Edukira joan

Vias

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vias
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaVias
Posta kodea34450
Geografia
Koordenatuak43°18′46″N 3°25′07″E / 43.3128°N 3.4186°E / 43.3128; 3.4186
Mapa
Azalera32,49 km²
Altitudea1 m, 0 m, 33 m eta 8 m
MugakideakAgde, Bessan, Montblanc eta Portiragnes
Demografia
Biztanleria5.952 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.120 (%52,4) (%47,6) 2.835 alt_right
Dentsitatea183 bizt/km²
vias-mediterranee.fr

Vias (frantsesez eta ofizialki: Vias) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.952 biztanle zituen 32,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Agde, Bessan, Montblanc eta Portiragnes.

Mapa
Vias eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViasVias
Població amb 21104 habitants (2000)Agde (4,6 km)
Població amb 4391 habitants (2000)Bessan (5,3 km)
Població amb 3094 habitants (2000)Portiragnes (6,7 km)
Població amb 4639 habitants (2000)Florensac (8,8 km)
Població amb 2222 habitants (2000)Cers (9,1 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,9 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 535 mm-koa da, urtarrilean 4,8 euri-egun eta uztailean 2,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Portiragnes udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 555,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,4 °C-koa da, 2022ko uztailaren 15an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,6 °C-koa da, 1995ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.835 gizon, 3.120 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.32
0.71
 
90-94
 
2.08
2.65
 
85-89
 
2.88
3.35
 
80-84
 
4.17
6.53
 
75-79
 
5.45
7.76
 
70-74
 
11.22
7.58
 
65-69
 
8.01
10.58
 
60-64
 
6.89
6.17
 
55-59
 
9.13
7.41
 
50-54
 
6.41
6.53
 
45-49
 
4.01
5.29
 
40-44
 
5.77
4.41
 
35-39
 
4.49
5.11
 
30-34
 
5.29
3.88
 
25-29
 
3.53
2.12
 
20-24
 
2.24
5.29
 
15-19
 
4.49
4.94
 
10-14
 
5.61
5.64
 
5-9
 
5.13
4.06
 
0-4
 
2.88
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vias udalerrian 5.864 biztanle zeuden eta 2.874 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

5.864biztanle
2.874elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
1.749familia
Udalerria
% 20
% 30
% 10
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.749 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (860). Guraso bakarreko 305 familietatik 235etan ama zen guraso bakarra. 1.065 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 323k seme-alaba bakarra zuten etxean, 265k bi, eta 97k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 584 bikoteetatik 83tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

860
584
305
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.065
Seme-alaba bat323
Bi seme-alaba265
Hiru seme-alaba68
Lau edo gehiago29

15 urte edo gehiago zituzten 5.117 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,5). 80 urte edo gehiagoko 472 biztanleetatik 435 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 37 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 12
40-54% 18
55-64% 25
65-79% 28
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 67
40-54% 67
55-64% 67
65-79% 69
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,1 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 22,8 ezkongabeak ziren, % 8,0 alargunak eta % 8,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,0
Ezkongabea% 22,8
Izatezko bikotean% 12,1
Dibortziatuta% 8,6
Alarguna% 8,0
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,7), enplegatuak (% 15,2), erdi-mailako lanbideak (% 10,8), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,7) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[9]

Udalerria
% 10
% 11
% 15
% 10
% 44
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.926 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.876 egoitza nagusi ziren, 2.749 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 301 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (3.630), eta apartamentuak gutxi ziren (1.088). Egoitza nagusietatik 1.747 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.019 alokairuan zeuden, 181 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 109 doan lagata.[10]

5.926etxebizitza
2.876egoitza nagusi
3.630etxe
1.088apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.876
2.749
Egoitza nagusia (2.876)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2.749)Hutsik (301)

Etxe mota

3.630
1.088
Etxea (3.630)Apartamentua (1.088)

Jabetza egoera

1.747
1.019
Jabeak (1.747)Alokairuan (1.019)HLM (181)Doan lagata (109)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (810).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik266
1919-1945128
1946-1970305
1971-1990791
1991-2005810
2006-2020523

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (979). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (2.239 etxebizitzatan). 2.176 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.591 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 978tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela51
2 gela295
3 gela759
4 gela979
5 gela edo gehiago792

Berogailu mota

2.239
314
Gas sarea (160)Fuel-olioa (116)Elektrizitatea (2.239)Gas botila (46)Bestelakoak (314)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.176aparkalekua
1.591ibilgailu 1
978ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.257 biztanleetatik 2.274 aktibo ziren (% 69,8), horietako 1.880 lanean (% 57,7) eta 395 langabezian (aktiboen % 17,4).

3.25715-64 urteko biztanle
% 69,8aktibo
% 57,7lanean
% 17,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,1
25-54 urte% 85,7
55-64 urte% 52,8
Gizonak% 72,6
Emakumeak% 67,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,8
BEPC, brebeta% 22,6
CAP-BEP% 18,1
Batxilergoa% 19,2
Goi-mailako +2% 11,2
Goi-mailako +3/4% 10,6
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 17,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

983 ez-aktibotik 257 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,1), 293 erretiraturik zeuden (% 29,8) eta 433 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,0).

Ez-aktiboak

% 26
% 30
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 22
% 21
% 28
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.480 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.880 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.480enplegu udalerrian
% 70,9soldatapeko
% 29,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.400 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.400 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.280 €
% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 483 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 72 eraikuntza enpresak ziren, 124 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 97 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 36 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 41 administrazio publikoko enpresak ziren eta 33 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 152 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 2 funerariak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 24 igeltseroak, 9 margolariak, 7 zurginak, 11 iturginak, 5 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 57 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 44 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 4 harategiak, 3 arraindegiak, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Vias udalerrian 72 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.085 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Beziers-Vias », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vias&oldid=11336783"(e)tik eskuratuta