Edukira joan

Vedelha

Vedelha
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiSaint-Gironseko barrutia
Kantonamenducanton of Sainte-Croix-Volvestre
Izen ofizialaBédeille
Posta kodea09230
Geografia
Koordenatuak43°05′15″N 1°06′13″E / 43.0875°N 1.1036°E / 43.0875; 1.1036
Mapa
Azalera9,46 km²
Altitudea330 m, 590 m eta 432 m
MugakideakBagert, Barjac, Betchat, Fabas, Taurignan-Castet eta Tourtouse
Demografia
Biztanleria81 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 30 (%42,3) (%57,7) 41 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²

Vedelha (okzitanieraz Vedelha, frantsesez eta ofizialki: Bédeille) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 81 biztanle zituen 9,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bagert, Barjac, Betchat, Fabas, Taurignan-Castet eta Tourtouse.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BédeilleBédeille
Població amb 58 habitants (2000)Bagert (1,7 km)
Població amb 163 habitants (2000)Tourtouse (2,1 km)
Població amb 318 habitants (2000)Fabas (2,3 km)
Població amb 39 habitants (2000)Barjac (3,8 km)
Població amb 153 habitants (2000)Cérizols (5,5 km)
Població amb 319 habitants (2000)Mercenac (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da, 2,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 888 mm-koa da, urtarrilean 9,5 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cérizols udalerrian dago, 5,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 976,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

2007an Bédeille udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea01002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 41 gizon, 30 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
12.20
 
90-94
 
16.67
0.00
 
85-89
 
0.00
12.20
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
16.67
0.00
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
16.67
26.83
 
50-54
 
16.67
12.20
 
45-49
 
16.67
0.00
 
40-44
 
0.00
12.20
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
16.67
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
12.20
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
12.20
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bédeille udalerrian 81 biztanle zeuden eta 46 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,76 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 17 kide bakarrekoak ziren, 17 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 6 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

81biztanle
46elkarbizitza-unitate
1,76lagun elkarbizitza-unitateko
29familia
6Bikotea seme-alabekin
17Bikotea seme-alabarik gabe etxean
6Guraso bakarrekoak
17Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 29 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (17). Guraso bakarreko 6 familietatik 6etan ama zen guraso bakarra. 17 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

17
6
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 64 etxebizitza zeuden. Horietatik 43 egoitza nagusi ziren, 14 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (57), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 36 beren jabearen bizilekuak ziren, 3 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[10]

64etxebizitza
43egoitza nagusi
57etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

43
14
7
Egoitza nagusia (43)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (14)Hutsik (7)

Etxe mota

57
Etxea (57)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

36
4
Jabeak (36)Alokairuan (3)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik20
1919-19454
1946-19703
1971-19908
1991-20051
2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (28). 30 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 35 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 22 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 18tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela1
3 gela5
4 gela5
5 gela edo gehiago28

Berogailu mota

9
30
Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (9)Gas botila (1)Bestelakoak (30)

Aparkalekua eta ibilgailuak

35aparkalekua
22ibilgailu 1
18ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 47 biztanleetatik 29 aktibo ziren (% 61,7), horietako 24 lanean (% 51,1) eta 5 langabezian (aktiboen % 17,2).

4715-64 urteko biztanle
% 61,7aktibo
% 51,1lanean
% 17,2langabezia-tasa

18 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,2), 7 erretiraturik zeuden (% 38,9) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,9).

Ez-aktiboak

% 22
% 39
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 9 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 24 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

9enplegu udalerrian
% 44,4soldatapeko
% 55,6ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 44 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (14 gizon eta 13 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[13]

2000. urtean Bédeille udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 212 hektarea erabiltzen.[14]

  1. Estazioko erregistroak 1982ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cérizols », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007
  12. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]