thành

[sửa | sửa mã nguồn]

Algérie

[sửa | sửa mã nguồn]

Algérie được cho là từng nhận được đề xuất mua MiG-31 từ Tập đoàn MiG để đổi lấy các máy bay MiG-25 cũ hơn—vốn sẽ được rã xác lấy phụ tùng cung cấp cho các quốc gia khác còn vận hành MiG-25.[117] Tuy nhiên, thương vụ không đạt được kết quả và Algérie là quốc gia vận hành MiG-25 cuối cùng, đồng thời cũng là nước đầu tiên tiếp nhận loại máy bay này vào năm 1979.[118]

Phần Lan

[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 1992, Nga đã chào bán MiG-31 cho Phần Lan[119] trong bối cảnh nước này đang triển khai chương trình tuyển chọn tiêm kích mới. Tuy nhiên, đề xuất này đã không được đệ trình chính thức vào chương trình đấu thầu—nơi Nga gửi mẫu MiG-29 tham gia.[120] Phần Lan đã từ chối lời chào mua[119] và chọn một ứng viên khác trong khuôn khổ chương trình tuyển chọn.[120]

Iran

[sửa | sửa mã nguồn]

Nga từng tìm cách bán tiêm kích đánh chặn MiG-31 cho Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIAF) nhằm đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa không quân của Iran. Lần đàm phán đầu tiên diễn ra trong giai đoạn 1990–1992 như một thỏa thuận nối tiếp hợp đồng mua MiG-29 và Su-24 trước đó của Iran; hợp đồng dự kiến bao gồm 24 khung thân cùng số lượng lớn các nền tảng và tổ hợp tên lửa khác. Nỗ lực thứ hai diễn ra vào năm 2001, khi Iran được cho là đã thanh toán trước cho lô máy bay, song thương vụ trong cả hai lần đều bị hủy bỏ do sức ép ngoại giao từ phía Hoa Kỳ lên chính phủ Nga.[121][122][123]

Ấn Độ

[sửa | sửa mã nguồn]

Ấn Độ cũng từng nhận được lời đề xuất đổi MiG-25 lấy MiG-31 tương tự như Algérie.[117] Các phi công Ấn Độ đã trực tiếp bay thử MiG-31 tại Nga, và dòng máy bay Foxhound đã được chào hàng nhiều lần tới IAF như một nền tảng tác chiến đa năng sở hữu đài radar và tên lửa tấn công tầm xa uy lực. Không quân Ấn Độ sau đó đã từ chối MiG-31 làm mẫu máy bay thay thế cho các phi đội MiG-25 (loại biên vào năm 2006), do trọng tâm của lực lượng khi đó là mua sắm thêm tiêm kích đa nhiệm (thông qua chương trình MMRCA), trong khi các vai trò khác có thể được đảm nhận bởi những nền tảng khác (UAV và vệ tinh cho trinh sát, Su-30MKI cho không chiến tầm xa).[124]

Syria

[sửa | sửa mã nguồn]

Syria được đưa tin đã đặt mua từ 5 đến 8 chiếc MiG-31E vào năm 2007 cho Không quân Syria, với nguồn tài chính được cho là do Iran hỗ trợ một phần.[122][125][126] Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga khi đó là Mikhail Kamynin đã phủ nhận các thông tin này và khẳng định không có đơn đặt hàng nào như vậy.[122] Một đơn hàng khác tiếp tục được đặt vào năm 2008 hoặc 2009, nhưng đã bị đình chỉ vào tháng 5 năm 2009, được cho là do sức ép từ phía Israel hoặc do phía Syria thiếu kinh phí chi trả.[127]

Thông số kỹ thuật (MiG-31)

[sửa | sửa mã nguồn]
Bản vẽ 3 chiều của MiG-31
Một chiếc MiG-31E đang hạ cánh với dù hãm đà đã bung
Một chiếc MiG-31BM cất cánh với buồng đốt tăng lực

Dữ liệu lấy từ Great Book of Modern Warplanes,[2] Mikoyan,[128] Combat Aircraft since 1945,[129] airforce-technology.com,[130] deagel.com[131]

