ตรีผลา สรรพคุณเสริมภูมิคุ้มกัน กับคุณประโยชน์อนันต์ที่ควรรู้

         ตรีผลาเป็นการรวมกันของผลไม้ 3 ชนิด ซึ่งมีสรรพคุณดี ๆ ในตัวเอง ได้แก่

• สมอพิเภก : รสฝาด มีสรรพคุณขับเสมหะในลำคอ ทำให้ชุ่มคอ แก้โรคตา แก้ธาตุกำเริบ บำรุงธาตุ แก้ไข้ แก้ริดสีดวง แก้ท้องร่วง ท้องเดิน และรักษาโรคท้องมาน
• สมอไทย : มีรสขมและร้อน แก้ไข้ ขับเสมหะ แก้ลมป่วง แก้พิษร้อนภายใน และเป็นยาระบาย
• มะขามป้อม : อุดมไปด้วยวิตามินซี แก้อาการท้องเสีย แก้กระหาย แก้หวัด แก้ไอ แทนยาแก้ไอได้ ช่วยละลายเสมหะ ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยรักษาโรคบิด ช่วยรักษาเลือดออกตามไรฟัน เป็นยาระบาย เป็นยาถ่ายพยาธิ

          เมื่อนำผลไม้ทั้ง 3 ชนิด มารวมกันเป็นตำรับยาตรีผลา จึงเป็นยาสมุนไพรที่มีประโยชน์อนันต์ ดังนี้

1. ช่วยแก้ไข้ แก้หวัด ขับเสมหะ

2. ช่วยลดความร้อน รักษาสมดุลธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย

3. ล้างพิษ โดยเฉพาะในระบบทางเดินอาหาร ระบบเลือด และระบบน้ำเหลือง

4. กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกัน

5. เป็นยาระบายที่ช่วยให้ถ่ายและช่วยให้หยุดขับถ่ายอย่างรู้จังหวะเวลา เพราะมีสารแทนนินช่วยหยุดการระบาย ไม่ทำให้ร่างกายขับถ่ายจนรู้สึกเพลีย

6. แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อจากอาหารไม่ย่อย หรือมีการอุดตันของอุจจาระหรือปัสสาวะ

7. ช่วยให้ปัสสาวะใสและออกง่าย

8. แก้อาการลิ้นไม่รับรสอาหาร

          นอกจากนี้ในตรีผลายังมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่ให้คุณประโยชน์ดี ๆ ต่อร่างกายอีกด้วย

          คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เผยบทความวิชาการเกี่ยวกับสารสำคัญทางเภสัชวิทยาของพิกัดยาตรีผลา (การต้มตรีผลาแล้วสกัดเอาแต่น้ำมาใช้) ระบุว่าตรีผลามีสารกลุ่มฟีนอลิกและแทนนิน แบ่งเป็น 4 กลุ่มหลัก คือ

     1. กรดเชบูลิกและสารกลุ่มอัลลาจิแทนนินชนิดที่มีกรดเชบูลิกในโครงสร้าง

     2. สารกลุ่มอัลลาจิแทนนินชนิดที่ไม่มีกรดเชบูลิกในโครงสร้าง

     3. กรดแกลลิกและสารกลุ่มแกลเลตเอสเตอร์

          จากการศึกษาในผู้ที่มีภาวะไขมันในเลือดสูงที่รับประทานผงตรีผลาขนาด 500 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร นาน 4 สัปดาห์ และกลุ่มควบคุมที่ได้รับยาหลอก พบว่า กลุ่มที่รับประทานผงตรีผลามีระดับคอเลสเตอรอลรวม ไตรกลีเซอไรด์ และ LDL ลดลง ต่างจากกลุ่มที่ไม่ได้รับตรีผลาอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ

          แต่ทั้งนี้กลุ่มที่ใช้ตรีผลาก็พบอาการข้างเคียงเล็กน้อย คือ มีอาการถ่ายอุจจาระเหลว ซึ่งสามารถหายได้เองหลังหยุดรับประทานตรีผลา ขณะที่ค่าเอนไซม์ในตับ (AST, ALT, ALP) การทำงานของไต และค่าโลหิตวิทยาของอาสาสมัครทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน

          ผลการศึกษาในเด็กอายุ 8 ขวบ-12 ปี ที่ใช้น้ำยาบ้วนปากตรีผลา ความเข้มข้นร้อยละ 0.6 กับน้ำยาบ้วนปากจากสารละลายคลอเฮกซิดินความเข้มข้นร้อยละ 0.1 พบว่า น้ำยาบ้วนปากทั้งสองตัวมีผลลดคราบแบคทีเรียเกาะตัวที่ฟันไม่แตกต่างกัน แต่น้ำยาบ้วนปากตรีผลามีผลลดจำนวนแบคทีเรียในช่องปากได้ดีกว่า และการบ้วนปากด้วยสารละลายตรีผลาที่ความเข้มข้นร้อยละ 6 มีผลลดปริมาณเชื้อสเตร็ปโตคอคคัส (Streptococcus) ในช่องปากเทียบเท่ากับการใช้สารละลายคลอเฮกซิดินที่ความเข้มข้นร้อยละ 0.2 เลยทีเดียว

