Pontevedra
- Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pontevedra (argipena)».
| Pontevedra Pontevedra | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Galiziako udalerrien zerrenda | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Pontevedrako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Miguel Anxo Fernández Lores (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Pontevedra | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Pontevedra | ||||||||||
| Posta kodea | 36000 eta 36001–36162 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 36038 | ||||||||||
| Herriburua | Pontevedra | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°26′01″N 8°38′51″W / 42.4336°N 8.6475°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 118 km² | ||||||||||
| Altitudea | 24 m | ||||||||||
| Mugakideak | Barro, Poio, Moraña, Campo Lameiro, Cerdedo Cotobade, Ponte Caldelas, Soutomaior, Vilaboa eta Marín | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 83.316 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 706 bizt/km² | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Barcelos, Salvador da Bahia, Merlo, San José, Santo Domingo, Nafpaktos Municipal Unit (en) | ||||||||||
| Matrikula | PO | ||||||||||
| pontevedra.gal | |||||||||||
Pontevedra[1] izen bereko probintziako hiriburua da, Espainiako Galiziako autonomia erkidegoan kokatuta dagoena.
Azken erroldaren arabera 83.316 biztanle zituen 118 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mugakideak honako udalerriak ditu: iparraldean, Barro, Moraña eta Campo Lameiro; hegoaldean, Vilaboa eta Soutomaior; ekialdean, Cotobade eta Ponte Caldelas; eta mendebaldean, Meis, Poio eta Marín.
Izen bereko itsasadarraren hasieran dago, bai eta hegoaldean Vigoko itsasadarraren hasieran ere, Rias Baixasen ingurune naturalean.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Barro, Poio, Moraña, Campo Lameiro, Cerdedo Cotobade, Ponte Caldelas, Soutomaior, Vilaboa eta Marín.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 13.1 | 14.3 | 16.6 | 17.9 | 19.9 | 23.5 | 25.6 | 25.6 | 23.6 | 19.7 | 16.0 | 13.8 | 19.1 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 9.5 | 10.6 | 12.1 | 13.2 | 15.4 | 18.5 | 20.5 | 20.4 | 18.8 | 15.6 | 12.3 | 10.5 | 14.8 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 6.0 | 6.8 | 7.6 | 8.5 | 10.9 | 13.4 | 15.4 | 15.2 | 13.9 | 11.4 | 8.6 | 7.3 | 10.4 |
| Euria (mm) | 204 | 190 | 126 | 140 | 129 | 66 | 44 | 47 | 108 | 185 | 198 | 254 | 1691 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 15 | 13 | 12 | 13 | 13 | 8 | 5 | 5 | 8 | 13 | 14 | 15 | 134 |
| Eguzki orduak | 116 | 112 | 179 | 197 | 226 | 270 | 292 | 278 | 212 | 151 | 116 | 98 | 2223 |
| Iturria: AEMET[2] | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 39.380 gizon, 43.959 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 55,6 udalerri berean jaioak ziren[4], probintziako batez bestekoaren (% 58,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,8 —probintzian % 9,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9.869 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 70,8)[5]. Jaiolekuko herrialde nagusiak Venezuela, Kolonbia, Argentina dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 42.646 etxebizitza zeuden: 33.017 (% 77,4) nagusiak eta 9.629 (% 22,6) ez-nagusiak.[6] Kontsumo elektrikoaren arabera, 3.369 (% 7,9) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 6.055 (% 14,2) hutsik zeuden.[7] Etxebizitza nagusien % 73,7 jabetzan zegoen eta % 17,8 alokairuan.[8]
Etxebizitza multzoa
Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa)
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Guztira 33.017 etxegune zeuden, eta horietatik 8.799 (% 26,6) pertsona bakarrekoak ziren.[9] Etxeguneen % 71,2 familia batek osatzen zuen eta % 1,9 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[10]
Etxeguneak tamainaren arabera
Etxeguneak motaren arabera
Etxebizitzen % 43,9 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 23,5 2001etik aurrera.[11] Etxebizitzen % 16,0 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 16,3 120 m²-tik gorakoa.[12]
Eraikuntza garaia
Azalera erabilgarria
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.483 euro-koa zen[13], eta etxegune bakoitzeko 36.854 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.137 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 19.015 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 58,9[14]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,6), beste diru-sarrerak (% 11,4), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 3,7).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[15][oh 1]Udalerrian indizea 30,8 da, probintziakoaren (28,4) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Parrokiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerria 18 parrokiak osatzen dute.
- Alba (Santa María)
- Bora (Santa Mariña)
- Campañó (San Pedro)
- A Canicouva (Santo Estevo)
- Cerponzóns (San Vicente)
- Lérez (San Salvador)
- Lourizán (Santo André)
- Marcón (San Miguel)
- Mourente (Santa María)
- Ponte Sampaio (Santa María)
- Pontevedra (San Bartolomeu e Santa María)
- Salcedo (San Martiño)
- San Xosé (San Xosé)
- Santa María de Xeve (Santa María)
- Tomeza (San Pedro)
- Verducido (San Martiño)
- A Virxe do Camiño (Virxe do Camiño)
- Xeve (Santo André).
Pontevedrar ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Pedro Sarmiento de Gamboa (1532-1592), itsasgizona, esploratzailea, idazlea, astronomoa, zientzialaria eta humanista.
- Xoan Manuel Pintos Villar (1811-1876), idazlea.
- Manuel Portela Valladares (1867-1952), kazetari eta politikaria.
- Valentín Paz-Andrade (1998-1987), idazlea eta kazetaria.
- Alejandro de la Sota (1913-1996), arkitektoa.
Iruditegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Pontevedrako udaletxea.
- Leña enparantza.
- Erromesaren eliza.
- Pontevedrako Probintzia Aldundiaren jauregia.
- Burguaren zubia.
- Zubi esekia.
Herri eta hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Pontevedrak honako hiri senidetuak ditu[16]:
Merlo, Argentina
Salvador da Bahia, Brasil[17]
San José, Costa Rica
Santo Domingo, Dominikar Errepublika
Nafpaktos, Grezia
Barcelos, Portugal
Gondomar, Portugal
Vila Nova de Cerveira, Portugal
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindia. 32. araua: Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. (kontsulta data: 2012-5-26).
- ↑ AEMET. Valores Climatológicos Normales. Pontevedra - Mourente. .
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Pontevedra.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Pontevedra.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Pontevedra.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Pontevedra.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.
- ↑ IGADI: Os irmanamentos dos concellos de Galicia
- ↑ SECRI, Salvador da Bahia
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Galizieraz)(Gaztelaniaz)(Ingelesez) Pontevedrako Udalaren webgunea
- (Gaztelaniaz) Turismoa Pontevedran

