შინაარსზე გადასვლა

ტამაშ შუიოკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ტამაშ შუიოკი
ტამაშ შუიოკი
ოფიციალური პორტრეტი, 2024
უნგრეთის პრეზიდენტი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
5 მარტი, 2024 – 19 ივლისი, 2026
პრემიერ-მინისტრი  ვიქტორ ორბანი,
პეტერ მადიარი
წინამორბედილასლო კევერი
მემკვიდრეანდრაშ ბაკა

თანამდებობაზე ყოფნის დრო
22 ნოემბერი, 2016 – 4 მარტი, 2024
წინამორბედიბარნაბაშ ლენკოვიჩი
მემკვიდრელასლო შალამონი

საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი
თანამდებობაზე ყოფნის დრო
27 სექტემბერი, 2014 – 4 მარტი, 2024

თანამდებობაზე ყოფნის დრო
2000 – 2014

დაბადებული24 მარტი, 1956 (69 წლის)
კიშკუნფელედჰაზა, უნგრეთი
მეუღლეჟუჟანა ნადი
შვილები2
განათლებასეგედის უნივერსიტეტი
პროფესიაიურისტი, პოლიტიკოსი

ტამაშ შუიოკი (უნგრ. Tamás Sulyok; დ. 24 მარტი, 1956) — უნგრელი პოლიტიკოსი და იურისტი, რომელიც 2024-2026 წლებში უნგრეთის პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებდა. 2016 წლიდან 2024 წლამდე შუიოკს უნგრეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის თანამდებობა ეკავა. 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე შუიოკი წარდგენილი იყო, როგორც კოალიცია „ფიდესი — ქრისტიან-დემოკრატიული სახალხო პარტიის“ კანდიდატი.[1]

2026 წლის 18 ივლისს მან ხელი მოაწერა კონსტიტუციურ შესწორებას, რომლითაც იგი თანამდებობიდან გადააყენეს, მას შემდეგ, რაც ახლად არჩეულმა პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მადიარმა თავისი პარტიის საკონსტიტუციო უმრავლესობა გამოიყენა ამ შესწორების გასატანად.[2]

შუიოკი 2014 წელს უნგრეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლედ დაინიშნა, 2016 წელს კი მისი თავმჯდომარე გახდა. უფლებამოსილების პერიოდში მან რამდენიმე სადავო გადაწყვეტილებას გაუწია ზედამხედველობა, მათ შორის ისეთებს, რომლებიც მასწავლებელთა გაფიცვის უფლებას ეხებოდა.[3]

2024 წლის თებერვალში შუიოკი პრეზიდენტობის კანდიდატად დასახელდა პარტია „ფიდესის“ მიერ, კატალინ ნოვაკის გადადგომის შემდეგ, რაც სექსუალური ძალადობის საქმეში თანამონაწილის შეწყალების გამო გამოწვეულ საზოგადოებრივ პროტესტს მოჰყვა.

26 თებერვალს ეროვნულმა ასამბლეამ შუიოკის კანდიდატურა ხმების ორი მესამედით დაამტკიცა (134 მომხრე, 5 წინააღმდეგი, 60-მა დეპუტატმა კი პროტესტის ნიშნად დარბაზი დატოვა).[4] შუიოკს მხარი „ფიდესმა“ და მისმა კოალიციურმა პარტნიორმა, ქრისტიან-დემოკრატიულმა სახალხო პარტიამ დაუჭირეს. კენჭისყრის დასრულებისთანავე შუიოკმა ფიცი დადო, თუმცა თანამდებობა ოფიციალურად 5 მარტს დაიკავა.

ოპოზიციურმა პარტიებმა შუიოკის წარდგენა გააკრიტიკეს, იგი პოლიტიკურად გამოუცდელად დაახასიათეს და 25 თებერვალს ბუდაპეშტში საპროტესტო აქცია გამართეს, სადაც პრეზიდენტის პირდაპირი წესით არჩევას ითხოვდნენ.[3]

თავის საინაუგურაციო სიტყვაში შუიოკმა გამოთქვა მზადყოფნა, ყოფილიყო კანონის ერთგული მიმდევარი, რომელიც შეეცდებოდა, თავი აერიდებინა უნგრეთის პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიური ჩარევისგან. შუიოკმა ასევე დაგმო ევროკავშირის მიერ უნგრეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციები და პროცედურები, რომლებიც კანონის უზენაესობისა და დემოკრატიული მმართველობის გარშემო არსებულ შეშფოთებას უკავშირდებოდა. მან აღნიშნა, რომ „კანონის უზენაესობის სწორად განსაზღვრული კონცეფცია იკარგება და დღევანდელ ევროპაში, წმინდად უტილიტარული პოლიტიკური მიდგომის ფარგლებში, იდეალიდან კერპად იქცევა“. შუიოკმა ხაზგასმით დაამატა, რომ ევროკავშირის წევრმა სახელმწიფოებმა უნდა შეინარჩუნონ თავიანთი სამართლებრივი ეროვნული სუვერენიტეტი.[4]

თანამდებობის დაკავებისთანავე, 5 მარტს, მისი პირველი ნაბიჯი პრეზიდენტის რანგში ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში (ნატო) შვედეთის გაწევრიანების თაობაზე მიღებული კანონპროექტის ხელმოწერა იყო.[5]

  1. ↑ Presinszky, Judit. (2024-02-22) Sulyok Tamás, az Alkotmánybíróság elnöke a Fidesz-KDNP államfőjelöltje hu. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 23 February 2024. ციტირების თარიღი: 2024-02-23
  2. ↑ Thorpe, Nick; Moore, Henry (18 July 2026). „Hungary's president agrees to stand down after parliament backs removal“. BBC News.
  3. 1 2 Hungary parliament elects new president following scandal en (2024-02-26). ციტირების თარიღი: 2024-02-27
  4. 1 2 Spike, Justin. (2024-02-27) Hungarian parliament elects new president after predecessor resigned in scandal en. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 27 February 2024. ციტირების თარიღი: 2024-02-27
  5. ↑ Hungary's president formally signs the approval of Sweden's NATO bid, removing last obstacle en (5 March 2024). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 5 March 2024. ციტირების თარიღი: 5 March 2024
  6. ↑ The Grand Master meets the President of the Republic. ციტირების თარიღი: 3 February 2026
  7. ↑ Omirgazy, Dana (2 October 2025). „Kazakh, Hungarian Presidents Pledge to Expand Trade and Economic Partnership“. The Astana Times. ციტირების თარიღი: 17 October 2025.
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ტამაშ_შუიოკი&oldid=5478753“-დან