Confuci

Confuci (in tal nom cines orientâl: 孔夫子, Kǒng Fūzǐ, "Mestri Kong"; Qufu, 551 p.S.C. – Qufu, 479 p.S.C.) al è stât un filosof, mecenât e politîc cinês dal periodi des Primaveris e dai Autuns. Lis sôs ideis e la so filosofie, cognossudis come confucianisim, a àn profondamentri influenzât la culture, la morâl, la politiche e la societât de Cine e di altris paîs de Asie Orientâl par plui di doi milèns.
Biografie
[cambie | modifiche il codiç]
Confuci al è nassût intal 551 p.S.C. a Qufu, in tal stât feudâl di Lu (vuê te province cinêse dal Shandong). So pari, un uficiâl militâr di non Kong He, al è muart cuant che Confuci al jere scuasit un piçul di tre agns, lassant la famee in une condizion di ristretecis economichis. Confuci al è stât educât di sô mari, Yan Zhengzai, disvilupant ben dore un grant amôr pal studis dai tescj classics, des custums e des cerimonis orientâls.
In tai agns de zoventût al à fat diviers lavors modescj, come il controlôr dai cjanâi e des racolts, e in tal 501 p.S.C. al è stât nominât ministri de gjustizie tal stât di Lu. ,cualchit timp daspo’ , par vie di desvarîs politichis e coruzions in te cort de Lu, al à decidût di bandonâ il so cjaric.

Daspò vê lassât il stât natal, Confuci al à viazât par plui di un deceni oenfri i diviers stâts cinês in tal periodi di de dinastie Zhou, cirînt principis disponibîl a meti in pratiche il so model di guviar virtuôs e morâl. Nonostant no vegnîs acetât dai sovrans, al à metût sù une grande scuele di disiplîs che a codificavin i siei insegnaments. In tai ultins agns de so vite al è tornât tal stât di Lu, dulà che al à continuât a insegnâ e a curâ i tescj classics di filosofie e poesie. Al è muart in tal 479 p.S.C. te sô citât natâl di Qufu.
Pensîr filosofic
[cambie | modifiche il codiç]La filosofie di Confuci e je fondade une mieris su la morâl personale, su la virtût e su lis relazions sociâls armoniches, orientadis al ben comun pluitost che a speculazions metafisichis esageradîs.
I prinzipis fondamentâls: Ren, Li e Xiao
[cambie | modifiche il codiç]
- Ren (仁, umanitât o benevolence): Al è il prinzipi morâl plui impuartant, la capacitât di empatie, rispièt e compassiòn viers i altris oms.
- Li (禮, rituâi e proprietât): Al indiche la condote component e il rispiet dai rîts, de etichete e des distinzions sociâls, fondamentâls par mantegnî la armonie sociâl.
- Xiao (孝, pietât filiâl): Il devôt rispiet e la ubedience des fiis viers i genitôrs e dai zovins viers i vecjos, che e va a deventâ il model di rispiet pae il guvier e par le autoritât.
Il Junzi e la Regule d'Aur
[cambie | modifiche il codiç]
Confuci al concepive il model dal Junzi (君子), che al indiche "l'om virtuôs" o "il nobîl d'anime". Par Confuci, la veritabile nobiltât no je leade al sanc o al stât sociâl di nassite, ma a la condote morâl e al percòrs di cressite intelletuâl e spirituâl.
Il filosof al à formulât la so version de Regule d'Aur:
"No fâ ai altris chel che no volessîs che al vegnarès fàt a te."
Lis Oparis e i Dialics
[cambie | modifiche il codiç]Confuci no à lassât scrituris autobiografichis diretîs, ma i siei insegnaments a son stâts codificâts dai siei dissiplis in tal Libri dai Dialics (in cines Lúnyǔ, 论语). Chest test al è un insiemi di ditulis, convèrsazions e anedots che a costituissin il nucli fondamentâl dal pensîr confucian.
Tradizionalmentri a vegnin atribuîts a Confuci ancje i studîs o la revision dei Cinc Classics (Wǔjīng):
- Il Libri dai Cjants (Shījīng)
- Il Libri di Storie (Shūjīng)
- Il Libri dai Rîts (Lǐjì)
- Il Libri dai Cambiaments (Yìjīng)
- Lis Anals des Primaveris e dai Autuns (Chūnqiū)
Bibliografie
[cambie | modifiche il codiç]- Dawson, Raymond (1981). Confucius. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0192875365.
- Chin, Ann-ping (2007). The Authentic Confucius: A Life of Thought and Politics. New York: Scribner. ISBN 978-0743246187.
- Schwartz, Benjamin I. (1985). The World of Thought in Ancient China. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0674961913.
Leams esternis
[cambie | modifiche il codiç]- http://www.stanford.edu/entries/confucius/ - Entry su Confuci inte Stanford Encyclopedia of Philosophy.
- http://www.gutenberg.org/ebooks/author/a7 - Tescj e insegnaments di Confuci disponibilis intal Proget Gutenberg.
- http://www.chinaknowledge.de/Literature/Classics/lunyu.html - Informazions e tescj des oparis confucianis su ChinaKnowledge.