Joop Wijn
| Joop Wijn | ||||
|---|---|---|---|---|
Joop Wijn als minister van Economische Zaken (2006) | ||||
| Algemeen | ||||
| Volledige naam | Joannes Gerardus Wijn | |||
| Geboortedatum | 20 mei 1969 | |||
| Geboorteplaats | Haarlem | |||
| Partij | CDA | |||
| Religie | rooms-katholiek[1] | |||
| Titulatuur | mr. drs. | |||
| Alma mater | Universiteit van Amsterdam | |||
| Functies | ||||
| 1998–2002, 2003, 2006–2007 |
Tweede Kamerlid | |||
| 2002–2003 | staatssecretaris van Economische Zaken | |||
| 2003–2006 | staatssecretaris van Financiën | |||
| 2006–2007 | minister van Economische Zaken | |||
| ||||
Joannes Gerardus (Joop) Wijn (Haarlem, 20 mei 1969) is een Nederlands bestuurder, econoom en voormalig politicus namens het CDA. Hij was lid van de raad van bestuur van ABN AMRO en staatssecretaris in de kabinetten-Balkenende I en Balkenende II en minister in het kabinet-Balkenende III. Ook was hij Tweede Kamerlid.
Loopbaan voor de politiek
[bewerken | brontekst bewerken]Na het behalen van het diploma gymnasium A in 1987 studeerde hij achtereenvolgens economie (doctoraalexamen 1991) en Nederlands recht (doctoraalexamen in 1994) aan de Universiteit van Amsterdam.
Tijdens zijn studies liep hij onder meer stage bij Shell in Jakarta. Daarnaast was hij docent algemene economie op het Kennemer Lyceum te Overveen, docent bedrijfseconomie en marketing bij Schoevers en ISW/IBW. Ook had hij een eigen onderneming voor werving en selectie van personeel.
Na zijn afstuderen trad Wijn in 1994 in dienst bij ABN AMRO Bank. Tot 1998 was hij bij ABN AMRO Participaties als investmentmanager verantwoordelijk voor financieringen van bedrijven met innovatieve producten die zich in een overgangsfase bevonden; start-ups, snelle groei en managementbuy-outs.
Politieke loopbaan
[bewerken | brontekst bewerken]In 1998 werd Wijn gekozen als lid van de Tweede Kamer voor het CDA. Hij was onder meer woordvoerder voor Financiën, het Midden- en Klein Bedrijf en het Asiel- en Vreemdelingenbeleid. Wijn pleitte voor gereguleerde arbeidsmigratie en wilde niet dat asiel en arbeidsmigratie door elkaar liepen. Voor het asielbeleid was zijn uitgangspunt: “ruimhartig voor mensen die niet kunnen, maar streng voor die niet willen”.
Joop Wijn stemde in september 2000 vóór de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor personen van gelijk geslacht (homohuwelijk). Daarmee ging hij in tegen het standpunt van zijn partij. Niettemin werd Wijn later door zijn partij voorgedragen als de eerste openlijk homoseksuele minister in Nederland.[2]
Tijdens het kabinet-Balkenende I (2002–2003) was Joop Wijn staatssecretaris van Economische Zaken. Hij was verantwoordelijk voor internationale economische betrekkingen. Zijn belangrijkste doelstellingen waren exportbevordering, het stimuleren van regionaal economisch beleid en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. In de demissionaire periode van dit kabinet was Wijn tevens verantwoordelijk voor energie, innovatie, ICT, telecommunicatie en post. Hij realiseerde in februari 2003 de eerste veiling van commerciële radiofrequenties.
In zijn hoedanigheid als Minister for Foreign Trade leidde Wijn in november 2002 samen met zijn collega staatssecretaris van Ontwikkelingssamenwerking Agnes van Ardenne de eerste gezamenlijke missie naar India. Volgens Wijn is de ontwikkeling van een land pas duurzaam als de private sector eraan bijdraagt.[3][4]
Als staatssecretaris van Financiën in het kabinet Balkenende-II heeft Wijn onder meer gezorgd voor belastingvoordelen voor gezinnen met kinderen. Op het gebied van administratieve lastenverlichting heeft Wijn bijvoorbeeld het wetsvoorstel “Paarse krokodil” ingediend. De Belastingdienst heeft er in deze periode een aantal taken bij gekregen, waaronder de uitvoering van de zorg-, huur- en kinderopvangtoeslag. Dit betekende een ingrijpende wijziging voor de Belastingdienst, die voortaan niet meer alleen belasting int, maar ook toeslagen uitkeert.
