Orgelet
| Orgelet | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Lons-le-Sauniereko barrutia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Orgelet | ||||||||||
| Posta kodea | 39270 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 46°31′20″N 5°36′37″E / 46.5222°N 5.6103°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 23,11 km² | ||||||||||
| Altitudea | 374 m, 653 m eta 488 m | ||||||||||
| Mugakideak | Dompierre-sur-Mont, Chambéria, Chavéria, Coyron, Écrille, Maisod, Mérona, Moutonne, Onoz, Plaisia, Présilly, Sarrogna eta La Tour-du-Meix | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.554 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 67 bizt/km² | ||||||||||
| orgelet.com | |||||||||||
Orgelet Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.554 biztanle zituen 23,1 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dompierre-sur-Mont, Chambéria, Chavéria, Coyron, Écrille, Maisod, Mérona, Moutonne, Onoz, Plaisia, Présilly, Sarrogna eta La Tour-du-Meix.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1479 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 9,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1411,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 743 gizon, 826 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Orgelet udalerrian 1.467 biztanle zeuden eta 766 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,92 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]
Udalerrian 434 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (237). Guraso bakarreko 50 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 267 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 91k seme-alaba bakarra zuten etxean, 60k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]
15 urte edo gehiago zituzten 1.363 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,4). 80 urte edo gehiagoko 199 biztanleetatik 126 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 73 kolektibitateren batean.[9]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 23,8 ezkongabeak ziren, % 11,2 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,6), erdi-mailako lanbideak (% 19,1), enplegatuak (% 17,1), eskulangileak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,6) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 35,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[9]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 933 etxebizitza zeuden. Horietatik 761 egoitza nagusi ziren, 107 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 65 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (664), eta apartamentuak gutxi ziren (256). Egoitza nagusietatik 476 beren jabearen bizilekuak ziren, 268 alokairuan zeuden, 86 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[10]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (238).[10]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (341). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (262 etxebizitzatan). 504 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 389 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 298tan bi edo gehiago.[10]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 856 biztanleetatik 686 aktibo ziren (% 80,1), horietako 633 lanean (% 73,9) eta 53 langabezian (aktiboen % 7,7).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
170 ez-aktibotik 56 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,9), 64 erretiraturik zeuden (% 37,6) eta 50 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,4).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 1.203 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 633 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.930 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 62,5, ez-soldatapekoen errenta % 4,7, langabezia-sariak % 2,1. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 149 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 11 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 5 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.[12]
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]
2000. urtean Orgelet udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 828 hektarea erabiltzen.[14]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , osasun-zentro 1 bat, botika 1 bat eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Orgelet udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 222 ikaslekin.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 2007ko ekainaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Orgelet », fiche climatologique. .
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

