Naar inhoud springen

A. Marja

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
A. Marja
A. Marja (1962)
A. Marja (1962)
Persoonsgegevens
Volledige naam Arend Theodoor Mooij
Pseudoniem(en) A. MarjaBewerken op Wikidata
Geboortedatum 8 maart 1917
Geboorteplaats Oude Leije
Overlijdensdatum 10 januari 1964
Overlijdensplaats Den Haag
Geboorteland Nederland
Opleiding en beroep
Beroep schrijver
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie Stedelijk Museum Amsterdam,[1] Groninger Museum[2]Bewerken op Wikidata
Links
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

A. Marja, pseudoniem van Arend Theodoor Mooij (Oude Leije, 8 maart 1917 – Den Haag, 10 januari 1964) was een Nederlands schrijver en dichter. Zijn pseudoniem is ontleend aan de voornaam van zijn moeder.

Hij werd geboren in de dorpspastorie van Oude Leije, waar zijn vader dominee was voor de Vrije Evangelische Gemeente. In 1924 verhuisde het gezin Mooij naar Winschoten, waar Marja van 1930 tot 1936 de christelijke hbs bezocht. In 1934 ontmoette hij de dichter in de dop Koos Schuur, met wie hij tot zijn dood nauw bevriend zou blijven. Onder invloed van een leraar Duits publiceerde Marja, nog onder zijn eigen naam, op 2 februari 1935 een gedicht in Volk en Vaderland. Toen zijn vader in Yerseke werd beroepen, ging Marja op kamers wonen in de stad Groningen. In het laatste jaar op de christelijke hbs in de Grote Rozenstraat, werd hij verliefd op een meisje: Geerdina Aaltje Kuiper (1917-1995, schrijfster onder het pseudoniem RenÃĐe van Walcheren en vertaalster onder het pseudoniem Margot Bakker). Mooij trouwde met Kuiper in 1944 en droeg een aantal (liefdes)verzen aan haar op.

A. Marja debuteerde in 1937 met de dichtbundel Stalen op zicht. Zijn enige roman Snippers op de rivier beleefde vijf herdrukken en werd door critici bejubeld: 'Het boek is frisch geschreven en vooral de ÂŦontknoopingÂŧ vind ik gezond en boeiend. Met een diepe en oprechte toewijding voor de personen geschreven.' (H.M. van Randwijk) en 'Een debuut, dat niet zonder betekenis is.' (B. van Noort).

Toen de befaamde Haagse boekhandel De Vijf Vocalen zijn bundel 'Maar ja, Marja' in maart 1944 verkocht, liet de Nederlandse Kultuurkamer de boekhandel sluiten. Volgens jonkheer S.M.S. de Ranitz, voorzitter van de Kultuurkamer, was de bundel tegen de bezettende overheid gericht. De Kultuurkamer vond met name de gedichten 'Opzij gedreven', 'Credo' en 'Napoleontisch Grenadier' uit deze bundel getuigen van een anti-nationaal socialistisch karakter.[3]

Lange tijd werkte A. Marja samen met H. Drijver Jr als redacteur voor de Bayard-reeks van Uitgeverij F.G. Kroonder te Bussum.[4] Bij deze uitgeverij verschenen ook veel uitgaven van A. Marja.

Marja wordt door sommigen tot de Groninger School gerekend. Marja maakte furore met zijn 'practical jokes', rigoureuze grappen die hij uithaalde met collega-dichters en schrijvers, die hem niet altijd in dank werden afgenomen. Zijn biografie kenmerkt zich door ongeluk: hij kon van zijn scheppend werk niet leven, had moeite met het behouden van een vaste baan, hertrouwde tweemaal en had al vroeg hartklachten en diabetes.

In oktober 2008 zorgden een heruitgave van Snippers op de rivier, een bloemlezing uit de gedichten van A. Marja en een speciale aflevering van het literaire tijdschrift Tzum voor een revival.