Als staatssecretaris van Financiën heeft Wijn het (internationaal) concurrerend ondernemings- en vestigingsklimaat voor bedrijven verbeterd. Met de wet “Werken aan winst” heeft Wijn het algemene tarief van de vennootschapsbelasting verlaagd naar 25,5%. Voor kleinere winsten is dat tarief nog lager. Zelfstandigen krijgen een MKB-winstvrijstelling van 10% en de dividendbelasting is verlaagd van 25% naar 15%. Ook introduceerde hij de rente- en octrooibox (innovatiebox). Wijn had het algemene tarief van de vennootschapsbelasting al verlaagd van 34,5% naar 29,6%. Verder heeft hij de belasting op aandelenuitgifte, de kapitaalsbelasting, afgeschaft. Eerder had hij al het bestaande zogenoemde fiscale rulingbeleid schriftelijk vastgelegd om Nederland aantrekkelijker te maken voor Europese hoofdkantoren.
In 2004 bereikte Joop Wijn overeenstemming met US Treasury Secretary John Snow over een aanpassing van het belastingsverdrag tussen Nederland en de V.S. Enerzijds werd de bronbelasting op dividenden tussen moedermaatschappijen en dochterondernemingen afgeschaft. In ruil daarvoor kwamen er anderzijds zwaardere eisen aan deze ondernemingen. De moedermaatschappij moet 80% van de aandelen bezitten en er moeten daadwerkelijke economische activeiten worden ontplooid (substance-tests, geen “brievenbusmaatschappijen”). Ook werd de informatieuitwisseling tussen de belastingdiensten uitgebreid. [5][6]
Vanwege dit beleid om Nederland fiscaal aantrekkelijk voor bedrijven te maken, werd hij door hét internationale blad voor de belastingwereld Tax Business in 2005 uitgeroepen tot een van de vijftig machtigste personen ter wereld op fiscaal gebied. De American Chamber of Commerce kende minister Wijn de Investment Award 2007 toe, vanwege zijn "exceptional contributions" voor het Nederlandse investeringsklimaat tijdens zijn drie perioden in het kabinet.
Sinds 1997 stond de Amerikaanse belastingdienst (IRS) bedrijven toe om gebruik te maken van verschillen in definities tussen de Amerikaans-federale en Nederlandse belastingwetgeving van rechtspersonen en belastbare winst (Check-the-box). Het protocol uit 2004 liet dit met goedkeuring van zowel de Tweede en Eerste kamer, als de Amerikaanse senaat in stand. Vanaf 2020 wordt dit in Nederland bestreden op grond van de EU Richtlijn over hybridemismatches met derde landen. In 2025 heeft ook de V.S. aanvullende regels ingevoerd.[7][8][9][10]
Waar het Witte Huis in 2009 suggereerde dat Nederland een belastingparadijs was, kwam het daar direct op terug en werd bevestigd dat Nederland niet op de lijst hoort en dat de tekst zou worden aanpast. Academisch onderzoek heeft bevestigd dat Obama’s White House inderdaad de volgende dag Nederland uit het factsheet heeft gehaald.[11][12][13][14][15]
Mede door een oproep van oud-voetballer Johan Cruijff die over giften aan zijn 'trapveldjes' belasting moest betalen, heeft Wijn het schenkings- en successierecht voor alle goede doelen afgeschaft. Ook verdubbelde hij de fiscaal vrijgestelde vergoeding die aan vrijwilligers mag worden gegeven.
Op 7 juli 2006 werd Wijn minister van Economische Zaken in het derde kabinet Balkenende. Hij volgde Gerrit Zalm op, die minister van Economische Zaken a.i. was sinds het aftreden van Laurens Jan Brinkhorst. Hij heeft gezorgd voor aanname van de Aanbestedingswet in de Tweede Kamer. Naar aanleiding van de bouwfraude gelden strakkere regels voor opdrachtverstrekkingen door overheden.
In augustus 2006 is door Wijn de de subsidieregeling voor duurzame energie (MEP, de ministeriële regeling milieukwaliteit elektriciteitsproductie) gesloten voor nieuwe aanvragen, een omstreden maatregel.[16] Als opvolger van de MEP werd de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie ingevoerd (SDE).
Hij stond op plaats zes van de kandidatenlijst van het CDA voor de parlementsverkiezingen van 2006. Op 5 februari 2007 maakte hij bekend dat hij niet beschikbaar was voor het nieuwe kabinet en dat hij de Tweede Kamer ging verlaten om terug te keren naar het bedrijfsleven. Wijn gold als mogelijk fractievoorzitter.
Loopbaan na de politiek
[bewerken | brontekst bewerken]Van 1 juni 2007 tot begin 2009 was Wijn directeur (SEVP) van Rabobank Nederland voor Midden- en Kleinbedrijf en Food & Agri.[17] In februari 2009 werd hij door Gerrit Zalm naar ABN AMRO gehaald, om lid te worden van het Transitieteam, de beoogde raad van bestuur na de fusie van ABN AMRO (na afsplitsing RBS-stuk), MeesPierson en Fortis Bank-Nederland.[18] Hij was verantwoordelijk voor Commercial and Merchant Banking / Zakelijke relaties. In 2017 verliet Wijn ABN AMRO voor betaalbedrijf Adyen waar hij hoofd Strategy en Risk werd.[19] In maart 2020 verliet Wijn Adyen.
