standbeen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  standbeen    (hulp, bestand)

Woordafbreking

• stand·been

Woordherkomst en -opbouw

• samenstelling van  stand zn  en  been zn 

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	standbeen	standbenen
verkleinwoord

Zelfstandig naamwoord

het standbeen o

1. been waarop het grootste gewicht rust

   • Maar na 39 minuten is het alsnog raak, dankzij een actie waar het zelfvertrouwen vanaf druipt. Memphis krijgt de bal tussen twee verdedigers aangespeeld van ploeggenoot Nabil Fekir, maar legt de bal meteen achter het standbeen klaar, precies in zijn eigen loop. Met zijn ‘mindere’ linkerbeen schiet de Nederlander vervolgens feilloos en hard raak: 1-0.  

2. (figuurlijk) belangrijkste steunpilaar van iets

   • "Praktisch? Praktisch is de kwaadaardige tumor in het hart van de romantiek. Het is de vleesetende bacterie in het standbeen van de verbeeldingskracht."  
   • Nu zijn het de Houthavens, Buiksloterham, NDSM en de westelijke Havenstad die de stad op een ander standbeen zetten. Net als eind negentiende eeuw zijn er iconische cultuurgebouwen (Nemo, Muziekgebouw aan 't IJ, Conservatorium, EYE, Amsterdam Theater, Tolhuistuin, A'DAM Toren) die de stedelijke vitaliteit verplaatsen, dit keer naar de noordkant.  

Gangbaarheid

• Het woord standbeen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "standbeen" herkend door:

96 %	van de Nederlanders;
68 %	van de Vlamingen.