bal

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ˈbɑːl/
• (Navdêr)

  Deng (Bidlîs):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Kîtekirin: bal

Navdêr 1

bal m

1. hiş, dên, mereq, dîqat, hay, aga
   • 2011 sibat 14, Zinarê Xamo, “Zembûrê ser qembûr û xeyalên azadiyê”, li ser zinarexamo.blogspot.com‎^[1]:

     Vê sibehê saet di 07.00-an da berî ku ez herim kar min bala xwe da termometreyê... Di bin sifirê ra 18 derece sar bû.

   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
2. serî, jorî, bilindî, balahî, berzahî, hilindî
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ji wêjeya klasîk

• ~ 1640, Melayê Cizîrî, Dîwan:

  Sehergahan di xelwê da
  Li bal 'ilmê te me'lûm e
  Ji jînê min tu meqsûd î

Tewandin

Tewandina bal

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	bal	bal
Îzafe	bala	balên
Çemandî	balê	balan
Nîşandera çem.	wê balê	wan balan
Bangkirin	balê	balino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	balek	balin
Îzafe	baleke	baline
Çemandî	balekê	balinan

Jê

• bala xwe danê
• balkêş
• bal kêşan
• balkişandin

Etîmolojî

ji erebî بال (bal)

Werger

• Almanî: Achtung → de m, Aufmerksamkeit → de m, Vorsicht → de m
• Farisî: توجه → fa, ^?ذینفع → fa, ^?قامت → fa, ^?نزد → fa
• Îngilîzî: attention → en, caution → en, regard → en, (paying) attention (to sth), (showing) interest (in sth), ^?focus → en, ^?pennon → en, ^?ala → en, ^?ear1
• Swêdî: uppmärksamhet → sv, fokus → sv
• Tirkî: dikkat → tr, endam → tr, kanat → tr, kat → tr, nezt → tr, yan → tr, ^?karşı → tr

Navdêr 2

bal m

1. bejn, bejnûbal, dirêjahiya mirovan
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Etîmolojî

Ji proto-hindûewropî *bhergh (bilind), proto-îranî *berz-, hevreha bala, bilind û berz

Werger

• Tirkî: ^?nezdinde → tr

Daçek

bal

1. cem, nik, dev, ba,
   li eynî cihî yan li nêzî wî cihî
   • 1995, tercimekirina Fawaz Husên, Biyanî, Stockholm: Nûdem, tercimeya L’Etranger ji hêla Albert Camus ve, →ISBN:

     Wî ji min re got ku piştî mirina jina wî, wî ew kûçik anîbû bal xwe.

Notên bikaranînê

• bal: Ez çûm bal wê.
• ji bal: Ez ji bal wê hatim.
• li bal: Ez li bal wê me.

Etîmolojî

Ji bi +‎ al (“alî”), bide ber devokî lal (li + al), bo.

Werger

• Almanî: bei → de
• Bambarayî: so, bara
• Fînî: (jonkin / jonkun) luo / luona / luokse
• Fransî: chez → fr
• Holendî: bij → nl
• Îdoyî: che → io
• Îngilîzî: at someone's home
• Portugalî: casa → pt
• Rusî: у → ru (u)
• Spanî: en casa de, donde → es
• Swêdî: hos → sv
• Tirkî: (bir kimsenin ya da bir şeyin) yanında

Zazakî

Navdêr

bal

1. bal, dîqet, dîhn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Azerî

Navdêr

bal

1. (xwarin) hingiv, hingivîn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên hingiv hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Daurî

Navdêr

bal

1. (gulûgiya) kuncî
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên kuncî hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Frîsî

Navdêr

bal

1. lep, kef (kefa destî)
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên kef hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Holendî

Bilêvkirin

•  IPA: /bɑl/

• Deng (Wijchen, Holenda):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

Navdêr 1

-	Yekjimar	Pirjimar
Navdêr	bal	ballen
Biçûkker	balletje	balletjes

bal n

1. gog, hol, top, tepik
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Jê

• voetbal, sneeuwbal, ballen

Navdêr 2

-	Yekjimar	Pirjimar
Navdêr	bal	bals
Biçûkker	-	-

bal nt

1. reqas, dans, sema, govend
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Mecarî

Rengdêr

bal

1. çep
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên çep hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Tübatulabalî

Navdêr

bal

1. (vexwarin) av
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên av/Werger3 hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Soranî

Navdêr

bal (pirjimar balان (balan))

1. bask, çeng
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Teteriya krîmî

Navdêr

bal

1. (xwarin) hingiv, hingivîn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên hingiv hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Tirkî

Bilêvkirin

• Deng:

  guhdar bikeⓘ

  (file)

Navdêr

bal

1. hingiv, hingivîn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Tirkmenî

Navdêr

bal

1. (xwarin) hingiv, hingivîn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên hingiv hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}