nemet
Brezhoneg
Gerdarzh
- Meneget er C'hatholicon (1499): nemet.[1]
- Anv-gwan-verb ar wrizienn NEM, Ā«Ā krommaƱ, gwaraƱ, dasparzhĀ Ā», a gaver e-barzh Ā«Ā lemelĀ Ā», ha Ā«Ā neƱvĀ Ā».[2]
Araogenn
| Gour | Furm |
|---|---|
| U1 | nemedon |
| U2 | nemedout |
| U3g | nemetaƱ |
| U3b | nemeti |
| L1 | nemedomp |
| L2 | nemedoc'h |
| L3 | nemeto/nemete |
| D | nemedor |
nemet /ne.ĖmetĖ/
- Dirak un niver
- Te n'out mann ebed amaƱĀ : te a zo warlerh PĆ“lig, ha PĆ“lig a oa an diweza 'med unan. ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© PremiĆØre Partie, 1966, p. 55.)
- Div eur nemet ugent. Kreisteiz nemet pemp.
- En droienn an holl nemet:
- Kousket eo an holl en ti e-giz aelez, 'nemet Annaig a zo war-sao o cāhortoz Laou. ā (Yann ar Floc'h, KoƱchennou eus Bro ar StĆŖr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 88.)
- War-lerc'h ur verb er stumm-nac'h:
- ... an traoĆ¹-maƱ n'int nemet sorc'hennoĆ¹ lu, [...] ā (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 134.)
- Va zad a venne ober din studiaƱ al lezennoĆ¹, met n'em boa menoz-all ebet nemet mont da redek mor. ā (Daniel Defoe, lakaet e brezhoneg gant Yeun ar Gow, Abrobin, Al Liamm, 1964, p. 7.)
- [...]Ā ; koulskoude, ne denne nag e zellou nag e zonj diwarni, nemet en desped d'ean. ā (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 171.)
- ken (+ anv-kadarn) nemet ...
- O youl a gouezhe zoken war draoĆ¹ ha n'o doa talvoudegezh ebet evitoĀ : n'o doa ken c'hoant, a gredan, nemet da zistrujaƱ kement tra a c'hellfe degas da soƱj dezho eus un Doue en neƱv hag a roio da bep hini hervez e oberoĆ¹. ā (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 30.)
- en troiennoĆ¹
- N'en devoa seurt nemet ar pezh a c'houneze bemdez ... . ā (Yann ar Floc'h, KoƱchennou eus Bro ar StĆŖr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 136.)
- "Gwir eo," eme ar person. "BremaƱ, pa'm eus lakaet ac'hanoc'h penn-ouzh-penn gant ho mab, e c'hallet akuitaƱ hepdon. Nemet ho pefe ar galon da vont betek ar penn." ā (Anatol ar Braz, lakaet e brezhoneg gant Erwan ar Moal, Mojenn an Ankou, MouladurioĆ¹ Hor Yezh, 1986, p. 43.)
GerioĆ¹ heƱvelster
DeveradoĆ¹
Krennlavar
- Al logodenn n'he deus nemet un toull a zo boued d'ar c'hazh ā (Krennlavar.)
TroidigezhioĆ¹
Stagell
nemet stagell kenurzhiaƱ
- met
- Glav a raio, nemet mont a rin memes tra.
- A verk ur vartezeadenn, gant an doare-divizout:
- Mont a rin da bourmen nemet glav a rafe.
- Nāhon eus na gwele na boued da reiƱ deocāh nemet kousket a rafecāh war ar solier, ha debriƱ eus hon bara-heiz. ā (FaƱch an Uhel, KontadennoĆ¹ ar Bobl/2, Al Liamm, 1985, p. 160.)
- Ma laras na dimezje ken biken nemet kavout a raje unan hag a zereje dezhi en pep tra abidoĆ¹ eured e wreg kentaƱ ā (FaƱch an Uhel, KontadennoĆ¹ ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 25.)
- Ā«Ā [...]Ā ; ne daio hini da gregiƱ ennoc'h nemet lammat a rafe dreist hor c'horf-ni, [...].Ā Ā» ā (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 18.)
- Unan bennak, ne oufen ket kavaret deocāh piv, nemet Job Lo e vije, a roas dezhaƱ un hortad ..., ā (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 232.)
- ā [...]. C'houi a zo tud diod, ha nemet lekeat e ve dirak ho kinou, ne gavfec'h tamm da vezur ho korf. [...]. ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 62.)
- Kig nemet ur gouel-berz a ve Da Wener ne zebri morse. w:Gourc'hemennoĆ¹ an Iliz
- Morse, nemet Mab Doue e vije, ne voe den ker mat-all war an douar... ā (Yann ar Floc'h, KoƱchennou eus Bro ar StĆŖr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 11.)
- Ā«Ā YaĀ ! daonet outĀ ! nemet ober a rafes kement-maƱĀ : ... ā (Yann ar Floc'h, KoƱchennou eus Bro ar StĆŖr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 134.)
- Dre amaƱ e oa asur ne chomfe ket pell-pell, nemet mont a rafe da sellout ouzh beg an tour en ur vered bennak. ā (Abeozen, Pirc'hirin Kala-GoaƱv, Al Liamm, eil emb. 1986, p. 138.)
- nemet ur chaƱs a ve
Stagell isurzhiaƱ
nemet stagell isurzhiaƱ (ral).
- ā Termenadur da glokaat (OuzhpennaƱ)
- Mont a rin da bourmen nemet e rafe glav ā (MammennĀ ?.)
Notenn
- Doare-diskleriaƱ pe doare-divizout da-heul ar stagell kenurzhiaƱ, doare-divizout da-heul ar stagell isurzhiaƱ.
Gwelet ivez
- AraogennoĆ¹ brezhonek, stag
Adverb
- Nemet ec'h anavezer bugale an toradoĆ¹ bras dre ma tougont pezhioĆ¹ dilhad forbuet o breudeur gozh, dilhadoĆ¹ hag a dalvezo c'hoazh d'ar breur war-lerc'h [...]. ā (PĆŖr-Jakez Heliaz, Marh al lorh, Plon, 1986, p. 197.)
TroidigezhioĆ¹
DaveoĆ¹
- ā Jehan Lagadeuc, Nemet, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar BibliothĆØque nationale de France.
- ā Lexique Ćtymologique des termes les plus usuels du Breton Moderne
