Kontent qismiga oʻtish

Emma Abbott

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Emma Abbott

Abbott, taxminan 1870-yil
Tavalludi 9-dekabr 1850[1][2]
Vafoti 5-yanvar 1891[1][2]
Salt Lake City, Utah, AQSH
Fuqaroligi AQSH
Kasbi Opera xonandasi (soprano), impresario
Turmush oʻrtogʻi Eugene Wetherell
Otasi Seth Abbott
Onasi Almira Palmer

Emma Abbott (1850-yil 9-dekabr — 1891-yil 5-yanvar) — amerikalik opera sopranosi va impresariosi. U oʻzining juda moslashuvchan, tiniq va kuchli ovozi bilan tanilgan[3]. Abbott oʻz davrining eng muvaffaqiyatli ayol sanʼatkorlaridan biri boʻlib, AQShda shaxsiy opera kompaniyasini tashkil etgan birinchi ayollardan biri hisoblanadi.

Emma Abbott 1850-yilda Chikagoda tugʻilgan. Uning otasi Seth Abbott kambagʻal musiqachi boʻlib, Emmaning musiqiy qobiliyatini erta payqagan. Bolaligida u akasi George bilan birga otasidan vokal, piano, gitara va skripka saboqlarini olgan.

Oilasi Peoria shahriga koʻchib oʻtgach, Emma sakkiz yoshida otasining ofisida oʻtkazilgan konsertda ilk bor sahnaga chiqdi[3]. 1854-yilga kelib, oila jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi[4]. Oilasiga yordam berish maqsadida Emma toʻqqiz yoshidan boshlab professional tarzda chiqishlar qila boshladi. U Peoria koʻchalarida gitara chalib, qoʻshiq aytar, akasi esa unga skripkada joʻr boʻlar edi. 13 yoshida u allaqachon gitara darslarini bera boshlagan.

1866-yilda u sayyor konsert truppasiga qoʻshilib, mamlakat boʻylab gastrol safarlariga chiqdi. Safarlar davomida u taniqli opera xonandasi Clara Louise Kellogg bilan tanishib qoldi. Kellogg uning ovozini eshitib, unga opera sohasida karyera qilishni maslahat berdi va tavsiyanoma yozib berdi[4]. Natijada, Abbott Nyu-Yorkda Achille Errani qoʻlida tahsil oldi va 1871-yilda oʻsha yerda debyut qildi.

1872-yilda Abbott Milanga, keyin esa Parijga oʻqishga yuborildi. U Parijda bir qancha spektakllarda qatnashib, ijobiy sharhlarga sazovor boʻldi. Unga Londondagi Qirollik opera teatri (Covent Garden) bilan shartnoma taklif qilindi. U yerda 1876-yilda „La fille du régiment“ operasida debyut qildi. Biroq, koʻp oʻtmay u Verdining „La traviata“ operasidagi Violetta rolini axloqiy sabablarga koʻra rad etgani uchun shartnomasi bekor qilindi. Oʻsha yili u Eugene Wetherell bilan yashirincha turmush qurdi va AQShga qaytib keldi.

Emma Abbott ingliz opera kompaniyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1878-yilda Emma va uning turmush oʻrtogʻi „Emma Abbott Grand English Opera Company“ deb nomlangan shaxsiy truppasini tashkil etishdi. Bu AQShda ayol kishi tomonidan asos solingan birinchi opera kompaniyasi edi. Uning turmush oʻrtogʻi biznes masalalarini boshqargan boʻlsa, Emma badiiy rahbarlikni oʻz zimmasiga oldi va deyarli barcha spektakllarda bosh rollarni ijro etdi.

Truppa butun AQSh boʻylab keng gastrol safarlarida boʻldi va sifatli spektakllari bilan shuhrat qozondi. Abbott oʻz spektakllarini har doim ingliz tilida ijro etishni talab qilardi. Garchi musiqiy tanqidchilar klassik operalarga kiritilgan oʻzgarishlardan norozi boʻlishsa-da, xalq uni juda yaxshi koʻrardi. Emma Abbott amerikaliklar orasida „Xalq primadonnasi“ nomi bilan tanilgan edi.

Emma Abbott 1891-yilda Salt Lake City shahrida gastrol safari davomida kutilmaganda pnevmoniya kasalligidan vafot etdi[5]. U oʻsha vaqtda 40 yoshda edi. U Massachusetts shtatining Gloster shahridagi Oak Grove qabristoniga turmush oʻrtogʻi yoniga dafn qilingan[6][7].

  1. 1 2 — С. 1.
  2. 1 2 — Т. 1. — С. 26-27.
  3. 1 2 Andoza:BDA1906
  4. 1 2 Willard and Livermore, Eds. (1893) A Woman of the Century, pp. 2–3, Charles Wells Moulton, New York (Digitized by Google Books)
  5. James, Edward T.; James, Janet Wilson; Boyer, Paul S.. Notable American Women, 1607–1950: A Biographical Dictionary (en). Harvard University Press, 1971-01-01 2-bet. ISBN 9780674627345. „emma abbott.“ 
  6. „Take a walking tour of Oak Grove Cemetery“. Wicked Loca1 Gloucester. Qaraldi: 2018-yil 24-mart.
  7. Resting Places: The Burial Places of 14,000 Famous Persons, by Scott Wilson