Edukira joan

Tanlay

Tanlay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Yonne
BarrutiAvallon barrutia
Kantonamenducanton of Cruzy-le-Châtel
Izen ofizialaTanlay
Posta kodea89430
Geografia
Koordenatuak47°50′47″N 4°05′12″E / 47.8464°N 4.0867°E / 47.8464; 4.0867
Mapa
Azalera38,66 km²
Altitudea140 m, 278 m eta 199 m
MugakideakThorey, Vireaux, Lézinnes, Ancy-le-Libre, Argentenay, Baon, Pimelles, Rugny, Saint-Martin-sur-Armançon eta Tonnerre
Demografia
Biztanleria897 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 524 (%59,1) (%40,9) 363 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1973ko urtarrilaren 1a

Tanlay Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 897 biztanle zituen 38,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Thorey, Vireaux, Lézinnes, Ancy-le-Libre, Argentenay, Baon, Pimelles, Rugny, Saint-Martin-sur-Armançon eta Tonnerre.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TanlayTanlay
Població amb 83 habitants (2000)Baon (3,7 km)
Població amb 97 habitants (2000)Argentenay (4,3 km)
Població amb 741 habitants (2000)Lézinnes (5,2 km)
Població amb 230 habitants (2000)Molosmes (5,4 km)
Població amb 176 habitants (2000)Ancy-le-Libre (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 800 mm-koa da, urtarrilean 12 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cruzy-le-Châtel udalerrian dago, 10,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 845,8 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][3].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[4]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 363 gizon, 524 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.38
 
95+
 
1.91
2.75
 
90-94
 
5.73
0.00
 
85-89
 
6.87
4.13
 
80-84
 
4.01
2.75
 
75-79
 
7.06
6.89
 
70-74
 
8.78
7.16
 
65-69
 
9.92
13.50
 
60-64
 
0.76
5.51
 
55-59
 
12.21
9.64
 
50-54
 
4.77
7.99
 
45-49
 
7.06
4.41
 
40-44
 
4.77
3.03
 
35-39
 
4.20
3.31
 
30-34
 
3.82
5.79
 
25-29
 
3.44
4.96
 
20-24
 
1.72
3.31
 
15-19
 
1.53
4.41
 
10-14
 
4.01
5.79
 
5-9
 
3.24
3.31
 
0-4
 
4.20
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[5].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tanlay udalerrian 829 biztanle zeuden eta 441 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[7]

829biztanle
441elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
259familia
Udalerria
% 15
% 32
% 11
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 259 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (141). Guraso bakarreko 50 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 176 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 44k seme-alaba bakarra zuten etxean, 24k bi, eta 14k hiru edo gehiago.[7]

141
68
50
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean176
Seme-alaba bat44
Bi seme-alaba24
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 821 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 27,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,3). 80 urte edo gehiagoko 130 biztanleetatik 73 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 57 kolektibitateren batean.[7]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 16
40-54% 17
55-64% 28
65-79% 27
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 67
40-54% 67
55-64% 65
65-79% 64
80 +% 23

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 20,3 ezkongabeak ziren, % 13,8 alargunak eta % 9,6 dibortziatuak.[7]

Ezkonduta% 38,7
Ezkongabea% 20,3
Alarguna% 13,8
Izatezko bikotean% 10,7
Dibortziatuta% 9,6
PACS bidez lotuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,7), erdi-mailako lanbideak (% 15,6), enplegatuak (% 12,7), eskulangileak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,7) Yonne departamenduko batez bestekoaren (% 36,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[7]

Udalerria
% 10
% 16
% 13
% 12
% 42
Yonne
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 657 etxebizitza zeuden. Horietatik 440 egoitza nagusi ziren, 124 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 93 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (620), eta apartamentuak gutxi ziren (35). Egoitza nagusietatik 359 beren jabearen bizilekuak ziren, 72 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[8]

657etxebizitza
440egoitza nagusi
620etxe
35apartamentu

Etxebizitza multzoa

440
124
93
Egoitza nagusia (440)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (124)Hutsik (93)

Etxe mota

620
Etxea (620)Apartamentua (35)

Jabetza egoera

359
72
Jabeak (359)Alokairuan (72)HLM (6)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (166).[8]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik166
1919-194537
1946-197070
1971-1990120
1991-200533
2006-20209

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (233). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (128 etxebizitzatan). 304 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 208 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 186tan bi edo gehiago.[8]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela13
3 gela78
4 gela112
5 gela edo gehiago233

Berogailu mota

104
108
128
97
Gas sarea (104)Fuel-olioa (108)Elektrizitatea (128)Gas botila (3)Bestelakoak (97)

Aparkalekua eta ibilgailuak

304aparkalekua
208ibilgailu 1
186ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 472 biztanleetatik 380 aktibo ziren (% 80,5), horietako 348 lanean (% 73,7) eta 31 langabezian (aktiboen % 8,2).

47215-64 urteko biztanle
% 80,5aktibo
% 73,7lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,1
25-54 urte% 97,6
55-64 urte% 62,8
Gizonak% 82,2
Emakumeak% 78,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,7
BEPC, brebeta% 5,3
CAP-BEP% 8,3
Batxilergoa% 13,0
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 7,8
Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

93 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,4), 43 erretiraturik zeuden (% 46,2) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,4).

Ez-aktiboak

% 34
% 46
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 14
% 24
% 23
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 212 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 348 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

212enplegu udalerrian
% 86,8soldatapeko
% 13,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.540 eurokoa zen.

25.540 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.590 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 52 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[9]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 4 igeltseroak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 ile apaindegia eta 5 jatetxeak.[10]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.[11]

2000. urtean Tanlay udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.449 hektarea erabiltzen.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1963ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cruzy_sapc », fiche climatologique. .
  4. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  5. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  6. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  7. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  10. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  11. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  12. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]