Bước tới nội dung

Joseph Laniel

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Joseph Laniel (tiếng Pháp: [ʒozɛf lanjɛl]; 12 tháng 10 năm 1889 – 8 tháng 4 năm 1975) là một chính trị gia bảo thủ Pháp của Đệ Tứ Cộng hòa Pháp, người đã giữ chức Thủ tướng trong gần một năm từ ngày 28 tháng 6 năm 1953 đến ngày 12 tháng 6 năm 1954. Trong giữa nhiệm kỳ của mình với tư cách là Thủ tướng, Laniel đã là ứng cử viên cho chức vụ Tổng thống Pháp nhưng thất bại, chức vụ đã được René Coty giành chiến thắng.

Tiểu sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Laniel sinh ra tại Vimoutiers ở Normandy trong một gia đình điều hành một nhà máy dệt thành công.[1]

Vào ngày 10 tháng 7 năm 1940, ông đã bỏ phiếu ủng hộ việc trao quyền cho chính phủ do Thống chế Philippe Pétain đứng đầu soạn thảo một hiến pháp mới, nhờ đó chấm dứt hiệu quả nền Đệ Tam Cộng hòa Pháp và thành lập Chính phủ Vichy. Tuy nhiên, sau đó ông đã tham gia kháng chiến Pháp và là một trong những người sáng lập Hội đồng Quốc gia Kháng chiến (CNR).[2]

Là đồng sáng lập của Đảng Cộng hòa Tự do (PRL), sau đó là Trung tâm Quốc gia của Người độc lập và Nông dân (CNIP), nội các của Laniel đã bị lật đổ sau thất bại của Pháp tại Chiến dịch Điện Biên PhủĐông Dương năm 1954. Ông được thay thế bởi Pierre Mendès France.[3]

Trong Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất, Pháp dưới sự lãnh đạo của Laniel tìm kiếm một hiệp định ngừng bắn được Vương quốc Anh và các quốc gia khác ủng hộ.[4]

Tại Paris vào ngày 4 tháng 6 năm 1954, trước khi Hiệp định Genève về Việt Nam được ký kết, Thủ tướng Pháp Joseph Laniel đã ký tắt hai hiệp ước sơ bộ với Thủ tướng chính phủ Quốc gia Việt NamBửu Lộc, gồm hiệp ước độc lập và liên kết. Theo đó, Pháp công nhận nền độc lập của chính phủ Quốc gia Việt Nam và hứa hẹn sẽ chuyển giao toàn bộ quyền lực cho nước này, trong khi chính phủ Quốc gia Việt Nam đồng ý tiếp tục là quốc gia liên kết với Pháp trong Liên hiệp Pháp. Cả hai hiệp ước đó quy định rằng chúng có hiệu lực từ ngày ký, tuy nhiên chúng chỉ được ký tắt bởi Laniel và Bửu Lộc chứ không được ký chính thức bởi nguyên thủ 2 bên (Tổng thống Pháp Coty và Quốc trưởng Quốc gia Việt Nam Bảo Đại). Bảo Đại vốn đang ở Pháp nghĩ rằng chỉ cần 2 hoặc 3 tuần nữa để thực hiện việc ký chính thức, tuy nhiên thực tế thì hai hiệp ước đó đã không bao giờ được hoàn thành bằng các hiệp ước chính thức.[5][6][7][8][9][10]

Chính phủ Laniel, 28 tháng 6 năm 1953 – 12 tháng 6 năm 1954

[sửa | sửa mã nguồn]

Joseph Laniel – Chủ tịch Hội đồng

Henri Queuille – Phó Chủ tịch Hội đồng

Paul Reynaud – Phó Chủ tịch Hội đồng

Pierre-Henri Teitgen – Phó Chủ tịch Hội đồng

Georges Bidault – Bộ trưởng Ngoại giao

René Pleven – Bộ trưởng Quốc phòng và Lực lượng Vũ trang[11]

Léon Martinaud-Déplat – Bộ trưởng Bộ Nội vụ

Edgar Faure – Bộ trưởng Tài chính và Kinh tế

Jean-Marie Louvel – Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp[12]

Paul Bacon – Bộ trưởng Lao động và An sinh Xã hội

Paul Ribeyre – Bộ trưởng Tư pháp

André Marie – Bộ trưởng Giáo dục Quốc dân

André Mutter – Bộ trưởng Thương binh và Nạn nhân Chiến tranh

Louis Jacquinot – Bộ trưởng Pháp Hải Ngoại

Jacques Chastellain – Bộ trưởng Công trình công cộng, Giao thông và Du lịch

Paule Coste-Floret – Bộ trưởng Y tế và Dân số

Maurice Lemaire – Bộ trưởng Tái thiết và Nhà ở

Pierre Ferri – Bộ trưởng Bưu điện

Edmond Barrachin – Bộ trưởng Cải cách Hiến pháp

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. Tucker, Spencer, biên tập (2011). The encyclopedia of the Vietnam War: a political, social, and military history (ấn bản thứ 2). Santa Barbara, Calif: ABC-CLIO. ISBN 978-1-85109-960-3. {{Chú thích sách}}: |ấn bản= có văn bản dư (trợ giúp)
  2. Tucker, Spencer, biên tập (2011). The encyclopedia of the Vietnam War: a political, social, and military history (ấn bản thứ 2). Santa Barbara, Calif: ABC-CLIO. ISBN 978-1-85109-961-0. {{Chú thích sách}}: |ấn bản= có văn bản dư (trợ giúp)
  3. Tucker, Spencer, biên tập (2011). The encyclopedia of the Vietnam War: a political, social, and military history (ấn bản thứ 2). Santa Barbara, Calif: ABC-CLIO. ISBN 978-1-85109-960-3. {{Chú thích sách}}: |ấn bản= có văn bản dư (trợ giúp)
  4. "Joseph Laniel", Wikipedia (bằng tiếng Anh), ngày 25 tháng 12 năm 2025, truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026
  5. The Indochinese Experience of the French and the Americans: Nationalism and Communism in Cambodia, Laos, and Vietnam. Arthur J. Dommen. Indiana University Press, 20-02-2002. P 240. Trích: The question remains of why the treaties of independence and association were simply initialed by Laniel and Buu Loc and not signed by Coty and Bao Dai… Bao Dai had arrived in French in April believing the treaty-signing was only a matter of two or three weeks away. However, a quite satisfactory explanation in what was happening in Geneva, where the negotiations were moving ahead with suprising rapidity.… After Geneva, Bao Dai’s treaties was never completed
  6. Turner, Robert F. (1975). Vietnamese Communism: Its Origins and Development. Stanford: Hoover Institution Publications. tr. 93. ISBN 978-0-8179-1431-8.
  7. United States – Vietnam Relations, 1945–1967: A Study Prepared by the Department of Defense/III. B. Role and Obligations of State of Vietnam.
  8. "Vietnam, indépendance, Digithèque MJP".
  9. United States Department of Defense, biên tập (2011). "U.S. and France's Withdrawal from Vietnam, 1954–1956" (PDF). National Archives and Records Administration. The Pentagon Papers. tr. 1.
  10. https://www.scribd.com/document/919257177/T%E1%BB%95-ch%E1%BB%A9c-hanh-chanh-Vi%E1%BB%87t-Nam?utm
  11. "René Pleven", Wikipedia (bằng tiếng Anh), ngày 22 tháng 1 năm 2026, truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026
  12. "Jean-Marie Louvel", Wikipedia (bằng tiếng Anh), ngày 21 tháng 1 năm 2026, truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2026