Đặc tính tổng quan

  • Kíp lái: 2 (phi công và sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí)
  • Chiều dài: 22,62 m (74 ft 3 in)
  • Sải cánh: 13,456 m (44 ft 2 in)
  • Chiều cao: 6,456 m (21 ft 2 in)
  • Diện tích cánh: 61,6 m2 (663 foot vuông)
  • Trọng lượng rỗng: 21.820 kg (48.105 lb)
  • Trọng lượng có tải: 41.000 kg (90.390 lb)
  • Trọng lượng cất cánh tối đa: 46.200 kg (101.854 lb)
  • Sức chứa nhiên liệu: 35.550 lb (16.130 kg) trong thân, cộng thêm các thùng dầu phụ bên ngoài tùy chọn[38]
  • Động cơ: 2 × động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt có buồng đốt tăng lực Soloviev D-30F6, lực đẩy 93 kN (21.000 lbf) mỗi chiếc thô, 152 kN (34.000 lbf) với buồng đốt tăng lực

Hiệu suất bay

  • Vận tốc cực đại: 3.000 km/h (1.864 mph; 1.620 kn) / Mach 2,83 ở độ cao 21.500 m (70.500 ft)
1.500 km/h (930 mph; 810 kn) / Mach 1,23 ở độ cao thấp
  • Vận tốc hành trình: 2.500 km/h (1.553 mph; 1.350 kn) / Mach 2,35
  • Tầm bay: 3.000 km (1.864 mi; 1.620 nmi) khi mang 4 × R-33E và 2 thùng dầu phụ
5.400 km (3.400 mi; 2.900 nmi) khi mang 4 × R-33E, 2 thùng dầu phụ và được tiếp nhiên liệu trên không một lần[132]
  • Bán kính chiến đấu: 1.450 km (901 mi; 783 nmi) ở tốc độ Mach 0,8 và độ cao 10.000 m (33.000 ft)
720 km (450 mi; 390 nmi) ở tốc độ Mach 2,35 và độ cao 18.000 m (59.000 ft)[40]
  • Trần bay: 25.000 m (82.021 ft) +[133]
  • Số G giới hạn: 5+
  • Vận tốc lên cao: 288 m/s (56.700 ft/min)
  • Tải trên cánh: 665 kg/m2 (136 lb/foot vuông)
  • Lực đẩy/trọng lượng: 0,85

