Riom

Riom
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Alkatea	Jean Ehrard
Izen ofiziala	Riom
Posta kodea	63200
Geografia
Koordenatuak	45°53′37″N 3°06′45″E
Azalera	31,97 km²
Altitudea	337 m, 314 m, 505 m eta 335 m
Mugakideak	Saint-Bonnet-près-Riom, Châteaugay, Châtel-Guyon, Clerlande, Ennezat, Enval, Marsat, Ménétrol, Mozac, Pessat-Villeneuve eta Saint-Beauzire
Demografia
Biztanleria	18.820 (2023ko urtarrilaren 1a)
9.813 (%52,5)   (%47,5) 8.861
Dentsitatea	589 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Nördlingen, Viana do Castelo, Żywiec, Mendebaldeko Sussex, Adur (en) , Algemesí, Dolisie (en) eta Shoreham-by-Sea
ville-riom.fr

Riom (frantsesez eta ofizialki: Riom) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 18.820 biztanle zituen 32 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Bonnet-près-Riom, Châteaugay, Châtel-Guyon, Clerlande, Ennezat, Enval, Marsat, Ménétrol, Mozac, Pessat-Villeneuve eta Saint-Beauzire.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Riom

Mozac (1,4 km)

Ménétrol (2,3 km)

Marsat (3,0 km)

Saint-Bonnet-près-Riom (4,2 km)

Châtel-Guyon (4,9 km)

Yssac-la-Tourette (5,0 km)

Enval (5,1 km)

Pessat-Villeneuve (5,2 km)

Châteaugay (5,3 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 669 mm-koa da, urtarrilean 8,8 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sayat udalerrian dago, 7,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 776,1 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,9 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 8.861 gizon, 9.813 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.14   95+   0.77 0.73   90-94   1.50 1.75   85-89   3.05 1.79   80-84   3.74 3.81   75-79   4.20 5.47   70-74   6.82 5.65   65-69   5.59 5.81   60-64   5.88 6.79   55-59   6.47 6.08   50-54   5.64 6.71   45-49   6.22 6.50   40-44   6.10 7.31   35-39   6.60 5.99   30-34   5.88 5.76   25-29   4.00 6.43   20-24   4.91 6.23   15-19   6.32 5.95   10-14   6.09 5.43   5-9   5.91 5.64   0-4   4.30
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	56	51	57	119	39	28	50	37	−16	14	6	12	18	11	−40	−31	−18	−10
Jaiotzak	219	214	209	245	198	206	215	209	184	200	196	181	211	178	159	149	170	166
Heriotzak	163	163	152	126	159	178	165	172	200	186	190	169	193	167	199	180	188	176

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Riom udalerrian 17.849 biztanle zeuden eta 9.150 elkarbizitza unitate, hau da, 1,95 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).

17.849biztanle

9.150elkarbizitza-unitate

1,95lagun elkarbizitza-unitateko

4.794familia

Udalerria

% 19

% 23

% 10

% 47

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.794 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.089). Guraso bakarreko 951 familietatik 778etan ama zen guraso bakarra. 2.400 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.037k seme-alaba bakarra zuten etxean, 956k bi, eta 399k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.754 bikoteetatik 202tan (% 11,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

2.089

1.754

951

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.400

Seme-alaba bat1.037

Bi seme-alaba956

Hiru seme-alaba315

Lau edo gehiago84

15 urte edo gehiago zituzten 15.771 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 55,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,0). 80 urte edo gehiagoko 1.276 biztanleetatik 1.188 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 88 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 17

25-39% 20

40-54% 21

55-64% 31

65-79% 31

80 +% 56

Bikotean bizi da

15-24% 13

25-39% 58

40-54% 59

55-64% 59

65-79% 66

80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,9 izatezko bikotean eta % 6,1 PACS bidez lotuta). % 30,5 ezkongabeak ziren, % 7,5 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.

Ezkonduta% 35,8

Ezkongabea% 30,5

Izatezko bikotean% 10,9

Dibortziatuta% 9,1

Alarguna% 7,5

PACS bidez lotuta% 6,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,0), erdi-mailako lanbideak (% 16,0), eskulangileak (% 14,6), enplegatuak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,0) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 11 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).

Udalerria

% 12

% 16

% 14

% 15

% 35

Puy-de-Dôme

% 11

% 15

% 15

% 13

% 32

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	1.754	% 19,2
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	2.082	% 22,8
Guraso bakarrekoak	943	% 10,3
Kide bakarrekoak	4.267	% 46,6
Bestelakoak	104	% 1,1
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	2.089	% 43,6
Seme-alabadun bikoteak	1.754	% 36,6
Guraso bakarrekoak	951	% 19,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	2.400	% 50,1
Seme-alaba bat	1.037	% 21,6
Bi seme-alaba	956	% 19,9
Hiru seme-alaba	315	% 6,6
Lau seme-alaba edo gehiago	84	% 1,8
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	5.648	% 35,8
Izatezko bikotean	1.725	% 10,9
PACS bidez lotuta	968	% 6,1
Ezkongabea	4.804	% 30,5
Alarguna	1.187	% 7,5
Dibortziatuta	1.439	% 9,1
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	11	% 0,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	319	% 3,5
Goi-mailako langileak	1.092	% 11,9
Erdi-mailako lanbideak	1.464	% 16,0
Enplegatuak	1.310	% 14,3
Eskulangileak	1.339	% 14,6
Erretiratuak	3.204	% 35,0
Bestelakoak	411	% 4,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.686 etxebizitza zeuden. Horietatik 9.113 egoitza nagusi ziren, 345 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.227 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (5.380), etxeak baino gehiago (5.114). Egoitza nagusietatik 4.723 beren jabearen bizilekuak ziren, 4.218 alokairuan zeuden, 1.602 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 172 doan lagata.

