Edukira joan

Portets

Wikipedia, Entziklopedia askea
Portets
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLangoneko barrutia
Kantonamenducanton of Podensac
Izen ofizialaPortets
Posta kodea33640
Geografia
Koordenatuak44°41′49″N 0°25′27″W / 44.6969°N 0.4242°W / 44.6969; -0.4242
Mapa
Azalera15,49 km²
Altitudea10 m, 2 m, 37 m eta 21 m
MugakideakTabanac, Saint-Michel-de-Rieufret, Arbanats, Castres-Gironde, Langoiran, Lestiac-sur-Garonne, Saint-Selve eta Le Tourne
Demografia
Biztanleria2.618 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.414 (%53,6) (%46,4) 1.224 alt_right
Dentsitatea169 bizt/km²
mairie-portets.fr

Portets (frantsesez eta ofizialki: Portets) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.618 biztanle zituen 15,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Tabanac, Saint-Michel-de-Rieufret, Arbanats, Castres-Gironde, Langoiran, Lestiac-sur-Garonne, Saint-Selve eta Le Tourne.

Mapa
Portets eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PortetsPortets
Població amb 2125 habitants (2000)Beautiran (2,3 km)
Població amb 737 habitants (2000)Le Tourne (2,4 km)
Població amb 2094 habitants (2000)Langoiran (2,4 km)
Població amb 980 habitants (2000)Arbanats (3,1 km)
Població amb 1061 habitants (2000)Tabanac (3,3 km)
Població amb 763 habitants (2000)Baurech (3,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 14,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 875 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Cadaujac udalerrian dago, 12,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 918,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,8 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea16001800200022002400260028001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.224 gizon, 1.414 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.77
0.82
 
85-89
 
2.12
2.45
 
80-84
 
2.12
2.04
 
75-79
 
6.79
3.27
 
70-74
 
4.95
4.49
 
65-69
 
4.24
6.21
 
60-64
 
5.73
7.43
 
55-59
 
8.20
10.29
 
50-54
 
8.91
8.66
 
45-49
 
11.74
9.07
 
40-44
 
4.95
6.62
 
35-39
 
6.44
6.21
 
30-34
 
4.95
4.49
 
25-29
 
2.48
2.04
 
20-24
 
2.83
5.72
 
15-19
 
6.79
6.62
 
10-14
 
6.08
5.31
 
5-9
 
6.08
8.25
 
0-4
 
2.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Portets udalerrian 2.618 biztanle zeuden eta 1.168 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.618biztanle
1.168elkarbizitza-unitate
2,24lagun elkarbizitza-unitateko
800familia
Udalerria
% 28
% 31
% 9
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 800 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (366). Guraso bakarreko 110 familietatik 90etan ama zen guraso bakarra. 436 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 145k seme-alaba bakarra zuten etxean, 157k bi, eta 63k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 324 bikoteetatik 29tan (% 9,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

366
324
110
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean436
Seme-alaba bat145
Bi seme-alaba157
Hiru seme-alaba58
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.140 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 8
40-54% 10
55-64% 19
65-79% 28
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 80
40-54% 79
55-64% 74
65-79% 66
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,3 izatezko bikotean eta % 9,6 PACS bidez lotuta). % 19,1 ezkongabeak ziren, % 7,2 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,4
Ezkongabea% 19,1
Izatezko bikotean% 14,3
PACS bidez lotuta% 9,6
Alarguna% 7,2
Dibortziatuta% 6,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,0), erdi-mailako lanbideak (% 20,1), enplegatuak (% 16,8), goi-mailako langileak (% 16,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,0) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[9]

Udalerria
% 16
% 20
% 17
% 9
% 29
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.293 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.160 egoitza nagusi ziren, 11 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 122 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.217), eta apartamentuak gutxi ziren (71). Egoitza nagusietatik 850 beren jabearen bizilekuak ziren, 286 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 24 doan lagata.[10]

1.293etxebizitza
1.160egoitza nagusi
1.217etxe
71apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.160
122
Egoitza nagusia (1.160)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11)Hutsik (122)

Etxe mota

1.217
Etxea (1.217)Apartamentua (71)

Jabetza egoera

850
286
Jabeak (850)Alokairuan (286)Doan lagata (24)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (267).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik254
1919-1945112
1946-1970130
1971-1990232
1991-2005150
2006-2020267

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (584). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (592 etxebizitzatan). 905 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 469 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 605tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela83
3 gela144
4 gela346
5 gela edo gehiago584

Berogailu mota

344
592
175
Gas sarea (344)Fuel-olioa (23)Elektrizitatea (592)Gas botila (26)Bestelakoak (175)

Aparkalekua eta ibilgailuak

905aparkalekua
469ibilgailu 1
605ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.600 biztanleetatik 1.303 aktibo ziren (% 81,4), horietako 1.229 lanean (% 76,8) eta 74 langabezian (aktiboen % 5,7).

1.60015-64 urteko biztanle
% 81,4aktibo
% 76,8lanean
% 5,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,6
25-54 urte% 95,9
55-64 urte% 63,4
Gizonak% 83,4
Emakumeak% 79,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,8
BEPC, brebeta% 4,5
CAP-BEP% 6,9
Batxilergoa% 6,6
Goi-mailako +2% 5,5
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 1,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

297 ez-aktibotik 117 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,4), 97 erretiraturik zeuden (% 32,7) eta 83 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,9).

Ez-aktiboak

% 39
% 33
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 20
% 28
% 25
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 587 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.229 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

587enplegu udalerrian
% 77,2soldatapeko
% 22,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.240 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.240 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.820 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 123 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 46 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 8 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak, 1 ile apaindegia, 5 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 2 harategiak eta 1 arropa denda zen.[13]

2000. urtean Portets udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 713 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Cadaujac-inra », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Portets&oldid=11344276"(e)tik eskuratuta