Vũ khí trang bị

Hệ thống điện tử

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]
Máy bay tương tự

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 3 4 Mladenov, Alexander (tháng 7 năm 2015). "The Foxhound's New Tricks". Air International. 19 (1): 28.
  2. 1 2 Spick 2000.
  3. ↑ "The MiG 31 Foxhound – the world's fastest fighter jet". Defense Magazine (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2024.
  4. 1 2 "117 MiG-31, MiG-29 & Other Russian-Origin Fighter Jets Put Up On Auction By Kazakhstan; Here's Why". ngày 28 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  5. 1 2 "Kazakhstan sells over 100 military aircraft". Military. Honest news about the army, war and defense. ngày 27 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  6. ↑ Kovalenko, Aleksandr (ngày 27 tháng 7 năm 2020). "Российские МиГ-31 поставят на бесконечную "реанимацию"" [Russian MiG-31 will be put on an endless "resuscitation"]. Information Resistance (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2020.
  7. ↑ "Russia's Modernized Soviet-Era MiG-31 Fighters to Fly for 50 Years". The Moscow Times. ngày 9 tháng 4 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023.
  8. ↑ Kristensen, Hans M.; Korda, Matt; Johns, Eliana; Knight, Mackenzie (ngày 4 tháng 5 năm 2025). "Russian nuclear weapons, 2025". Bulletin of the Atomic Scientists. 81 (3): 208–237. Bibcode:2025BuAtS..81c.208K. doi:10.1080/00963402.2025.2494386. ISSN 0096-3402.
  9. 1 2 3 4 5 6 Dawes, Alan (tháng 12 năm 2002). "Mikoyan's Long-Legged Hunting Dog". Air International. tr. 396–401.
  10. ↑ Gunston & Spick 1983, tr. 132–133.
  11. ↑ Eden 2004, tr. 323.
  12. ↑ "МиГ-31 Истребитель-перехватчик" [MiG-31 fighter-interceptor]. Airbase.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  13. ↑ Roblin, Sebastien (ngày 1 tháng 4 năm 2017). "Russia's Super-Sized Tu-128 Fighter: The Supersonic B-52 Killer". The National Interest. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2019.
  14. ↑ Eyster, II, James P. (1977). "The Defection of Viktor Belenko: The Use of International Law to Justify Political Decisions". Fordham International Law Journal. 1 (1). The Berkeley Electronic Press (bepress). Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2015.
  15. ↑ "MiG-31 Foxhound". Global Aircraft. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2015.
  16. 1 2 3 "МиГ-31 модернизируется и прослужит в ВВС России еще около 15 лет" [The MiG-31 is being modernized and will serve in the Russian Air Force for about 15 more years]. Оружие России (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  17. 1 2 "Рогозин: истребитель МиГ-31 модернизируется и прослужит еще 15 лет в ВВС России" [Rogozin: the MiG-31 fighter is being modernized and will serve another 15 years in the Russian Air Force]. TASS (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2015.
  18. 1 2 "МиГ-31" [MiG-31]. encyclopaedia-russia.ru (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  19. ↑ "Минобороны России и Объединенная авиастроительная корпорация заключили контракт на модернизацию самолетов МиГ-31" [The Russian Ministry of Defense and the United Aircraft Corporation signed a contract for the modernization of MiG-31 aircraft]. Armstrade.org (bằng tiếng Nga). ngày 27 tháng 11 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  20. ↑ Cochrun, Roy (ngày 16 tháng 11 năm 2007). "MiG-31 Upgrade Will Quadruple Its Effectiveness – Expert". Roy's Russian Aircraft Resource. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2011.
  21. ↑ "Шойгу: оснащенность Российской армии современным оружием и техникой за год выросла на 7%" [Shoigu: the equipment of the Russian Army with modern weapons and equipment increased by 7% over the year]. ТАSS (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  22. ↑ "Первые 24 модернизированных истребителя-перехватчика МиГ-31БМ поступили на вооружение ВС РФ" [The first 24 modernized MiG-31BM fighter-interceptors entered service with the Russian Federation Armed Forces]. Armstrade.org (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2015.
  23. ↑ Jennings, Gareth. "Russia to launch MiG-31 replacement programme before end of decade". Janes. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2016.
  24. ↑ Siminski, Jacek (ngày 5 tháng 3 năm 2014). "MiG working on a new interceptor, capable of Mach 4". The Aviationist. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 3 năm 2014. The Russian Armed Forces are working on the MiG-41, a new supersonic fighter based on the MiG-31 Foxhound.
