Klassieke filologie
Klassieke filologie (Oudgrieks φῖλος phîlos, liefde en λόγος lógos, woord, rede) bestudeert de taal- en letterkunde van volkeren, via hun overgeleverde geschriften, in samenhang met de cultuurgeschiedenis van een volk en waarbij de lijfspreuk is ad fontes: (terug) naar de bronnen. Het is een tak van de taalkunde die zich vooral richt op dode talen. Het woord werd voor het eerst door Plato, in diens dialoog Phaedrus gebruikt, in de betekenis van 'voorliefde voor redevoeringen'. Door zorgvuldige studie wordt getracht de context en oherkomst van woorden, zin en betekenis van taaluitingen te verklaren.
De term 'filologie' is grotendeels in onbruik geraakt, haar onderzoeksterrein maakt tegenwoordig deel uit van de moderne taalwetenschap. Philology is in de Angelsaksische landen bijna synoniem met de vakgebieden van de vergelijkende en de historische taalkunde.
De filologie werd in de klassieke oudheid van toepassing geacht op alle wetenschapsbeoefening. In Europa brak de filologie als volwaardige wetenschap pas door in de 19e eeuw. Ook andere vakgebieden, zoals de archeologie, culturele antropologie, etymologie, mythologie en paleografie werden in deze periode onafhankelijke vakwetenschappen. In de wetenschap bestaat vaak een spanningsveld tussen filologen en systematici. De filologen gaan soms vooral in op de details, de systematici hebben vooral oog voor het grote geheel.[bron?]
De klassieke talen, waar met name het Oudgrieks en het Latijn mee worden bedoeld, zijn voorbeelden van talen, die door de filologie worden bestudeerd, maar de filologie bestudeert ook andere 'dode' talen, talen die tegenwoordig nergens meer worden gesproken.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Bekende filologen
[bewerken | brontekst bewerken]- Aristophanes van Byzantium (257 v.Chr.-180 v.Chr.)
- Justus Lipsius (1547-1606)
- Jacobus Gronovius (1645-1716)
- Ludwig Uhland (1787-1862), Germaans filoloog; een der moderne grondleggers
- Friedrich Nietzsche (1844-1900), hoogleraar filologie
- Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (1848-1931)
- Lejzer Zamenhof (1859-1917), grondlegger van het Esperanto
- Bedřich Hrozný (1879-1952), ontcijferde het Hettitisch
- Victor Klemperer (1881-1960), schrijver van LTI – Notizbuch eines Philologen
- J.R.R. Tolkien (1892-1973), hoogleraar filologie
- Albert Pietersma (1935–2025), hoogleraar filologie
- Pol Hoste (1947)
- Ingo Schulze (1962)
- Bruno Vanden Broecke (1974)