10.686etxebizitza

9.113egoitza nagusi

5.114etxe

5.380apartamentu

Etxebizitza multzoa

9.113

1.227

Egoitza nagusia (9.113)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (345)Hutsik (1.227)

Etxe mota

5.114

5.380

Etxea (5.114)Apartamentua (5.380)

Jabetza egoera

4.723

4.218

1.602

Jabeak (4.723)Alokairuan (4.218)HLM (1.602)Doan lagata (172)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.207).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.256

1919-1945570

1946-19702.099

1971-19903.207

1991-2005989

2006-2020983

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.165). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (5.324 etxebizitzatan). 6.076 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.625 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.096tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela398

2 gela1.364

3 gela1.817

4 gela2.369

5 gela edo gehiago3.165

Berogailu mota

5.324

2.598

885

Gas sarea (5.324)Fuel-olioa (257)Elektrizitatea (2.598)Gas botila (49)Bestelakoak (885)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.076aparkalekua

4.625ibilgailu 1

3.096ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	9.113	% 85,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	345	% 3,2
Hutsik	1.227	% 11,5
Etxe mota
Etxeak	5.114	% 47,9
Apartamentuak	5.380	% 50,3
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	398	% 4,4
2 gela	1.364	% 15,0
3 gela	1.817	% 19,9
4 gela	2.369	% 26,0
5 gela edo gehiago	3.165	% 34,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	1.256	% 13,8
1919-1945	570	% 6,3
1946-1970	2.099	% 23,0
1971-1990	3.207	% 35,2
1991-2005	989	% 10,9
2006-2020	983	% 10,8
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	4.723	% 51,8
Alokairuan	4.218	% 46,3
HLM	1.602	% 17,6
Doan lagata	172	% 1,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	5.324	% 58,4
Fuel-olioa	257	% 2,8
Elektrizitatea	2.598	% 28,5
Gas botila	49	% 0,5
Bestelakoak	885	% 9,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	6.076	% 66,7
Ibilgailu bat	4.625	% 50,8
Bi ibilgailu edo gehiago	3.096	% 34,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 11.322 biztanleetatik 8.236 aktibo ziren (% 72,7), horietako 7.346 lanean (% 64,9) eta 891 langabezian (aktiboen % 10,8).

11.32215-64 urteko biztanle

% 72,7aktibo

% 64,9lanean

% 10,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,8

25-54 urte% 87,2

55-64 urte% 61,2

Gizonak% 70,4

Emakumeak% 75,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,2

BEPC, brebeta% 18,3

CAP-BEP% 14,0

Batxilergoa% 12,4

Goi-mailako +2% 9,0

Goi-mailako +3/4% 5,2

Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

3.086 ez-aktibotik 1.150 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,3), 582 erretiraturik zeuden (% 18,9) eta 1.354 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,9).

Ez-aktiboak

% 37

% 19

% 44

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 21

% 28

% 24

% 21

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 10.929 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.346 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

10.929enplegu udalerrian

% 89,0soldatapeko

% 11,0ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.020 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.020 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

% 16,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,8

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 21,0

18-29 urte% 21,2

30-39 urte% 14,2

40-49 urte% 14,2

50-64 urte% 12,3

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 8,5

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,3

Errentariak% 31,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 68,7

Pentsio/erretiroak% 30,0

Ondarea, bestelakoak% 11,9

Gizarte-prestazioak% 4,7

Zuzeneko zergak−% 15,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 1.126 komertzioetatik, 18 erauzte enpresak ziren, 27 janari enpresak ziren, 10 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 47 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 78 eraikuntza enpresak ziren, 250 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 25 garraio enpresak ziren, 89 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 21 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 61 finantziazio enpresak ziren, 53 higiezinen enpresak ziren, 187 zerbitzu enpresak ziren, 186 administrazio publikoko enpresak ziren eta 73 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 217 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 12 banku bulegoak, 3 funerariak, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 10 autoeskolak, 15 igeltseroak, 14 margolariak, 8 zurginak, 7 iturginak, 8 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 26 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 52 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 8 apaindegiak.

2009an zeuden 118 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m² baino gehiagoko dendak, 4 120 m² baino gutxiagoko dendak, 15 okindegiak, 8 harategiak, 10 liburu dendak, 31 arropa dendak, 8 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 7 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 4 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.

2000. urtean Riom udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.892 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 10 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Riom udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.832 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.451 eta lizeo teknologikoetan 1.117.

Riom udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q207575
• Multimedia: Riom / Q207575