กรมลดโลกร้อน เปิดเวทีรับฟังความคิดเห็น “แผนปฏิบัติการด้านการปรับตัวฯ รายสาขา” (พ.ศ. 2569–2573) เชื่อมการปรับตัวของไทยสู่เป้าหมายและตัวชี้วัดระดับโลก

วันที่ 27 สิงหาคม 2569 กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (สส.) จัดการประชุมรับฟังความคิดเห็นต่อ (ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศรายสาขา (พ.ศ. 2569 – 2573) เพื่อเปิดโอกาสให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเสนอแนะต่อร่างแผนฯ ก่อนนำไปปรับปรุงเป็นแผนฉบับสมบูรณ์ โดยมุ่งให้มาตรการ แนวทางการดำเนินงาน และตัวชี้วัดของแผนรายสาขา สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทยและเชื่อมโยงกับเป้าหมายการปรับตัวระดับโลก (Global Goal on Adaptation: GGA) โดยมีดร.พิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช อธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เป็นประธาน พร้อมหน่วยงานร่วมรับฟังความเห็นกว่า 100 คน ณ ห้องประชุมอารีย์สัมพันธ์ อาคารกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม

ดร.พิรุณ สัยยะสิทธิ์พานิช อธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยถึงสถานการณ์วิกฤตภูมิอากาศว่า จากรายงาน State of the Global Climate 2025 ขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ระบุว่า ช่วงปี 2558–2568 เป็น 11 ปีที่ร้อนที่สุดเท่าที่มีการบันทึกสถิติ โดยมีอุณหภูมิสูงกว่ายุคก่อนปฏิวัติอุตสาหกรรมถึง 1.43 องศาเซลเซียส อีกทั้งสถาบันวิจัยระดับโลก (WIR และ NOAA) คาดการณ์การเกิดปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño)” ที่จะทวีความรุนแรงสูงสุดช่วงเดือนธันวาคม 2569 ถึงกุมภาพันธ์ 2570 ซึ่งจะส่งผลให้เกิดภัยแล้งและคลื่นความร้อนรุนแรงทั่วโลก สำหรับประเทศไทย ผลกระทบเกิดขึ้นอย่างชัดเจน เช่น เหตุการณ์น้ำท่วมหนักที่จังหวัดน่านเมื่อช่วงกลางเดือนที่ผ่านมา ขณะที่รายงาน Climate Risk Index 2026 ของ Germanwatch ระบุว่าความเสี่ยงด้านสภาพอากาศของไทยขยับขึ้นมาอยู่อันดับที่ 17 ของโลก หากไม่มีมาตรการรับมือเพิ่มเติม ธนาคารโลกประเมินว่าอาจส่งผลให้ GDP ของไทยลดลงถึง 7–14% ภายในปี 2050 โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางที่จะได้รับผลกระทบหนักที่สุด

สถานการณ์ดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งสร้างภูมิคุ้มกัน ลดความเปราะบาง และเพิ่มขีดความสามารถในการปรับตัวของประเทศ โดยการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เพียงการรับมือกับผลกระทบที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน แต่ต้องเป็นการเตรียมความพร้อมของประเทศต่อความเสี่ยงในอนาคตอย่างเป็นระบบ โดยกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เร่งขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการปรับตัวฯ ใน 6 สาขาสำคัญ ได้แก่ การจัดการทรัพยากรน้ำ เกษตรและความมั่นคงทางอาหาร การท่องเที่ยว สาธารณสุข การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และการตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งปัจจุบัน กรมฯ ได้พัฒนาระบบติดตามและประเมินผลการดำเนินงานด้านการปรับตัว โดยจัดทำตัวชี้วัดรายสาขา รวบรวมข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และพัฒนาฐานข้อมูลเพื่อใช้ติดตามความก้าวหน้าและประเมินผลลัพธ์ของการดำเนินงาน รวมถึงการพัฒนา Platform กลางด้านการติดตามและประเมินผลการปรับตัว เพื่อให้สามารถใช้เป็นฐานข้อมูลในการรายงานผลระดับประเทศและเชื่อมโยงกับกรอบการดำเนินงานด้านการปรับตัวในระดับสากล

สำหรับการประชุมในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อผลการประเมินงบประมาณและตัวชี้วัดของแผนในทั้ง 6 สาขา เพื่อนำไปปรับปรุงร่างแผนปฏิบัติการด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศรายสาขาให้มีความเหมาะสมและสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยประเด็นสำคัญในการปรับปรุงแผนฯ คือการทบทวนและพัฒนาตัวชี้วัดให้สามารถตอบโจทย์การดำเนินงานทั้งในระดับสาขาและระดับประเทศ พร้อมทั้งเชื่อมโยงกับกรอบเป้าหมายและตัวชี้วัดด้านการปรับตัวในระดับโลก (GGA) ให้ประเทศไทยสามารถติดตามและประเมินความก้าวหน้าด้านการปรับตัวได้อย่างเป็นระบบ และสะท้อนผลการดำเนินงานได้อย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งในระดับโลกได้มีการพัฒนาชุดตัวชี้วัด Belém Adaptation Indicators จำนวน 59 ตัวชี้วัด เพื่อสนับสนุนการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานด้านการปรับตัวของประเทศต่าง ๆ โดยการนำเสนอผลการประเมินความต้องการทางการเงินสำหรับกิจกรรมด้านการปรับตัวในแต่ละสาขา จะทำให้เห็นภาพความต้องการด้านการเงิน และสามารถนำข้อมูลไปประกอบการวางแผนและจัดลำดับความสำคัญของมาตรการและกิจกรรมด้านการปรับตัวให้เหมาะสมกับทรัพยากรที่มีอยู่ ทั้งนี้ หากมีการปรับปรุงร่างแผนปฏิบัติการด้านการปรับตัวฯ รายสาขา เป็นฉบับสมบูรณ์แล้ว จะสามารถนำแผนปฏิบัติการด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ไปใช้เป็นมาตรการ แนวทางการดำเนินงานสู่การดำเนินงานในระดับสาขาและระดับพื้นที่ ที่สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย และเป้าหมายการปรับตัวระดับโลก