Bibliografie

[bewerken | brontekst bewerken]

PoÃŦzie

  • 1937 - Stalen op zicht. Gedichten (Digitale versie)
  • 1939 - Eenvoudig schilderij. Gedichten (Digitale versie)
  • 1939 - Omneveld havenlicht. Gedichten (Digitale versie)
  • 1941 - Kerstballade 1940 (Digitale versie)
  • 1942 - Zon en sneeuw. Gedichten (Digitale versie)
  • 1942 - Maar ja, Marja. Gedichten (Digitale versie)
  • 1943 - Blauw, rose en grijs (Digitale versie)
  • 1943 - Aan ... als een der vele vrienden, die door hun bijdrage in het Marjaanse boek de achtste Maart 1943 tot een onvergetelijke dag voor mij maakten (Digitale versie)
  • 1943 - Waar ik ook ga. Gedichten (Digitale versie)
  • 1944 - Zelfportret voor haar (Digitale versie)
  • 1947 - De keuze. Een gedicht, Bayard-reeks nr. 23, uitgave: F.G. Kroonder, Bussum.
  • 1948 - Van mens tot mens. Gedichten, 1935-1946 (Digitale versie)
  • 1953 - Confidentieel. Gedichten
  • 1955 - Traject. Gedichten
  • 1956 - Man van dag en nacht. Gedichten
  • 1957 - Zich lekker voelen. Vijftien gedichten ofwel bijdragen tot de geestelijke volksgezondheid
  • 1957 - Reislust. Gedichten
  • 1959 - Wat ik speelde. Gedichten bij de Kinderszenen van Robert Schumann
  • 1962 - Nochtans een christen. Oude, herziene en nieuwe gedichten (Digitale versie)
  • 1963 - De fatale bres
  • 1963 - Van de wieg tot het graf
  • 2008 - Ergens halverwege zweven (bloemlezing)

Scheppend proza

Beschouwend proza

  • 1946 - Sint Maarten op de Montparnasse. Een bundel bijdragen van Groninger schrijvers, bijeengebracht en ingeleid door A. Marja (Digitale versie)
  • 1946 - Schuchter en iets luider. Essays en kritische aantekeningen
  • 1947 - Zeepbellen in de orkaan. Dagboeknotities uit een donker kwartaal (Digitale versie)
  • 1949 - Binnendijks, buitendijks. Essays, kauserieÃŦn en kritische notities
  • 1954 - Buiten het boekje. Geschreven portretten van vrienden en vakgenoten
  • 1955 - Voor de bijl. Schrijvers slaags met de buitenwereld. Polemische uitingen in poÃŦzie en proza uit twee eeuwen Nederlandse literatuur, verz. en ingel. door A. Marja
  • 1958 - Tussen de gemaskerden. Ver- en onbe-scheidenheden meest op letterkundig gebied
  • 1963 - PoÃŦzieproeven. Over dichters, gedichten, beweegredenen, resultaten
  • 1963 - Van de wieg tot het graf. Gedichten
  • 1984 - Chez Antoine. Een Groningse herinnering.

Vertalingen

  • 1943 - Het koor stort in. Novelle. Vert. van: Der Meister door Josef Ponten, 1919 (Digitale versie)
  • 1944 - Keur uit Rilke. Vertaalde gedichten. Bevat: 1. Voorkeur; 2. Uit het "Stundenbuch"; 3. Requiem voor een vriendin (Digitale versie)
  • 1945 - De Bajesballade van Wilde Oscar. Opnieuw gezongen door een nauwelijks aan de bajes ontsnapte en van huis en haard verdreven onderduiker. Herdichting van Oscar Wilde's Ballad of Reading Gaol (Digitale versie)
  • 1948 - De stroper (H.E. Bates)
  • 1948 - Stalingrad (Theodor Plievier)
  • 1962 - De fatale bres. Verzen van hedendaagse Duitse dichters, verz., ingel. en vert. door A. Marja. Duitse tekst en vertaling naast elkaar
  • 1963 - Het bloed van het lam. Vertaling van: The blood of the lamb door (Peter de Vries), 1961

Bloemlezingen

  • 1955 - Voor de bijl
  • 1956 - Over de kling
  • 1958 - Tussen de gemaskerden

Toneel

  • 19?? - Kiespijn, kabel en critiek
  • 1949 - Zestig jaar mei

Literatuur

[bewerken | brontekst bewerken]
[bewerken | brontekst bewerken]

Referenties

[bewerken | brontekst bewerken]
  1. ↑ De bajesballade van Wilde Oscar.. Geraadpleegd op 7 september 2021.
  2. ↑ "Blauw, rose en grijs, 1943 (G-236)"; online-collectie van het Groninger Museum; genoemd als: A. Marja; inventarisnummer: 27446; geraadpleegd op: 2 juli 2026; Archival Resource Key-identificatiecode: ark:/57463/e89179c4ded24a3bbf1669f6b9d8043e.
  3. ↑ NIOD Departement van Volksvoorlichting en Kunsten, archief 102, inv.nr. 3625
  4. ↑ Zie: Johan van Eikeren
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=A._Marja&oldid=70867375"