Barah kelenjar air liur
 | PENAFIAN: Untuk pengetahuan sahaja. Sila dapatkan nasihat doktor atau pakar perubatan bertauliah mengenai kesihatan anda. Maklumat perubatan dan penjagaan kesihatan dalam laman ini tidak bertujuan menggantikan jagaan profesional, khidmat nasihat, diagnosis atau rawatan doktor/pakar perubatan bertauliah. Laman ini tidak mempunyai jawapan kepada semua masalah kesihatan dan perubatan yang dialami. Jawapan kepada masalah umum mungkin tiada kaitan langsung dengan keadaan kesihatan anda. Sekiranya anda menyedari tanda/gejala penyakit atau jatuh sakit, sila hubungi doktor/pakar perubatan bertauliah untuk rawatan segera. |  |
Barah kelenjar air liur ialah sejenis penyakit yang melibatkan pertumbuhan sel ganas dalam kelenjar air liur yang terletak di bahagian muka, khususnya di kawasan pipi, rahang, dan hadapan telinga.[1] Kelenjar air liur berfungsi menghasilkan air liur yang membantu proses pencernaan dan mengekalkan kesihatan mulut.[2]
Penyakit ini tergolong dalam kategori kanser kepala dan leher dan merupakan jenis kanser yang jarang berlaku, dengan hanya sekitar kurang daripada 1% daripada semua kes kanser.
Jenis kelenjar air liur
[sunting | sunting sumber]Terdapat tiga pasang kelenjar air liur utama dalam tubuh manusia:
- Kelenjar parotis – terletak di hadapan telinga dan merupakan tapak paling biasa bagi tumor
- Kelenjar submandibula – terletak di bawah rahang
- Kelenjar sublingual – terletak di bawah lidah
Selain itu, terdapat ratusan kelenjar air liur kecil (minor) yang tersebar di dalam rongga mulut dan tekak.
Tanda dan gejala
[sunting | sunting sumber]Gejala barah kelenjar air liur bergantung kepada lokasi dan tahap penyakit. Antara tanda yang lazim termasuk:
- Kehadiran ketulan atau bengkak pada kawasan mulut, rahang atau leher
- Sakit yang berterusan di muka atau leher
- Kesukaran membuka mulut atau menelan
- Kebas atau kelemahan otot pada bahagian muka
- Perubahan bentuk muka atau rahang[3]
Dalam sesetengah kes, pesakit mungkin tidak menunjukkan gejala pada peringkat awal.
Punca dan faktor risiko
[sunting | sunting sumber]Punca sebenar barah kelenjar air liur tidak diketahui secara jelas. Walau bagaimanapun, beberapa faktor risiko telah dikenal pasti, antaranya:
- Pendedahan kepada radiasi
- Umur yang meningkat
- Pendedahan kepada bahan karsinogenik
- Merokok atau penggunaan tembakau
Perubahan genetik dalam sel boleh menyebabkan pertumbuhan sel yang tidak terkawal sehingga membentuk tumor.[4]
Diagnosis
[sunting | sunting sumber]Diagnosis biasanya melibatkan:
- Pemeriksaan fizikal kepala dan leher
- Pengimejan seperti imbasan CT atau MRI
- Biopsi untuk menentukan sama ada tumor adalah jinak atau ganas
Rawatan
[sunting | sunting sumber]Rawatan bergantung kepada jenis dan tahap kanser. Antara pilihan rawatan termasuk:
- Pembedahan – rawatan utama untuk membuang tumor
- Radioterapi – memusnahkan sel kanser
- Kemoterapi – digunakan dalam kes tertentu
- Terapi sasaran atau imunoterapi (dalam kes lanjutan)
Gabungan rawatan mungkin digunakan untuk meningkatkan peluang pemulihan.
Prognosis
[sunting | sunting sumber]Kadar pemulihan bergantung kepada:
- Saiz dan lokasi tumor
- Tahap penyebaran kanser
- Jenis sel kanser
Pengesanan awal meningkatkan peluang rawatan yang berjaya.
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ↑ "Rumah sakit dengan pelayanan berkualitas - Siloam Hospitals". www.siloamhospitals.com. Dicapai pada 2026-06-08.
- ↑ "Salivary Gland Cancer". www.cancer.org (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-08.
- ↑ "Salivary gland tumors - Symptoms and causes". Mayo Clinic (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-06-08.
- ↑ "Salivary Gland Cancer Treatment - NCI". www.cancer.gov (dalam bahasa Inggeris). 2026-02-10. Dicapai pada 2026-06-08.