Wijn is daarnaast bestuursvoorzitter van het Oranje Fonds sinds begin 2011,[20] lid van het dagelijks bestuur van VNO-NCW en lid van de raad van commissarissen van Schiphol, van de Koninklijke Jaarbeurs Utrecht en van Stadsherstel Amsterdam.
Wijn was in 2021 met drie andere oud-bestuurders onderwerp van onderzoek door het Openbaar Ministerie naar aanleiding van de schikking door ABN AMRO inzake tekortschietende klantdossiers en transactiemonitoring. Na ruim drieënhalf jaar werd het onderzoek beëindigd met als toelichting "dat de voormalig bestuurders ieder hun rol hebben gepakt ofwel acties hebben ondernomen die geschikt zouden moeten zijn om de tekortkomingen te verhelpen of te verminderen."[21]
Daarna werd Wijn voorzitter van de raad van commissarissen van ASR Nederland, lid van de raad van commissarissen van de NIBC Bank en adviseur voor de Blackstone Group.[22]
- ↑ Ik geniet ervan dat het CDA geen protestantse partij is, Trouw, 24 maart 2004. Gearchiveerd op 13 oktober 2025.
- ↑ Joop Wijn eerste openlijk homoseksuele minister. COC (5 juli 2006). Geraadpleegd op 28 juli 2026.
- ↑ Handelsreis tegen armoede naar India. RD.nl. Geraadpleegd op 28 juli 2026.
- ↑ Molen, Folkert van der, Winstbejag geen vies woord meer bij armoedebestrijders. Duurzaam Ondernemen (28 november 2002). Geraadpleegd op 28 juli 2026.
- ↑ (en) Treasury Announces Entry Into Force of Protocol Amending U.S.-Netherlands Income Tax Treaty. U.S. Department of the Treasury (23 juni 2026). Geraadpleegd op 28 juli 2026.
- ↑ https://www.irs.gov/pub/irs-trty/netherte04.pdf
- ↑ Het Nederlandse parlement gaf stilzwijgende goedkeuring en geen enkele partij wilde bespreking of stemming. De Amerikaanse Senaat keurde het protocol goed op 17 november 2004.
- ↑ https://www.irs.gov/individuals/international-taxpayers/classification-of-taxpayers-for-us-tax-purposes
- ↑ Richtlijn (EU) 2017/952 van de Raad van 29 mei 2017 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2016/1164 wat betreft hybridemismatches met derde landen.
- ↑ https://www.irs.gov/irb/2025-09_IRB
- ↑ https://www.rd.nl/artikel/288624-obama-nederland-toch-niet-op-lijstje-belastingparadijzen
- ↑ https://www.dutchnews.nl/2009/05/holland_no_longer_a_us_tax_hav/
- ↑ Letter of the Dutch government to Parliament: TK, vergaderjaar 2009-2010, 31 369, nr. 8
- ↑ https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/leveling-playing-field-curbing-tax-havens-and-removing-tax-incentives-shifting-jobs
- ↑ https://repub.eur.nl/pub/103768
- ↑ Kamer fluit Wijn terug over MEP. Reformatorisch Dagblad (6 september 2006). Geraadpleegd op 30 juli 2026.
- ↑ "Joop Wijn gaat van Den Haag naar Rabobank", NRC Handelsblad, 5 maart 2007. Geraadpleegd op 13 juli 2009
- ↑ Heleen de Graaf & Daan van Lent: "Zalm haalt Joop Wijn naar top ABN Amro", NRC Handelsblad, 2 februari 2009. Geraadpleegd op 13 juli 2009
- ↑ Ivo Bökkerink: "Joop Wijn verlaat ABN AMRO voor Adyen", Het Financieel Dagblad, 11 januari 2017. Geraadpleegd op 7 februari 2018. Gearchiveerd op 6 oktober 2020.
- ↑ Overzicht bestuursleden Oranje Fonds. Geraadpleegd op 24 juni 2015. Gearchiveerd op 24 juni 2015.
- ↑ Veiligheid, Ministerie van Justitie en, OM gaat voormalig bestuurders ABN AMRO niet vervolgen - Nieuwsbericht - Openbaar Ministerie. www.om.nl (18 december 2024). Geraadpleegd op 6 januari 2025.
- ↑ Curriculum vitae Joop Wijn, ASR Nederland, 29 mei 2024. Gearchiveerd op 13 oktober 2025.
| Voorganger: Gerrit Ybema |
Staatssecretaris van Economische Zaken 2002–2003 |
Opvolger: Karien van Gennip |
| Voorganger: Steven van Eijck |
Staatssecretaris van Financiën 2003–2006 |
Opvolger: Jan Kees de Jager |
| Voorganger: Laurens Jan Brinkhorst |
Minister van Economische Zaken 2006–2007 |
Opvolger: Maria van der Hoeven |