Struikden
| Struikden IUCN-status: Niet bedreigd | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||
| Pinus banksiana Lamb. (1848) | ||||||||||||||
 | ||||||||||||||
| Verspreidingsgebied van de struikden | ||||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||||
 Struikden op Wikispecies | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
De struikden (Pinus banksiana) is een soort den in Noord-Amrika. In de Schoorlse Duinen staat een rond 1936 geplant exemplaar.[1]. Ook staat er een boom in de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht. Het aantal chromosomen is 2=24.
Beschrijving
[bewerken | brontekst bewerken]De struikden wordt 9 tot 22 meter hoog. Sommige dennen zijn struikachtig van formaat, vanwege ongunstige groeiomstandigheden. Hoewel het per populatie verschilt, groeien de dennen meestal niet bijzonder recht, wat resulteert in een onregelmatige vorm die lijkt op die van de Pinus rigida. Deze den vormt vaak zuivere bestanden op zandige of rotsachtige grond. Veel populaties zijn aangepast aan bosbranden die het hele bos vernietigen, waarbij de kegels jarenlang gesloten blijven, totdat een bosbrand de volwassen bomen doodt en de kegels opent, waardoor de verbrande grond opnieuw wordt ingezaaid. Andere populaties zijn niet gevormd door regelmatige bosbranden die het hele bos vernietigen en hebben een verminderde serotinie.[2][3] Een populatie aan de kust van Maine is blijkbaar niet afhankelijk van brand voor de voortplanting,[4] en sommige bestanden hebben verschillende leeftijdsklassen ontwikkeld.[5] Populaties met een lagere serotinie worden vaak aangetroffen op bodems die op de een of andere manier de groei van snellere concurrentie beperken, zoals oppervlakkige bodems op het gesteente, hoge grondwaterstand of zeer jonge bodems.[6]
De bladeren zijn naaldvormig, groenblijvend, in bundels van twee, naaldvormig, recht of licht gedraaid, stijf, scherp gepunt, licht geelgroen, gespreid; de randen zijn getand en 2–4 cm lang. De bundelschede is blijvend. De knoppen zijn stomp gepunt, tot 15 mm lang, roodbruin en harsachtig. Op krachtige scheuten is er meer dan één cyclische component. De bast is dun, roodbruin tot grijs van kleur in het jeugdstadium. Naarmate de boom ouder wordt, wordt hij donkerbruin en schilferig. Het hout is matig hard en zwaar, zwak, lichtbruin van kleur. De zaadkegels variëren in vorm, van rechthoekig tot ovaal, kegelvormig, recht of naar binnen gebogen.[7] De kegels zijn 3–5 cm lang, de schubben hebben een kleine, fragiele stekel die meestal slijt voordat de kegels rijp zijn, waardoor ze glad worden.
Ongebruikelijk voor een den, wijzen de kegels normaal gesproken naar voren langs de tak, soms krullen ze eromheen. Dat is een gemakkelijke manier om hem te onderscheiden van de vergelijkbare draaidennen in meer westelijke delen van Noord-Amerika. De kegels van veel volwassen bomen zijn serotineus. Ze openen zich wanneer ze worden blootgesteld aan intense hitte, van 50 °C of hoger.[8]
Bos met struikdennen
Gesloten rijpe vrouwelijke kegels
Mannelijke kegels
Bast
Kruipende cultivar 'Schoodic'.
Verspreiding en habitat
[bewerken | brontekst bewerken]Het oorspronkelijke verspreidingsgebied in Canada ligt ten oosten van de Rocky Mountains, van de Mackenzie-rivier in de Northwest Territories tot Cape Breton Island in Nova Scotia, en in het noord-centrale en noordoostelijke deel van de Verenigde Staten, van Minnesota tot Maine, waarbij het meest zuidelijke deel van het verspreidingsgebied zich uitstrekt tot in het noordwesten van Indiana en het noordwesten van Pennsylvania[9].
Gebruik
[bewerken | brontekst bewerken]Net als andere dennensoorten wordt de struikden als timmerhout gebruikt, hoewel het hout vaak knoestig is en niet erg bestand tegen houtrot. De struikden wordt onder andere gebruikt als houtpulp, brandstof, terrasplanken en elektriciteitspalen.[10]
- ↑ Struikden in Schoorlse Duinen
- ↑ Gauthier, Sylvie, Bergeron, Yves, Simon, Jean-Pierre (1996). Effects of Fire Regime on the Serotiny Level of Jack Pine. Journal of Ecology 84 (4): 539–548. ISSN: 0022-0477. DOI: 10.2307/2261476.
- ↑ (en) Pelletier, Emmanuelle, de Lafontaine, Guillaume (February 2023). Jack pine of all trades: Deciphering intraspecific variability of a key adaptive trait at the rear edge of a widespread fire-embracing North American conifer. American Journal of Botany 110 (2). ISSN: 0002-9122. PMID 36462149. DOI: 10.1002/ajb2.16111.
- ↑ (en) Conkey, Laura E., Keifer, Mary Beth, Lloyd, Andrea H. (January 1995). Disjunct jack pine ( Pinus banksiana Lamb.) structure and dynamics, Acadia National Park, Maine. Écoscience 2 (2): 168–176. ISSN: 1195-6860. DOI: 10.1080/11956860.1995.11682281.
- ↑ (en) Barton, Andrew M., Grenier, Daniel J. (April 2008). Dynamics of jack pine at the southern range boundary in downeast Maine. Canadian Journal of Forest Research 38 (4): 733–743. ISSN: 0045-5067. DOI: 10.1139/X07-176.
- ↑ Chun, Young Moon, Choi, Young D. (October 2012). Structure, Species Composition, and Soil Characteristics in a Chronosequence of Jack Pine (Pinus banksiana Lamb.) Stands on the Southern Shore of Lake Michigan. The American Midland Naturalist 168 (2): 408–426. ISSN: 0003-0031. DOI: 10.1674/0003-0031-168.2.408.
- ↑ Moore, Gerry, Kershner, Bruce, Tufts, Craig, Mathews, Daniel, Nelson, Gil (2008). National Wildlife Federation Field Guide to Trees of North America. Sterling, New York, 68. ISBN 978-1-4027-3875-3.
- ↑ Cameron, H. (1953). Melting Point of the Bonding Material in Lodgepole Pine and Jack Pine Cones. Silviculture Leaflet (86).
- ↑ (en) Grimm, William Carey (1962). The Book Of Trees. The Stackpole Company, Harrisburg, Pennsylvania, p. 55.
- ↑ Pinus banksiana Lamb.. Center for Wood Anatomy Research, Forest Products Library, United States Forest Service. Gearchiveerd op 8 maart 2012. Geraadpleegd op 27 december 2010.
· 
· 
