AwtoWAZ

AwtoWAZ

АО «АвтоВАЗ»

Państwo	Rosja
Siedziba	Togliatti
Adres	Jużnoje szosse 36 445024 Togliatti
Data powstania	1966
Forma prawna	Spółka akcyjna
Zatrudnienie	52 tys. (styczeń 2015)
brak współrzędnych
Strona internetowa

AwtoWAZ (ros. АвтоВАЗ) – rosyjski producent samochodów, noszący dawniej nazwę WAZ (Wołżskij awtomobilnyj zawod – Wołżańska Fabryka Samochodów, ros. ВАЗ, Волжский автомобильный завод).

Historia

ZSRR

Fabrykę WAZ założono w 1966 roku, po zawarciu umowy licencyjnej między władzami ZSRR, a włoskim Fiatem. Na podstawie umowy WAZ otrzymało prawa i osprzęt potrzebny do produkcji kilku wariantów Fiata 124. Pojazd ten jednak wyraźnie zmodyfikowano z myślą o potrzebach lokalnego rynku. Na pierwszego prezesa spółki wybrano natomiast Wiktora Poljakowa. Pierwszym samochodem produkowanym w fabryce stał się wariant sedan Fiata 124, który otrzymał oznaczenie WAZ 2101 Żyguli. Rok później dołączył do niego wariant kombi o oznaczeniu 2102, a oba modele trafiły do eksportu na rynki zewnętrzne pod marką Łada. W 1972 roku uruchomiono produkcję usytuowanego wyżej sedana o oznaczeniach WAZ 2103 Żyguli i Łada 1500. W 1975 roku AwtoWAZ uruchomiło produkcję swojego pierwszego auta, które nie powstał w pełni z użyciem licencji Fiata. Był to model WAZ 2106 Żyguli/Łada 1600, będący następcą modelu 2103. W 1977 roku gamę poszerzyła terenówka o nazwie Niva. W 1980 roku AwtoWAZ stopniowo zaczęło zastępować rodzinę modeli 2101, serią 2104/2105/2107. W 1984 roku zadebiutował powstały we współpracy z Porsche kompakt o nazwie Samara. Pod koniec lat 80. zakłady zaczęły wytwarzanie auta miejskiego o nazwie Oka, które wytwarzano też w zakładach KAMAZ i SeAZ.

Lata 90.

Po upadku ZSRR, zakłady popadły w problemy finansowe, co opóźniło premierę nowych modeli. W 1993 roku dokonano prywatyzacji zakładów. Ostatecznie seryjne wytwarzanie kolejnych aut rozpoczęto w drugiej połowie tej samej dekady. Pierwszym z nich był kompaktowy model 110 (WAZ 2110), do którego dołączył niedługo później minivan Nadieżda oraz druga generacja terenówki Niva.

Lata 2000.

W 2000 roku poprzez grupę SOK, fabryka przejęła zakłady IżAwto w Iżewsku. W 2001 roku natomiast rosyjska firma nawiązała współpracę z amerykańskim koncernem General Motors. Obie firmy wspólnie utworzyły spółkę joint venture, która zajmowała się produkcją aut marki Chevrolet na lokalny rynek. W 2004 roku uruchomiono produkcję subkompaktowego modelu Kalina. Wraz z debiutem Kaliny, koncern wycofał markę WAZ z rynku rosyjskiego, zastępując ją jednocześnie marką Łada. Trzy lata później gamę modelową poszerzył model Priora. W 2008 roku 25% akcji AwtoWAZ kupiło francuskie Renault. Głównym udziałowcem pozostało przedsiębiorstwo Rostiec.

Lata 2010.

W 2011 roku zadebiutował następca Kaliny, czyli Łada Granta. Rok później koncern wygasił markę Iż, natomiast w jej miejsce wprowadzono powstały we współpracy z Renault kombivan o nazwie Łada Largus. Na przełomie 2014 i 2015 roku w fabryce rozpoczęto produkcję aut marki Datsun. W 2015 roku premierę miał kompaktowy model Vesta oraz crossover o nazwie XRAY. W 2019 roku zlikwidowano joint venture z GM, zaś prawa do produkcji drugiej generacji Nivy, trafił ponownie w ręce firmy z Togliatti.

