neden

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ne.ˈden/
• Heceleme: ne‧den

Ad

neden (belirtme hâli nedeni, çoğulu nedenler)

1. bir olayı ve durumu gerektiren, doğuran başka olay veya durum

    İzmir'in işgali faciası, özel nedenlerden onu ayrıca ilgilendiriyor. — A. İlhan

2. (felsefe) varlığı veya olayı etkileyen, oluşturan, doğuran şey

Çekimleme

nedenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	neden	nedenler
belirtme	nedeni	nedenleri
yönelme	nedene	nedenlere
bulunma	nedende	nedenlerde
ayrılma	nedenden	nedenlerden
tamlayan	nedenin	nedenlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	nedenim	nedenlerim
belirtme	nedenimi	nedenlerimi
yönelme	nedenime	nedenlerime
bulunma	nedenimde	nedenlerimde
ayrılma	nedenimden	nedenlerimden
tamlayan	nedenimin	nedenlerimin
2. tekil (senin)
yalın	nedenin	nedenlerin
belirtme	nedenini	nedenlerini
yönelme	nedenine	nedenlerine
bulunma	nedeninde	nedenlerinde
ayrılma	nedeninden	nedenlerinden
tamlayan	nedeninin	nedenlerinin
3. tekil (onun)
yalın	nedeni	nedenleri
belirtme	nedenini	nedenlerini
yönelme	nedenine	nedenlerine
bulunma	nedeninde	nedenlerinde
ayrılma	nedeninden	nedenlerinden
tamlayan	nedeninin	nedenlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	nedenimiz	nedenlerimiz
belirtme	nedenimizi	nedenlerimizi
yönelme	nedenimize	nedenlerimize
bulunma	nedenimizde	nedenlerimizde
ayrılma	nedenimizden	nedenlerimizden
tamlayan	nedenimizin	nedenlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	nedeniniz	nedenleriniz
belirtme	nedeninizi	nedenlerinizi
yönelme	nedeninize	nedenlerinize
bulunma	nedeninizde	nedenlerinizde
ayrılma	nedeninizden	nedenlerinizden
tamlayan	nedeninizin	nedenlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	nedeni	nedenleri
belirtme	nedenini	nedenlerini
yönelme	nedenine	nedenlerine
bulunma	nedeninde	nedenlerinde
ayrılma	nedeninden	nedenlerinden
tamlayan	nedeninin	nedenlerinin

Eş anlamlılar

• sebep
• (felsefe): illet

Çeviriler

neden

• Azerice: nə üçün (az), niyə (az)
• Fince: syy (fi)
• İngilizce: reason (en), cause (en)

  Eski Türkçe: neçük‎ (otk) (neçük)

Belirteç

neden

1. bir olayı doğuran başka bir olayı sormak için kullanılan söz

    Biz Şarklılar neden ille her şeyi büyütüp efsaneleştiririz? — H. Taner

Eş anlamlılar

• niçin, niye

Atasözleri

neden

• Arsız neden arlanır, çul da giyer sallanır
• Kurda neden boynun kalın? demişler, işimi kendim görürüm de ondan demiş
• Öksüz neden güler? Yanılır da güler

Çeviriler

neden

• Almanca: warum (de)
• Bulgarca: защо (bg) (zaşto)
• Çekçe: proč (cs)
• Danca: hvorfor (da)
• Estonca: miks (et), mispärast (et), milleks (et)
• Felemenkçe: waarom (nl)), waardoor (nl)
• Fince: miksi (fi), minkä takia (fi), minkä tähden (fi), minkä vuoksi (fi)
• Fransızca: pourquoi (fr)
• Frizce: wêrom (fy)
• İngilizce: why (en), wherefore (en)
• İspanyolca: por qué (es)
• İsveççe: varför (sv)
• İtalyanca: perché (it)
• Lehçe: dlaczego (pl), czemu (pl)
• Macarca: miért (hu)
• Norveççe: hvorfor (no)
• Portekizce: porque (pt), porquê (pt), por que (pt)
• Rumence: soske (ro)
• Rusça: почему (ru) (poçemu), зачем (ru) (zaçem)

  Latin: zašto (sh)

• Slovakça: prečo (sk)
• Slovence: zakaj (sl)
• Tayca: ทำไม (th)
• Vepsice: mikš (vep)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "neden".
  TDK Özel Sözlük'te: neden"