Edukira joan

Tucson

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tucson
Tucson
hiri handia
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Arizona
Arizonako konderriPima konderria
AlkateaRegina Romero
Izen ofizialaTucson
Jatorrizko izenaTucson
Posta kodea85701, 85702, 85703 eta 85704
FIPS kodea04-77000
Geografia
Koordenatuak32°13′18″N 110°55′35″W / 32.2217°N 110.9264°W / 32.2217; -110.9264
Mapa
Azalera598,609855 km²
Altitudea728 m
MugakideakSouth Tucson
Demografia
Biztanleria542.629 (2020, 2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea906 bizt/km²
Etxebizitzak215.943
Informazio gehigarria
Sorrera1775
Telefono aurrizkia520
Hiri senidetuakPécs, Nuakxot, Fiesole, Segovia, Hermosillo, Almaty, Sulaimaniya, Ciudad Obregón (en) Itzuli, Guadalajara eta Trikala
tucsonaz.gov

Tucson (ingelesez ˈtuːsɒn ahoskatua) Ameriketako Estatu Batuetako Arizona estatuko bigarren hiririk handiena da eta herrialdeko 32.a. Arizonaren hegoaldean dago eta Mexikoko mugatik 98 km-ko distantziara dago. Gaur egun, 525.529 biztanle inguru ditu hiriak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 542.629 biztanle zeuden. Batez besteko adina 36,2 urtekoa zen, 35,1 urtekoa gizonezkoen artean eta 37,7 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 20,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,7 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 98,4 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 97,0 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea0100.000200.000300.000400.000500.000600.00018301860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 269.110 gizon, 273.519 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.43
 
85+
 
2.46
1.57
 
80-84
 
2.22
2.59
 
75-79
 
3.29
4.14
 
70-74
 
4.68
5.22
 
65-69
 
5.78
5.79
 
60-64
 
6.31
5.93
 
55-59
 
6.14
5.47
 
50-54
 
5.52
5.47
 
45-49
 
5.33
5.71
 
40-44
 
5.53
6.77
 
35-39
 
6.12
7.85
 
30-34
 
6.94
8.66
 
25-29
 
7.78
9.48
 
20-24
 
8.88
6.76
 
15-19
 
6.84
6.07
 
10-14
 
5.68
5.70
 
5-9
 
5.36
5.36
 
0-4
 
5.16
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 542.629 biztanle zeuden. Herritarren % 42,2 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 75,5 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 43,6[oh 2]; % 8,8 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 5,1; % 5,2 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,0; % 6,3 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,7; % 2,9 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,7; % 0,4 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,8 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5.[oh 3][4]

Arraza/etnia
Etnizitatea
2000
64,3 %
35,7 %
2010
58,4 %
41,6 %
2020
57,8 %
42,2 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
70,2 %
16,8 %
2010
80,7 %
7,7 %
2020
75,5 %
8,8 %
6,3 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 45,5 estatu berean jaiotakoak, % 39,1 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 13,4 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 50,8 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 49,2 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 66,5, biztanleria osoaren % 8,9); ondoren Asian (% 18,9, % 2,5), Europan (% 6,9, % 0,9), Afrikan (% 6,1, % 0,8) eta Ipar Amerikan (% 1,3, % 0,2).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria
Jaioterria
45,5 %
39,1 %
13,4 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
50,8 %
49,2 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
66,5 %
18,9 %
6,9 %
6,1 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 242.798 etxebizitza zeuden, horietatik % 92,0 okupatuta eta % 8,0 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 50,3 jabeek okupatutakoak ziren eta % 49,7 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 223.270 etxegune zeuden guztira, horietatik % 54,7 familia-etxeguneak ziren eta % 45,3 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 60,3 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 39,7 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 78,5 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 21,5 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 23.134 pertsona (biztanleria osoaren % 4,3); horietatik 8.505 zuzentze- eta gazte-egoitzetan, 9.062 unibertsitateko ikasleen egoitzetan eta 716 egoitza militarretan bizi ziren.[6]

242.798etxebizitza
223.270okupatuak
23.134talde-bizilekuetan

Etxebizitzak

112.329
110.941
19.528
Jabetzan (112.329) Alokairuan (110.941) Hutsik (19.528)

Etxegune motak

73.600
15.174
33.285
79.446
21.765
Ezkondutako bikotea (73.600) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (15.174) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (33.285) Bakarrik bizi (79.446) Beste norbaitekin (21.765)

Talde-bizilekuetako biztanleria

8.505
9.062
4.851
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (8.505) Unibertsitateko egoitzak (9.062) Egoitza militarrak (716) Beste (4.851)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 88,2k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 31,1k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 12,9k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 57.073 $ zen, eta familiena, 74.601 $. Per capita errenta 32.537 $ zen. Biztanleriaren % 18,9 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 7,0k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 5,0k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

57.073 $etxegunearen errenta mediana
74.601 $familiaren errenta mediana
32.537 $biztanleko errenta
% 18,9pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,0
% 7,7
% 9,7
% 12,8
% 8,7
% 6,0
< 10.000 $ — % 7,0 (16.027) 10.000-14.999 $ — % 4,4 (10.114) 15.000-19.999 $ — % 4,1 (9.259) 20.000-24.999 $ — % 5,5 (12.516) 25.000-29.999 $ — % 5,0 (11.506) 30.000-34.999 $ — % 4,4 (10.038) 35.000-39.999 $ — % 5,0 (11.312) 40.000-44.999 $ — % 4,5 (10.373) 45.000-49.999 $ — % 4,4 (9.962) 50.000-59.999 $ — % 7,7 (17.505) 60.000-74.999 $ — % 9,7 (22.052) 75.000-99.999 $ — % 12,8 (29.275) 100.000-124.999 $ — % 8,7 (19.828) 125.000-149.999 $ — % 5,7 (13.048) 150.000-199.999 $ — % 6,0 (13.750) ≥ 200.000 $ — % 5,0 (11.455)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Tucson nazioarteko aireportua, 1981-2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 31 33 37 40 44 47 46 44 42 39 34 29 47
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 19 20 23 28 33 38 38 36 35 29 23 18 28.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 4 6 8 11 16 21 24 23 20 14 8 4 13.3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -14 -8 -7 -3 0 6 9 13 6 -3 -7 -12 -14
Pilatutako prezipitazioa (mm) 24 22 19 8 6 5 57 61 33 22 14 24 294
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 4.9 4.1 3.9 2.0 1.8 1.7 9.8 9.7 4.4 3.2 2.7 4.7 52.9
Elur egunak (≥ 1 mm) 0.2 0.2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0.1 0.5
Eguzki orduak 260.4 259.9 319.3 357.0 399.9 396.0 344.1 334.8 315.0 306.9 264.0 244.9 3802.2
Iturria: [11]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tucson ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoek edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta daude, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. ↑ http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=twc NOAA

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Arizona
 Artikulu hau Arizonako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tucson&oldid=11560094"(e)tik eskuratuta