  25. ↑ "MiG-41 – A new Mach 4+ fighter?". MiGFlug.com. ngày 30 tháng 7 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2014.
  26. ↑ "Russia to Start Developing Replacement for MiG-31 in 2017". RIA Novosti. ngày 11 tháng 8 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 8 năm 2014.
  27. ↑ Leone, Dario (ngày 11 tháng 12 năm 2013). "How the MiG-31 repelled the SR-71 Blackbird from Soviet skies". The Aviationist. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  28. ↑ Martin, Guy (tháng 12 năm 2006). "The MiG-31 Foxhound: One of the World's Greatest Interceptors". Aircraftinformation.info. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 9 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2016.
  29. ↑ "Истребитель-перехватчик МиГ-31. Летно-технические характеристики" [Fighter-interceptor MiG-31 : Flight performance]. RIA Novosti (bằng tiếng Nga). ngày 14 tháng 12 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  30. 1 2 "МиГ-31" [MiG-31]. Airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  31. ↑ "MiG-31BM multi-role fighter" (bằng tiếng Nga). ngày 20 tháng 4 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  32. 1 2 3 4 5 "МиГ-31, (Foxhound), сверхзвуковой истребитель-перехватчик дальнего действия" [MiG-31, (Foxhound), long-range supersonic fighter-interceptor]. Оружие России (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2014.
  33. ↑ "МиГ-31: реальность и перспективы" [MiG-31: reality and prospects]. Military Industrial Courier (bằng tiếng Nga). ngày 30 tháng 4 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  34. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "auto4"
  35. 1 2 "Дальний истребитель-перехватчик МиГ-31" [Long-range fighter-interceptor MiG-31]. worldweapon.ru (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  36. ↑ "Авиация НАТО против сирийских С-300" [NATO aircraft against the Syrian S-300]. Третья Мировая Война (bằng tiếng Nga). ngày 1 tháng 6 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  37. 1 2 3 4 5 Ilyin, Vladimir (2001). "Дальний истребитель-перехватчик МиГ-31" [Long-range fighter-interceptor MiG-31]. milrus (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  38. 1 2 Fink, Donald E. (ngày 24 tháng 6 năm 1991). "Details of Soviet MiG-31 Revealed in First Western Air Show Appearance" (PDF). Aviation Week & Space Technology. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2019.
  39. ↑ Yurievna, Sizova Irina. "Система управления вооружением СУВ "Заслон" истребителя МиГ-31" [Armament control system SUV "Zaslon" of the MiG-31 fighter]. Tikhomirov NIIP (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  40. 1 2 "MiG-31E Interceptor" (PDF). Rosoboronexport. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  41. 1 2 3 "Советский ответ Западу. МиГ-31 против F-14" [Soviet response to the West: MiG-31 vs F-14]. militaryparitet.com (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  42. 1 2 "Многоцелевой истребитель МиГ-31БМ" [Multipurpose fighter MiG-31BM]. worldweapon.ru (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  43. ↑ "МиГ-31 – Foxhound". militaryrussia.ru (bằng tiếng Nga). ngày 18 tháng 10 năm 2010. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  44. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "ReferenceC,auto4"
  45. ↑ "N007 Zaslon Fire-Control Radar". Janes Avionics. ngày 2 tháng 12 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2013.
  46. ↑ "Zaslon radar". Russia Airforce Handbook. International Business Publications. 2007. ISBN 978-1-43304-115-0 – qua Google Books.[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  47. ↑ "Which Fighter Plane is the No.1 in the Indian Subcontinent in the BVR (Beyond Visual Range) arena?". fighterplanes.ml. ngày 17 tháng 4 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012.
  48. ↑ "МиГ 31 – Сверхзвуковой всепогодный истребитель" [MiG 31 - Supersonic all-weather fighter]. ucoz.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  49. ↑ "60 истребителей-перехватчиков МиГ-31 будут модернизированы до 2020 года" [60 MiG-31 interceptor fighters will be modernized by 2020]. Оружие России (bằng tiếng Nga). ngày 1 tháng 1 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  50. 1 2 Yefim, Gordon (1997). MiG-25 'Foxbat' MiG-31 'Foxhound' Russia's Defensive Front Line. Midland Publishing. tr. 84–85. ISBN 1 85780 064 8.
