Crastolliana
| Crastolliana | |
| Herbin, 2024 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Infrarząd | |
| Nadrodzina | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Crastolliana |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Phalaena nina Stoll, 1780 | |
Crastolliana – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje 20 opisanych gatunków.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Samce osiągają od 30 do 42 mm, a samice od 45 do 50 mm rozpiętości skrzydeł[1]. Głowa jest beżowa z kremowobiałymi czułkami, u samca silniej niż u samicy podwójnie grzebykowanymi[1]. Samce mają przednie skrzydło dość wyokrąglone, o równomiernie wypukłej krawędzi zewnętrznej, samice zaś spiczaste na wierzchołku i z wycięciem na krawędzi zewnętrznej poniżej tegoż. U samca tło wierzchu przedniego skrzydła jest różowobeżowe do różowosrebrnego z dwoma brązowymi do ciemnorudobrązowych łatkami wzdłuż przedniej krawędzi lub jest w całości ciemnorudobrązowe do czarniawobrązowego[1][2]. U samicy przednie skrzydło ma wierzch czerwonawoszary z ciemnorudobrązowymi znakami w części nasadowej, środkowej i przedwierzchołkowej[2]. W okolicy przedwierzchołkowej u obu płci obecne są dwie, rzadziej trzy przezroczyste kropki między trzecią a czwartą gałęzią sektora radialnego oraz między czwartą jego gałęzią a pierwszą gałęzią żyłki medialnej[1][2]. Samcze genitalia cechują się wydatną jamką w przedniej części tegumenu. Gnatosem bywa wykształcony w formie dwóch owalnych, pokrytych drobnymi kolcami płytek, ale może być też cienki i pozbawiony kolców[2]
Ekologia i występowanie
[edytuj | edytuj kod]Roślina pokarmowa gąsienic jest znana tylko u jednego gatunku i jest nią Aparisthmium cordatum[1].
Rodzaj neotropikalny, znany z południowego Meksyku, Gwatemali, Kostaryki, Panamy, Kolumbii, Trynidadu i Tobago, Wenezueli, Surinamu, Gujany Francuskiej, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Brazylii, Paragwaju i północnej Argentyny[1][3].
Taksonomia i ewolucja
[edytuj | edytuj kod]Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024)
|
Rodzaj ten wprowadzony został w 2024 roku przez Daniela Herbina na łamach „The European Entomologist” w publikacji współautorstwa Juana Gradosa i Alessandra Giustiego. Takson ten wydzielono rozpoznając wśród gatunków zaliczanych do szeroko rozumianego rodzaju Apatelodes grupę gatunków bardzo podobnych budową lub wręcz pod jej względem identycznych (kryptycznych) jednocześnie odległych od gatunku typowego Apatelodes. Nazwę rodzajową nowemu taksonowi nadano na cześć entomologów Pietera Cramera i Caspara Stolla, a jego gatunkiem typowym wyznaczona została Phalaena nina[1].
Do rodzaju zalicza się 20 opisanych gatunków[3]:
- Crastolliana ardeola (Druce, 1887)
- Crastolliana belyiorum Herbin et Grados, 2024
- Crastolliana bonillai Herbin, 2024
- Crastolliana caucensis Herbin, 2024
- Crastolliana damora (Schaus, 1939)
- Crastolliana giulianae Giusti et Herbin, 2024
- Crastolliana gortovannyii Herbin, 2024
- Crastolliana inca Herbin et Grados, 2024
- Crastolliana johannesi Herbin, 2024
- Crastolliana kozlovi Herbin, 2024
- Crastolliana krutoae Herbin et Grados, 2024
- Crastolliana landryi Herbin, 2024
- Crastolliana mediana (Schaus, 1900)
- Crastolliana moresca (Schaus, 1905)
- Crastolliana nina (Stoll, 1780)
- Crastolliana otispa Herbin, 2024
- Crastolliana patagai (Herbin, 2015)
- Crastolliana rodrougi (Herbin, 2022)
- Crastolliana steigeri Herbin, 2024
- Crastolliana xirma Herbin, 2024
Według wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej opublikowanych w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Tibira, tworząc z nim klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje: Peabiru, Kaweskar, Asocia, Tapuia, Aymarodes, Campesina, Tupac, Hygrochroa, Cecile i Apatelodes[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 D. Herbin, J. Grados, A. Giusti. 2024. Diversity in Lepidoptera: a case of cryptic species, with description of a new genus and thirteen new species of Apatelodidae (Lepidoptera, Bombycoidea). „The European Entomologist”. 16 (1-2), s. 105–151, 2024.
- 1 2 3 4 5 Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Eduardo Carneiro. Systematics of Apatelodidae Neumoegen & Dyar, 1894 (Lepidoptera: Bombycoidea) based on molecular and morphological data. „Invertebrate Systematics”. 38, 2024. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS24041.
- 1 2 Crastolliana Herbin, 2024. [w:] Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 2026-08-06].