Edukira joan

Omps

Omps
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiAurillaceko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Mamet-la-Salvetat
Izen ofizialaOmps
Posta kodea15290
Geografia
Koordenatuak44°52′41″N 2°16′34″E / 44.8781°N 2.2761°E / 44.8781; 2.2761
Mapa
Azalera12,62 km²
Altitudea517 m, 723 m eta 630 m
MugakideakSaint-Mamet-la-Salvetat eta Le Rouget-Pers
Demografia
Biztanleria314 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 153 (%48,4) (%51,6) 163 alt_right
Dentsitatea25 bizt/km²
omps.fr

Omps (frantsesez eta ofizialki: Omps) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 314 biztanle zituen 12,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Mamet-la-Salvetat eta Le Rouget-Pers.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OmpsOmps
Població amb 295 habitants (2000)Pers (3,3 km)
Població amb 964 habitants (2000)Le Rouget (4,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 5,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1295 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aurillac udalerrian dago, 11,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1134,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2002503003504004505005501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 163 gizon, 153 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
3.07
 
85-89
 
6.54
0.00
 
80-84
 
0.00
6.13
 
75-79
 
0.00
6.13
 
70-74
 
9.80
9.20
 
65-69
 
0.00
6.13
 
60-64
 
6.54
15.34
 
55-59
 
13.07
0.00
 
50-54
 
16.99
6.13
 
45-49
 
6.54
6.13
 
40-44
 
3.27
6.13
 
35-39
 
10.46
6.13
 
30-34
 
0.00
3.07
 
25-29
 
6.54
3.07
 
20-24
 
3.27
6.75
 
15-19
 
3.27
6.75
 
10-14
 
3.27
9.82
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
10.46
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Omps udalerrian 314 biztanle zeuden eta 136 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 30 kide bakarrekoak ziren, 50 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 36 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

314biztanle
136elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
101familia
36Bikotea seme-alabekin
50Bikotea seme-alabarik gabe etxean
15Guraso bakarrekoak
30Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 101 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (50). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 65 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

50
36
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 179 etxebizitza zeuden. Horietatik 134 egoitza nagusi ziren, 21 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (174), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 116 beren jabearen bizilekuak ziren, 16 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

179etxebizitza
134egoitza nagusi
174etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

134
21
24
Egoitza nagusia (134)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (21)Hutsik (24)

Etxe mota

174
Etxea (174)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

116
16
Jabeak (116)Alokairuan (16)HLM (4)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik35
1919-19458
1946-197010
1971-199020
1991-200530
2006-202027

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (66). 75 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 110 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 52 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 79tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela5
3 gela16
4 gela46
5 gela edo gehiago66

Berogailu mota

26
30
75
Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (30)Gas botila (3)Bestelakoak (75)

Aparkalekua eta ibilgailuak

110aparkalekua
52ibilgailu 1
79ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 206 biztanleetatik 162 aktibo ziren (% 78,6), horietako 154 lanean (% 74,8) eta 8 langabezian (aktiboen % 4,9).

20615-64 urteko biztanle
% 78,6aktibo
% 74,8lanean
% 4,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,0
25-54 urte% 94,6
55-64 urte% 62,5
Gizonak% 76,2
Emakumeak% 79,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 66,7
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 2,0
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 7,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

45 ez-aktibotik 13 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,9), 18 erretiraturik zeuden (% 40,0) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,9).

Ez-aktiboak

% 29
% 40
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 9
% 41
% 19
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 95 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 154 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

95enplegu udalerrian
% 68,4soldatapeko
% 31,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.530 eurokoa zen.

22.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 zurgina.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.[13]

2000. urtean Omps udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 988 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1945ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aurillac », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]