  51. 1 2 Yefim, Gordon (2005). Mikoyan MiG-31. Midland Publishing. tr. 182. ISBN 1 85780 219 5. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2025.
  52. 1 2 Braga, V. G. FLIGHT AND TECHNICAL AIRCRAFT CHARACTERISTICS MIG-31. tr. 5. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2025.
  53. ↑ Дракон. "Тактико-технические характеристики истребителя МиГ-31" [The performance characteristics of the MiG-31 fighter]. narod.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  54. ↑ "МиГ-31БМ". airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  55. 1 2 "МиГ-31БМ получат новую ракету" [MiG-31BM will receive a new missile]. dokwar.ru (bằng tiếng Nga). ngày 21 tháng 12 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  56. ↑ "R-33 (K-33, product 410, AA-9 "Amos")" (bằng tiếng Nga). ngày 27 tháng 10 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  57. ↑ "МиГ-31Б". modernforces.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  58. ↑ "R-40 (product 46, AA-6 "Acrid")" (bằng tiếng Nga). ngày 22 tháng 4 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  59. ↑ "R-77 (RVV-AE, AA-12 "Adder")" (bằng tiếng Nga). ngày 10 tháng 5 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  60. ↑ "Дальний истребитель-перехватчик МиГ-31" [Long-range fighter-interceptor MiG-31]. worldweapon.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2014.
  61. ↑ "МиГ-31БМ". Airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2014.
  62. ↑ Главком ВКС рассказал о характеристиках гиперзвукового комплекса "Кинжал" [Commander of the Aerospace Forces talks about Kinzhal hypersonic system specs]. Interfax (bằng tiếng Nga). Moscow. ngày 1 tháng 3 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2018.
  63. ↑ ""Наводит ужас": Daily Star оценила видео пуска "Кинжала"" ["Terrifying": Daily Star Rates 'Kinzhal' Launch Video]. RIA Novosti (bằng tiếng Nga). ngày 11 tháng 3 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  64. 1 2 3 "Russia Shows New Hypersonic Missile on Two MiG-31 Aircraft in Victory Day Rehearsals". The Aviationist (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 5 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2018.
  65. 1 2 3 "Russia picks MiG-31 fighter as a carrier for cutting-edge hypersonic weapon". TASS. ngày 6 tháng 4 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2018.
  66. ↑ "МиГ-31 (изд.01) FoxHound" [MiG-31 (izd.01) FoxHound]. testpilot.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  67. ↑ "The Russian Air War and Ukrainian Requirements for Air Defence". RUSI. ngày 7 tháng 11 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2022.
  68. ↑ "Russia's MiG-31 Crews Are Shooting At Ukrainian Pilots From A Hundred Miles Away—And The Ukrainians Can't Shoot Back". Forbes. ngày 8 tháng 11 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2022.
  69. ↑ "List of aircraft losses during 2022 Russian invasion of Ukraine". Oryx. ngày 8 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2022.
  70. ↑ Piotr Butowski, Thomas Newdick (ngày 10 tháng 11 năm 2022). "Russia's MiG-31 Foxhounds Proving To Be A Threat To Ukrainian Aircraft". The Drive. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2022.
  71. ↑ Forbes Staff (ngày 30 tháng 4 năm 2022). "Ukraine's Pilots Are Flying Into Battle With Old, Dumb Missiles. It's One Reason They Get Shot Down". Forbes. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2022.
  72. ↑ David Axe (ngày 10 tháng 11 năm 2022). "Fly Low, Get Aggressive—How Ukrainian Pilots Fought The Russian Air Force To A Standstill". Forbes. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2022.
  73. ↑ Sakshi Tiwari (ngày 10 tháng 11 năm 2022). "Russia Is 'Outfoxing' Ukrainian Warplanes With Its Foxhounds; MiG-31s Prove Much Superior To Sukhoi Counterparts". EurAsian Times. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2022.
  74. ↑ "It seems that the Russian Federation lost a rare MiG-31 with "Kinzhal" in the occupied Crimea, the pilot died". Sundires. ngày 8 tháng 10 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2022.
  75. ↑ "Experts says Kinzhal aeroballistic missile may have been downed over Kyiv by air defenses". News Yahoo!. ngày 5 tháng 5 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2023.
  76. ↑ "Ukraine says it used US-made Patriot system to intercept Russian hypersonic missile". CNN. ngày 6 tháng 5 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2023.
  77. ↑ "Воздушные силы подтвердили уничтожение ракеты Кинжал" (Không quân xác nhận phá hủy tên lửa Kinzhal) Lưu trữ ngày 6 tháng 5 năm 2023 tại Wayback Machine. Korrespondent.net, 6 tháng 5 năm 2023.