          นอกจากสรรพคุณหลัก ๆ ตามตำรับยาสมุนไพรแล้ว ตรีผลาก็ยังมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่น่าสนใจไม่เบา ที่สำคัญกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ยังแนะนำให้ใช้ตรีผลาเพื่อให้ร่างกายมีสุขภาพแข็งแรงในช่วงโควิด 19 ด้วย

          - มะขามป้อม 1 ส่วน ( 200 กรัม)

          - ลูกสมอพิเภก 1 ส่วน ( 200 กรัม)

          - ลูกสมอไทย 1 ส่วน ( 200 กรัม)

          - น้ำเปล่า 1 ลิตร

          - มะขามป้อม 12 ส่วน (ประมาณ 45 กรัม) โดยมะขามป้อมมีรสเปรี้ยว ฝาด ขม จะช่วยกัดเสมหะ ละลายเสมหะได้ดี

          - ลูกสมอพิเภก 8 ส่วน (ประมาณ 30 กรัม) ช่วยเรื่องแก้ไข้ ตัวร้อน

          - ลูกสมอไทย 4 ส่วน (ประมาณ 15 กรัม) แก้อาการครั่นเนื้อครั่นตัว อ่อนเพลีย สาเหตุจากวาตะ หรือลมผิดปกติ

          - น้ำเปล่า 3 ลิตร

          - ผลมะขามป้อมแห้ง 100 กรัม

          - ผลสมอไทยแห้ง 50 กรัม

          - ผลสมอพิเภกแห้ง 30 กรัม

          - น้ำสะอาด 3 ลิตร

          - น้ำผึ้ง 30 มิลลิลิตร

          - น้ำมะนาว 10 มิลลิลิตร

          - เกลือ 1/8 ช้อนชา

          1. นำสมุนไพรแห้งทั้ง 3 ชนิดมาต้มในน้ำสะอาด 3 ลิตร

          2. ต้มเคี่ยวจนเหลือ 1 ลิตร จากนั้นกรองด้วยผ้าขาวบาง

          3. พักให้หายร้อนสักครู่ แล้วปรุงรสด้วยเกลือ น้ำผึ้ง น้ำมะนาว เพียงเล็กน้อย

          สมุนไพรไม่ว่าจะชนิดไหนก็ควรกินและใช้อย่างระมัดระวัง กับตรีผลาเองก็เช่นกัน ที่มีข้อห้ามและข้อควรระวัง ดังนี้

     * ไม่ควรใช้ตรีผลาติดต่อกันนานเกิน 7-10 วัน โดยเฉพาะการกินในรูปแบบสารสกัด หรือตำรับยา เพราะอาจมีความเข้นข้นที่สูงเกินไป และอาจก่ออันตรายกับตับและไตได้

     * สตรีในช่วงมีประจำเดือนควรงดรับประทานตรีผลา เพราะอาจจะทำให้ประจำเดือนมามากกว่าปกติ

     * ผู้ที่เป็นโรคหัวใจไม่ควรรับประทานตรีผลา รวมถึงผู้ที่รับประทานยาละลายลิ่มเลือด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทานตรีผลาด้วย

• 13 สมุนไพรเสริมภูมิคุ้มกัน ควรมีติดบ้านในช่วงโควิด 19
• วิธีกินฟ้าทะลายโจรเสริมภูมิคุ้มกันในช่วงโควิด 19 คนป่วย-ไม่ป่วย กินได้แค่ไหน
• วิธีกินกระชายขาว สำหรับคนติดโควิดหรือยังไม่ป่วย รู้ไว้ใช้ให้ปลอดภัย
• โกฐจุฬาลัมพา สมุนไพรยับยั้งโควิด 19 สรรพคุณดีอย่างไร รักษาโรคอะไรได้บ้าง
• ฟ้าทะลายโจร กระชายขาว กินคู่กันได้ไหม ไขข้อสงสัยเรื่องสมุนไพรรักษาโควิด
• กระชายขาว ต้านโควิด 19 ได้จริงไหม พร้อมสรรพคุณที่น่าสนใจ
• มะขามป้อม ผลไม้วิตามินซีสูงปรี๊ด ประโยชน์จี๊ดกว่าแก้ไอ !
• 12 ยาสมุนไพรดูแลตัวเองในเบื้องต้น เมื่อติดโควิดแล้วต้องรักษาตัวที่บ้าน Home isolation

ขอบคุณข้อมูลจาก : ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์, กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, สถาบันการแพทย์แผนไทย, คลินิกยักษ์, เฟซบุ๊ก สมุนไพรอภัยภูเบศร, รายการโหนกระแส, Spring