Edukira joan

Orgelet

Orgelet
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
BarrutiLons-le-Sauniereko barrutia
Izen ofizialaOrgelet
Posta kodea39270
Geografia
Koordenatuak46°31′20″N 5°36′37″E / 46.5222°N 5.6103°E / 46.5222; 5.6103
Mapa
Azalera23,11 km²
Altitudea374 m, 653 m eta 488 m
MugakideakDompierre-sur-Mont, Chambéria, Chavéria, Coyron, Écrille, Maisod, Mérona, Moutonne, Onoz, Plaisia, Présilly, Sarrogna eta La Tour-du-Meix
Demografia
Biztanleria1.554 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 826 (%52,6) (%47,4) 743 alt_right
Dentsitatea67 bizt/km²
orgelet.com

Orgelet Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.554 biztanle zituen 23,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dompierre-sur-Mont, Chambéria, Chavéria, Coyron, Écrille, Maisod, Mérona, Moutonne, Onoz, Plaisia, Présilly, Sarrogna eta La Tour-du-Meix.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OrgeletOrgelet
Població amb 112 habitants (2000)Plaisia (2,0 km)
Població amb 69 habitants (2000)Écrille (2,3 km)
Població amb 206 habitants (2000)Chavéria (3,7 km)
Població amb 110 habitants (2000)Moutonne (3,9 km)
Població amb 11 habitants (2000)Mérona (4,2 km)
Població amb 101 habitants (2000)Présilly (4,3 km)
Població amb 88 habitants (2000)Beffia (4,9 km)
Població amb 211 habitants (2000)Sarrogna (5,8 km)
Població amb 52 habitants (2000)Reithouse (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1479 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 9,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1411,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea12001500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 743 gizon, 826 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.67
 
95+
 
0.61
1.35
 
90-94
 
5.33
2.69
 
85-89
 
5.45
5.38
 
80-84
 
3.03
6.06
 
75-79
 
8.96
9.42
 
70-74
 
5.45
6.73
 
65-69
 
4.84
7.94
 
60-64
 
7.87
11.44
 
55-59
 
8.47
6.86
 
50-54
 
6.66
5.65
 
45-49
 
5.08
2.15
 
40-44
 
6.30
6.33
 
35-39
 
3.27
4.04
 
30-34
 
4.36
3.50
 
25-29
 
3.75
6.19
 
20-24
 
4.36
2.83
 
15-19
 
0.61
4.98
 
10-14
 
5.21
2.96
 
5-9
 
3.87
2.83
 
0-4
 
6.54
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Orgelet udalerrian 1.467 biztanle zeuden eta 766 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,92 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.467biztanle
766elkarbizitza-unitate
1,92lagun elkarbizitza-unitateko
434familia
Udalerria
% 19
% 31
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 434 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (237). Guraso bakarreko 50 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 267 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 91k seme-alaba bakarra zuten etxean, 60k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

237
146
50
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean267
Seme-alaba bat91
Bi seme-alaba60
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.363 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,4). 80 urte edo gehiagoko 199 biztanleetatik 126 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 73 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 20
40-54% 17
55-64% 28
65-79% 31
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 64
40-54% 69
55-64% 63
65-79% 65
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 23,8 ezkongabeak ziren, % 11,2 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 37,6
Ezkongabea% 23,8
Izatezko bikotean% 11,7
Alarguna% 11,2
Dibortziatuta% 9,0
PACS bidez lotuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,6), erdi-mailako lanbideak (% 19,1), enplegatuak (% 17,1), eskulangileak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,6) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 35,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[9]

Udalerria
% 19
% 17
% 11
% 40
Jura
% 16
% 13
% 18
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 933 etxebizitza zeuden. Horietatik 761 egoitza nagusi ziren, 107 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 65 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (664), eta apartamentuak gutxi ziren (256). Egoitza nagusietatik 476 beren jabearen bizilekuak ziren, 268 alokairuan zeuden, 86 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[10]

933etxebizitza
761egoitza nagusi
664etxe
256apartamentu

Etxebizitza multzoa

761
107
Egoitza nagusia (761)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (107)Hutsik (65)

Etxe mota

664
256
Etxea (664)Apartamentua (256)

Jabetza egoera

476
268
86
Jabeak (476)Alokairuan (268)HLM (86)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (238).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik142
1919-194550
1946-1970157
1971-1990238
1991-2005111
2006-202055

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (341). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (262 etxebizitzatan). 504 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 389 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 298tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela18
2 gela72
3 gela141
4 gela189
5 gela edo gehiago341

Berogailu mota

234
262
213
Gas sarea (15)Fuel-olioa (234)Elektrizitatea (262)Gas botila (37)Bestelakoak (213)

Aparkalekua eta ibilgailuak

504aparkalekua
389ibilgailu 1
298ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 856 biztanleetatik 686 aktibo ziren (% 80,1), horietako 633 lanean (% 73,9) eta 53 langabezian (aktiboen % 7,7).

85615-64 urteko biztanle
% 80,1aktibo
% 73,9lanean
% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,2
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 63,3
Gizonak% 79,6
Emakumeak% 80,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,1
BEPC, brebeta% 9,5
CAP-BEP% 7,3
Batxilergoa% 5,4
Goi-mailako +2% 3,8
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 3,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

170 ez-aktibotik 56 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,9), 64 erretiraturik zeuden (% 37,6) eta 50 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,4).

Ez-aktiboak

% 33
% 38
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 36
% 28
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.203 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 633 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.203enplegu udalerrian
% 89,3soldatapeko
% 10,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.930 eurokoa zen.

25.930 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.090 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 149 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 11 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 5 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.[12]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Orgelet udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 828 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , osasun-zentro 1 bat, botika 1 bat eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Orgelet udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 222 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 2007ko ekainaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Orgelet », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]