  78. ↑ JOSEPH TREVITHICK (ngày 16 tháng 5 năm 2024). "MiG-31 Foxhounds Confirmed Destroyed In New Imagery Of Belbek Air Base". ISW. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2024.
  79. ↑ Josh Pennington; Tim Lister; Kostan Nechyporenko; Olga Voitovych; Ivana Kottasová; Yulia Kesaieva (ngày 16 tháng 5 năm 2023). "Kyiv breathes sigh of relief after air defenses shoot down barrage of Russian rockets". CNN. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2023.
  80. ↑ Steven Erlanger (ngày 19 tháng 9 năm 2025). "Russian Fighter Jets Enter Airspace of Estonia, a NATO Member". New York Times. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2025.
  81. ↑ Newdick, Thomas (ngày 18 tháng 12 năm 2025). "MiG-31 Foxhound Among Russian Air Defense Assets Targeted In Crimean Drone Strike". The War zone. Recurrent Ventures. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2025.
  82. ↑ "Three Russian ships, MiG-31 aircraft damaged in major overnight strikes on Crimea, SBU reports". The Kyiv Independent (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2026.
  83. 1 2 Spirlet, Thibault; Rommen, Rebecca. "Claims that the US bought 81 Soviet-era combat aircraft from a close Russian ally are likely false, experts say". Business Insider. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2024.
  84. ↑ Gunston & Gordon 1998, tr. 224.
  85. ↑ Gunston & Gordon 1998, tr. 224–229.
  86. ↑ "МиГ-31М (изд.05)" [MiG-31M (izd.05)]. testpilot.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  87. ↑ "Russian MiG-31 "Foxhound" – A fighter ahead of its time". Global Aviation Report. ngày 21 tháng 2 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2015.
  88. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jackson, Paul, biên tập (1998). Jane's All the World's Aircraft: 1998–99. Surrey: Jane's. tr. 386. ISBN 0-7106-1788-7.
  89. ↑ Gunston & Gordon 1998, tr. 230–232.
  90. 1 2 3 4 Gunston & Gordon 1998, tr. 229.
  91. ↑ "МиГ-31ДЗ" [MiG-31DZ]. Airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  92. ↑ "МиГ-31Б (БС) (изд.01Б, изд.12; изд.01БС)" [MiG-31B (BS) (izd.01B, izd.12; izd.01BS)]. testpilot.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2015.
  93. ↑ Markin, Nik (ngày 28 tháng 11 năm 2014). "ОАК разделит заказ на МиГ-31" [UAC Will Share Order For MiG-31]. AviaPort.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  94. ↑ "24 MiG-31BM Fighter Jets Commissioned for the Russian Armed Forces". DefenceTalk.com. ngày 15 tháng 4 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  95. 1 2 "Modernisierung: Mikojan MiG-31BM mit neuen Waffen und Systemen" [Modernization: Mikoyan MiG-31BM with new weapons and systems]. Flug Revue (bằng tiếng Đức). Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  96. ↑ "MiG-31 FoxHound long-range interceptor". testpilots.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 10 năm 2017.
  97. ↑ "МиГ-31БМ" [MiG-31BM]. airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  98. ↑ "Российские летчики установили рекорд длительности перелета на МиГ-31БМ" [Russian pilots set a record for the duration of the flight on the MiG-31BM]. RIA Novosti (bằng tiếng Nga). ngày 8 tháng 4 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  99. ↑ "МиГ-31БСМ" [MiG-31BSM]. airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  100. 1 2 "Ten MIG-31 fighter jets fitted with Kinzhal air-launched missiles on test combat duty". TASS. ngày 5 tháng 5 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2018.
  101. ↑ Butowski Air International July 2020, tr. 64
  102. ↑ Butowski Air International July 2020, tr. 63–64
  103. ↑ Tiwari, Sakshi (ngày 19 tháng 4 năm 2024). "Big Worry for Europe! Russian MiG-31 Fighters Can Now Target Key NATO Bases With New, Upgraded Capability". Eurasian Times. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2024.
  104. ↑ Δημητράτος, Άρης (ngày 18 tháng 4 năm 2024). "MiG-31I: Η νέα διαμόρφωση των περίφημων ρωσικών μαχητικών αεροσκαφών με εναέριο ανεφοδιασμό και Kinzhal [vid, pic]". OnAlert (bằng tiếng Hy Lạp). Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2024.
  105. 1 2 3 4 5 6 7 "Russian Federation – Aerospace Forces (RF VKS)Bac". Scramble.nl. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2021.
  106. ↑ The Military Balance 2021. Routledge. 2021. tr. 198. ISBN 978-1-03201-227-8.
  107. ↑ "World Air Forces 2021". Flight International. 2021. tr. 22. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2021.