Lata 2020.

W 2020 roku fabryka zakończyła produkcję samochodów marki Datsun. Jednocześnie straciła możliwość sprzedaży swoich samochodów na rynku europejskim, ze względu na przepisy dotyczące emisji spalin. W 2022 roku na AwtoWAZ nałożono międzynarodowe sankcje, ze względu na rosyjską agresję na Ukrainę. W związku z tym swoje udziały w fabryce sprzedało Renault. W 2023 roku WAZ przejęło fabrykę samochodów w Sankt Petersburgu i rozpoczęło tam produkcję licencyjnej Łady X-Cross 5. Po kilku miesiącach auto wycofano z produkcji, natomiast w fabryce rozpoczęto produkcję aut pod nową marką Xcite. Rok później w ofercie Łady zadebiutował kompaktowy model Aura. W 2025 roku markę zlikwidowano, a w jej miejsce utworzono nową markę wyspecjalizowaną w produkcji aut dostawczych o nazwie SKM, której pierwszym modelem był licencyjny wariant SRM Jinhaishi o nazwie SKM M7. Równocześnie do produkcji wprowadzono nowy subkompatkowy model o nazwie Iskra. W 2026 roku premierę miał natomiast SUV o nazwie Azimut. W tym samym roku zadebiutował drugi model marki SKM o oznaczeniu M9, który jest licencyjnym wariantem samochodu Maxus V70.

Marki koncernu

Obecnie działające

• Łada – rosyjska marka samochodów osobowych działająca od 1971 roku,
• SKM – rosyjska marka samochodów dostawczych działająca od 2025 roku,

Historyczne

• Xcite – rosyjska marka samochodów osobowych działająca w latach 2023–2025,
• Iż – rosyjska marka samochodów osobowych działająca w latach 1972–2012,
• WAZ – rosyjska marka samochodów osobowych działająca w latach 1970–2004

Joint venture

• GM-AwtoWAZ – rosyjsko-amerykańskie joint venture istniejące w latach 2001–2019,

Samochody produkowane przez AwtoWAZ

Łada/WAZ

Obecnie

• Azimut (od 2026)
• Iskra (od 2025)
• Aura (od 2024)
• Vesta (od 2015)
• Largus (od 2012)
• Granta (od 2011)
• Niva Travel (od 1998)
• Niva Legend (od 1977)

Historyczne

• 2101 (1970–1988)
• 2102 (1971–1985)
• 1500 (1972–1984)
• 1600 (1975–2006)
• 2105 (1980–2010)
• 2107 (1982–2014)
• 2104 (1984–2012)
• Samara (1984–2013)
• Oka (1988–2008)
• 110 (1995–2010)
• Nadieżda (1998–2006)
• Kalina (2004–2018)
• Priora (2007–2018)
• XRAY (2015–2022)
• X-Cross 5 (2023)

SKM

Obecnie produkowane

• M7 (od 2025)
• M9 (od 2026)

Chevrolet

Historyczne

• Niva (2002–2020)
• Viva (2004–2005)

Datsun

Historyczne

• on-Do (2014–2020)
• mi-Do (2015–2020)

Xcite

Historyczne

• X-Cross 7 (2024–2025)
• X-Cross 8 (2024–2025)

Iż

Historyczne

• Oda (1991–2005)
• 2717 (1997–2005)
• 27175 (2005–2012)

Galeria

• 
  WAZ 2101 Żiguli/Łada 2101
• 
  Łada Niva Legend
• 
  WAZ 2107/Łada 2107
• 
  WAZ 2109/Łada Samara
• 
  WAZ 2110/Łada 110
• 
  WAZ 2120/Łada Nadieżda
• 
  Łada Niva Travel
• 
  Chevrolet Viva
• 
  IŻ 27175
• 
  WAZ 1118/Łada Kalina
• 
  WAZ 2191/Łada Granta
• 
  Łada Vesta
• 
  Datsun mi-Do
• 
  Xcite X-Cross 7
• 
  Łada Aura
• 
  Łada Iskra
• 
  Łada Azimut