صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۸٬۳۲۴ کاربر فعال و ۱٬۱۰۱٬۳۰۱ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

حسن بن علی بن ابی‌طالب، امام دوم شیعیان است و جدِّ مادری سلسلهٔ امامان شیعه دوازده‌امامی از محمد باقر تا حجت بن الحسن و نیز امامان اسماعیلیه به‌شمار می‌رود. او فرزندِ علی بن ابی‌طالب و فاطمه زهرا و نوهٔ محمد بن عبدالله، پیامبر اسلام، است. مسلمانان و به ویژه شیعیان از وی با عنوان امام حسن مجتبی یاد می‌کنند. کُنیهٔ وی ابومحمّد است. او از اهل بیت و نیز آل کسا به‌شمار می‌آید. از دیدگاه برخی از اهل سنت همچون ابن کثیر و ابن حجر، او پنجمین و آخرین خلیفه از خلفای راشدین محسوب می‌شود. هفت سال آغازین زندگی حسن هم‌زمان با حیات پدربزرگش، محمّد، بود. گفته‌هایی از محمّد نقل شده است که نشان از علاقه‌اش به حسن و برادرش، حسین، دارد؛ مانند: «حسن و حسین سرور جوانان اهل بهشتند». مهم‌ترین رویداد روزگار کودکی حسن شرکت در رویداد مباهله و نامیده شدن به عبارت «ابناءَنا» در آیهٔ مباهله است. در دوران خلافت علی بن ابی‌طالب، حسن در رکاب پدرش بود و او را در جنگ‌ها همراهی می‌کرد. مفسران شیعه و سنی در شأن نزول آیات دیگری چون آیه اطعام، آیه تطهیر و آیه مودت؛ گزارش‌هایی را نقل کرده‌اند. پس از کشته شدن علی بن ابی‌طالب، جمع زیادی از مسلمانان در کوفه با حسن به عنوان خلیفه بیعت کردند. سپس، وی مکاتباتی با معاویه داشت و او را به تبعیت از خود فراخواند اما در نهایت پس از چند ماه، معاویه با سپاهی به عراق لشکر کشید. در این زمان حسن موفق نشد سپاه بزرگی فراهم آورد و حتی برخی فرماندهان سپاهش از جمله عبیدالله بن عباس با رشوه به معاویه پیوستند. خود حسن که در مدائن بود مورد حمله جمعی از مخالفانش قرار گرفت و مجروح شد. نهایتاً، وی پس از شش ماه حکومت، مجبور به صلح با معاویه شد. به این ترتیب خلافت با شرایطی به معاویه منتقل شد. در خصوص دلایل و شرایط صلح بین مورخان و متکلمان مسلمان اختلاف زیادی وجود دارد.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… کالسکه حمل دانش‌آموزان در اواخر سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم در ایالات متحده آمریکا برای انتقال کودکان به مدرسه استفاده می‌شد؟ (در تصویر)
… شاه عباس بزرگ پیرو باورهای صفویان، هنگام حضور در میدان جنگ، پیراهنی ویژه زیر زره خود می‌پوشید که بر روی آن آیات قرآن و ادعیه نوشته شده بود؟
… نخستین کلیسای ارمنیان تهران، کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس است که همزمان با حکومت کریم‌خان زند بنا شد؟
… در گذشته در انگلستان، اسکاتلند و فرانسه، پیرو قانون مالیات بر پنجره، متناسب با تعداد پنجره‌ها از شهروندان مالیات دریافت می‌شد؟
… فعالان فرمان مبارزه سازمان جوانان آزاد آلمان آنتن‌های تلویزیونی را از جهت آلمان غربی به سمت فرستنده‌های آلمان شرقی می‌چرخاندند؟
… مریم میرزاخانی که بعدها نخستین زن برندهٔ مدال فیلدز شد، در نخستین سال دورهٔ متوسطه اول عملکرد خوبی در ریاضیات نداشت و سال بعد با تغییر معلم و تشویق او، استعدادش در ریاضی شکوفا شد؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۱۴ آبان ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۱۰۱٬۳۰۱ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

دولورس هوارتا

دارایی‌های دیجیتالی به ارزش ۶٫۳۶ میلیارد دلار آمریکا از صرافی رمزارز بایننس به سرقت رفت.
دولورس هوارتا (در تصویر) فعال کارگری آمریکایی، در ۹۶ سالگی درگذشت.
کواتموک کاردناس سیاستمدار مکزیکی، در ۹۲ سالگی درگذشت.
پاتریک استوارت بازیگر بریتانیایی، در ۸۶ سالگی درگذشت.
دست‌کم ۶۹ نفر در پی برخورد دو قطار سریع‌السیر به یکدیگر در استان تولدو، اسپانیا کشته شدند.
لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا بار دیگر به‌عنوان رئیس‌جمهور برزیل انتخاب شد.

یادبودها

امروز: پنجشنبه، ۵ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۱۴ آبان ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲۴ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۸۶۴ - بنیان نهادن سلسلهٔ علویان طبرستان توسط داعی کبیر.
۲۰۰۶ - به حکم دادگاه ملی عراق ،صدام حسین تکریتی به جرم جنایت علیه بشریت به اعدام محکوم شد.

زادروزها

۱۶۱۵ - زادروز ابراهیم یکم سلطان امپراتوری عثمانی از سال ۱۶۴۰ تا ۱۶۴۸
۱۸۵۴ - زادروز پل ساباتیه شیمیدان فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۱۲
۱۹۱۳ - زادروز ویوین لی بازیگر انگلیسی، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۲۱ - زادروز فوزیه فؤاد، خواهر ملک فاروق، نخستین همسر محمدرضا پهلوی آخرین پادشاه ایران
۱۹۴۸ - زادروز ویلیام دانیل فیلیپ فیزیکدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۹۷ به همراه استیون چو و کلود کوهن تانوژی
۱۹۵۹ - زادروز برایان آدامز ترانه سرا، آهنگساز، گیتاریست، بیسیست، تهیه کننده، فعال اجتماعی، عکاس و از شناخته‌شده‌ترین خواننده‌های راک انگلیسی
۱۹۶۳ - زادروز ژان-پی‌یر پاپن فوتبالیست فرانسوی

درگذشت‌ها

۱۳۷۰ - درگذشت کازیمیر کبیر آخرین شاه لهستان از خاندان پیاست از ۱۳۳۳ تا ۱۳۷۷
۱۸۷۹ - درگذشت جیمز کلرک ماکسول فیزیکدان بریتانیایی
۱۹۴۴ - درگذشت آلکسیس کارل (در تصویر) زیست‌شناس فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۱۲
۱۹۸۹ - درگذشت ولادیمیر هوروویتس پیانیست روس-اکراینی-آمریکایی
۱۹۹۷ - درگذشت آیزایا برلین فیلسوف سیاسی، اندیشه‌نگار و نظریه‌پرداز سیاسی بریتانیایی
۲۰۰۶ - درگذشت بولنت اجویت سیاستمدار، شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، نخست‌وزیر پیشین ترکیه

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای نوامبر – یادبودهای بیشتر…