  108. ↑ "ЦАМТО / / Филиал ПАО «ОАК» – НАЗ «Сокол» выполнил ГОЗ". ЦАМТО / Центр анализа мировой торговли оружием (bằng tiếng Nga). ngày 4 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2023.
  109. ↑ "ОАК передала Минобороны самолеты МиГ-31 в рамках ГОЗ". Академия наук авиации и воздухоплавания (bằng tiếng Nga). ngày 15 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2024.
  110. ↑ "Russian Federation – Naval Aviation (AVMF-RF)". Scramble.nl. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2021.
  111. ↑ The Military Balance 2021. Routledge. 2021. tr. 196. ISBN 978-1-03201-227-8.
  112. ↑ "Kazakhstan Air Defence Force". Scramble.nl. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2021.
  113. ↑ The Military Balance 2021. Routledge. 2021. tr. 187. ISBN 978-1-032-01227-8.
  114. ↑ "117 MiG-31, MiG-29 & Other Russian-Origin Fighter Jets Put Up On Auction By Kazakhstan; Here's Why". ngày 28 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  115. ↑ "Kazakhstan sells over 100 military aircraft". Military. Honest news about the army, war and defense. ngày 27 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  116. ↑ "US buys 81 Soviet-era combat aircraft from Russia's ally costing on average less than $20,000 each, report says". ngày 29 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2024.
  117. 1 2 "Algeria and India offered trade-in deal for MiG-31s". FlightGlobal (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 12 năm 2005. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2026.
  118. ↑ "Farnborough 2022: Algeria weighs its fighter aircraft options". shephardmedia.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2026.
  119. 1 2 Metsalo, Ilmar (ngày 1 tháng 2 năm 2017). "Katsaus vuoden 1992 arkistoihin: Suomen asema uudessa maailmanjärjestyksessä" [A look at the archives of 1992: The position of Finland in the changed world order]. The Ulkopolitist (bằng tiếng Phần Lan). Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2021.
  120. 1 2 Ainola, Olli (ngày 3 tháng 7 năm 2017). "Salatut asiakirjat paljastavat Hornet-hankinnan taustat 25 vuotta sitten" [Classified documents reveal the background of the Hornet purchase 25 years ago]. Iltalehti (bằng tiếng Phần Lan). Alma Media. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2021.
  121. ↑ Axe, David (ngày 4 tháng 11 năm 2021). "Iran's Air Force is Mostly Outdated Soviet Jets". The National Interest (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2026.
  122. 1 2 3 "THE STRANGE STORY OF MIG-31 JETS FOR SYRIA - Jamestown". jamestown.org. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2026.
  123. ↑ "How Iran Acquired Its MiG-29s and Su-24s, How the MiG-31 Rumors from russia Emerged, and Why It Was All in Vain | Defense Express". en.defence-ua.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2026.
  124. ↑ "I was the first foreign pilot to fly the Mach 2.8 MiG-31 interceptor, here's my story: By Air Marshal Anil Chopra (Retd)". Hush-Kit Aviation World (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2026.
  125. ↑ Air Forces Monthly, số tháng 8 năm 2007
  126. ↑ Karnozov, Vladimir (ngày 21 tháng 6 năm 2007). "Syria signs for eight MiG-31 interceptors". Flight International. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 12 năm 2007.
  127. ↑ "Russia freezes deal to deliver MIG-31E planes to Syria". MosNews.com. ngày 20 tháng 5 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2011.
  128. ↑ "MiG-31E fighter". Russian Aircraft Corporation "MiG". Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2008.
  129. ↑ Wilson 2000, tr. 103.
  130. ↑ "MiG-31 Foxhound Interceptor Aircraft". Airforce-technology.com. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  131. ↑ "MiG-31". Deagel.com. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  132. ↑ "MiG-31E fighter". Russian Aircraft Corporation "MiG". Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2015.
  133. ↑ "The combat in middle space: at what altitude are able to fight the Russian MiG-31?". Center of Strategic Analysis and Forecasts. ngày 22 tháng 2 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2018.
  134. ↑ Butowski, Piotr (ngày 2 tháng 5 năm 2018). "MiG-31 dále rozvíjen" [MiG-31 further developed]. MagnetPress (bằng tiếng Séc). Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2021.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mikoyan_MiG-31&oldid=75717788”