Edukira joan

Tauves

Tauves
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiIssoireko barrutia
Kantonamenducanton of Tauves
Izen ofizialaTauves
Posta kodea63690
Geografia
Koordenatuak45°33′36″N 2°37′24″E / 45.56°N 2.6233°E / 45.56; 2.6233
Mapa
Azalera33,95 km²
Altitudea636 m, 1.072 m eta 895 m
MugakideakAvèze, Bagnols, Larodde, La Tour-d'Auvergne, Saint-Sauves-d'Auvergne eta Singles
Demografia
Biztanleria684 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 356 (%50,9) (%49,1) 343 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakCastiglione di Sicilia
tauves.fr

Tauves (frantsesez eta ofizialki: Tauves) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 684 biztanle zituen 34 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Avèze, Bagnols, Larodde, La Tour-d'Auvergne, Saint-Sauves-d'Auvergne eta Singles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TauvesTauves
Població amb 211 habitants (2000)Avèze (4,8 km)
Població amb 192 habitants (2000)Singles (6,5 km)
Població amb 291 habitants (2000)Larodde (6,7 km)
Població amb 503 habitants (2000)Bagnols (6,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,2 °C-koa da, 14,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1241 mm-koa da, urtarrilean 13,6 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1315,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,7 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6009001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 343 gizon, 356 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.46
 
90-94
 
0.00
5.54
 
85-89
 
8.15
4.37
 
80-84
 
5.62
14.29
 
75-79
 
6.74
4.08
 
70-74
 
10.67
4.08
 
65-69
 
8.15
8.45
 
60-64
 
5.34
8.75
 
55-59
 
7.02
5.83
 
50-54
 
5.62
4.37
 
45-49
 
2.81
6.41
 
40-44
 
6.18
4.37
 
35-39
 
3.09
6.12
 
30-34
 
4.49
4.66
 
25-29
 
3.09
5.83
 
20-24
 
2.81
0.00
 
15-19
 
3.37
4.96
 
10-14
 
3.09
1.75
 
5-9
 
6.18
4.66
 
0-4
 
7.58
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tauves udalerrian 684 biztanle zeuden eta 346 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

684biztanle
346elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
199familia
Udalerria
% 22
% 28
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 199 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (98). Guraso bakarreko 25 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 123 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 40k seme-alaba bakarra zuten etxean, 26k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[9]

98
77
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean123
Seme-alaba bat40
Bi seme-alaba26
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 595 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 46,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 18
40-54% 13
55-64% 24
65-79% 28
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 58
40-54% 68
55-64% 63
65-79% 66
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,6 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 24,2 ezkongabeak ziren, % 9,6 alargunak eta % 7,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,7
Ezkongabea% 24,2
Izatezko bikotean% 11,6
Alarguna% 9,6
Dibortziatuta% 7,1
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,1), eskulangileak (% 11,3), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 10,1), nekazariak (% 9,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,1) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 34 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,8).[9]

Udalerria
% 10
% 10
% 9
% 8
% 11
% 47
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 573 etxebizitza zeuden. Horietatik 355 egoitza nagusi ziren, 114 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 104 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (493), eta apartamentuak gutxi ziren (78). Egoitza nagusietatik 273 beren jabearen bizilekuak ziren, 69 alokairuan zeuden, 10 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[10]

573etxebizitza
355egoitza nagusi
493etxe
78apartamentu

Etxebizitza multzoa

355
114
104
Egoitza nagusia (355)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (114)Hutsik (104)

Etxe mota

493
78
Etxea (493)Apartamentua (78)

Jabetza egoera

273
69
Jabeak (273)Alokairuan (69)HLM (10)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (100).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik100
1919-194548
1946-197040
1971-199075
1991-200549
2006-202039

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (148). 159 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 266 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 200 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 127tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela22
3 gela71
4 gela109
5 gela edo gehiago148

Berogailu mota

81
108
159
Gas sarea (2)Fuel-olioa (81)Elektrizitatea (108)Gas botila (5)Bestelakoak (159)

Aparkalekua eta ibilgailuak

266aparkalekua
200ibilgailu 1
127ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 352 biztanleetatik 288 aktibo ziren (% 81,8), horietako 275 lanean (% 78,1) eta 12 langabezian (aktiboen % 4,2).

35215-64 urteko biztanle
% 81,8aktibo
% 78,1lanean
% 4,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,5
25-54 urte% 94,4
55-64 urte% 65,8
Gizonak% 84,7
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,4
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 5,4
Batxilergoa% 3,9
Goi-mailako +2% 2,2
Goi-mailako +3/4% 3,8
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,8), 29 erretiraturik zeuden (% 45,3) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,5).

Ez-aktiboak

% 19
% 45
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 13
% 23
% 29
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 263 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 275 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

263enplegu udalerrian
% 65,8soldatapeko
% 34,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.550 eurokoa zen.

24.550 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 13 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Tauves udalerrian 68 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.754 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1948ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tauves », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]