Edukira joan

Tullins

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tullins
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Isère
AlkateaGérald Cantournet (en) Itzuli
Izen ofizialaTullins
Posta kodea38210
Geografia
Koordenatuak45°17′51″N 5°29′00″E / 45.2975°N 5.4833°E / 45.2975; 5.4833
Mapa
Azalera28,79 km²
Altitudea179 m, 784 m eta 302 m
MugakideakBeaucroissant, La Forteresse, Morette, Poliénas, Renage, Saint-Paul-d'Izeaux, Saint-Quentin-sur-Isère eta Vourey
Demografia
Biztanleria7.624 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.940 (%51,5) (%48,5) 3.715 alt_right
Dentsitatea265 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakPriverno
ville-tullins.fr

Tullins Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 7.624 biztanle zituen 28,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Beaucroissant, La Forteresse, Morette, Poliénas, Renage, Saint-Paul-d'Izeaux, Saint-Quentin-sur-Isère eta Vourey.

Mapa
Tullins eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TullinsTullins
Població amb 399 habitants (2000)Morette (2,7 km)
Població amb 1675 habitants (2000)Vourey (3,6 km)
Població amb 3641 habitants (2000)Renage (4,0 km)
Població amb 420 habitants (2000)Cras (4,2 km)
Població amb 1390 habitants (2000)Beaucroissant (4,9 km)
Població amb 1076 habitants (2000)Poliénas (5,5 km)
Població amb 5794 habitants (2000)Rives (5,9 km)
Població amb 2119 habitants (2000)Izeaux (6,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 18,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1087 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Étienne-de-Saint-Geoirs udalerrian dago, 15,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 915,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -27,1 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 3an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3000400050006000700080001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.715 gizon, 3.940 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.27
 
95+
 
1.27
1.21
 
90-94
 
1.40
0.81
 
85-89
 
3.43
4.31
 
80-84
 
3.43
4.98
 
75-79
 
3.68
5.55
 
70-74
 
5.23
6.62
 
65-69
 
7.01
8.10
 
60-64
 
6.75
7.70
 
55-59
 
7.51
7.03
 
50-54
 
8.02
10.12
 
45-49
 
8.02
5.68
 
40-44
 
6.24
3.36
 
35-39
 
5.48
3.90
 
30-34
 
3.68
3.77
 
25-29
 
3.81
3.63
 
20-24
 
4.70
7.29
 
15-19
 
7.64
6.62
 
10-14
 
5.99
5.14
 
5-9
 
3.17
3.90
 
0-4
 
3.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tullins udalerrian 7.437 biztanle zeuden eta 3.497 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

7.437biztanle
3.497elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
2.165familia
Udalerria
% 24
% 29
% 8
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.165 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.030). Guraso bakarreko 295 familietatik 220etan ama zen guraso bakarra. 1.185 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 388k seme-alaba bakarra zuten etxean, 418k bi, eta 173k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 840 bikoteetatik 59tan (% 7,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.030
840
295
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.185
Seme-alaba bat388
Bi seme-alaba418
Hiru seme-alaba145
Lau edo gehiago28

15 urte edo gehiago zituzten 6.419 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,5). 80 urte edo gehiagoko 606 biztanleetatik 478 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 128 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 16
40-54% 16
55-64% 23
65-79% 29
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 67
40-54% 72
55-64% 71
65-79% 63
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 6,3 PACS bidez lotuta). % 25,4 ezkongabeak ziren, % 8,1 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,3
Ezkongabea% 25,4
Izatezko bikotean% 10,0
Alarguna% 8,1
Dibortziatuta% 7,8
PACS bidez lotuta% 6,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,5), erdi-mailako lanbideak (% 17,5), enplegatuak (% 15,3), eskulangileak (% 13,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,5) Isère departamenduko batez bestekoaren (% 28,7) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[9]

Udalerria
% 12
% 18
% 15
% 14
% 33
Isère
% 15
% 17
% 14
% 14
% 29
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.982 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.487 egoitza nagusi ziren, 40 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 455 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.119), eta apartamentuak gutxi ziren (1.804). Egoitza nagusietatik 2.111 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.313 alokairuan zeuden, 586 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 63 doan lagata.[10]

3.982etxebizitza
3.487egoitza nagusi
2.119etxe
1.804apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.487
455
Egoitza nagusia (3.487)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (40)Hutsik (455)

Etxe mota

2.119
1.804
Etxea (2.119)Apartamentua (1.804)

Jabetza egoera

2.111
1.313
586
Jabeak (2.111)Alokairuan (1.313)HLM (586)Doan lagata (63)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (815).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik518
1919-1945260
1946-1970737
1971-1990815
1991-2005638
2006-2020481

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.372). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.297 etxebizitzatan). 2.276 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.700 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.379tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela52
2 gela408
3 gela735
4 gela920
5 gela edo gehiago1.372

Berogailu mota

1.204
302
1.297
629
Gas sarea (1.204)Fuel-olioa (302)Elektrizitatea (1.297)Gas botila (55)Bestelakoak (629)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.276aparkalekua
1.700ibilgailu 1
1.379ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.663 biztanleetatik 3.548 aktibo ziren (% 76,1), horietako 3.226 lanean (% 69,2) eta 321 langabezian (aktiboen % 9,0).

4.66315-64 urteko biztanle
% 76,1aktibo
% 69,2lanean
% 9,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,6
25-54 urte% 92,6
55-64 urte% 63,0
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 73,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,3
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 11,3
Batxilergoa% 9,1
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 5,8
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.115 ez-aktibotik 470 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,2), 315 erretiraturik zeuden (% 28,3) eta 330 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,6).

Ez-aktiboak

% 42
% 28
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 18
% 27
% 28
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.420 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.226 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.420enplegu udalerrian
% 80,8soldatapeko
% 19,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.210 eurokoa zen, eta biztanleen % 13 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.210 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.290 €
% 13,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 422 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 33 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 59 eraikuntza enpresak ziren, 87 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 24 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 19 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 46 zerbitzu enpresak ziren, 66 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 125 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 7 banku bulegoak, 16 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 7 igeltseroak, 15 margolariak, 11 zurginak, 6 iturginak, 13 argiketariak, 10 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 15 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 33 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Tullins udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.080 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Tullins udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 530 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1941ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Grenoble-Saint-Geoirs », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tullins&oldid=11334178"(e)tik eskuratuta