Edukira joan

Matour

Wikipedia, Entziklopedia askea
Matour
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
BarrutiMâconeko barrutia
Kantonamenducanton of Matour
Izen ofizialaMatour
Posta kodea71520
Geografia
Koordenatuak46°18′26″N 4°28′58″E / 46.3072°N 4.4828°E / 46.3072; 4.4828
Mapa
Azalera27,99 km²
Altitudea328 m, 757 m eta 503 m
MugakideakDompierre-les-Ormes, Aigueperse, Saint-Bonnet-des-Bruyères, Gibles, Montmelard, Saint-Pierre-le-Vieux eta Trambly
Demografia
Biztanleria1.161 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 633 (%54,6) (%45,4) 526 alt_right
Dentsitatea41 bizt/km²
matour.fr

Matour Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.161 biztanle zituen 28 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Dompierre-les-Ormes, Aigueperse, Saint-Bonnet-des-Bruyères, Gibles, Montmelard, Saint-Pierre-le-Vieux eta Trambly.

Mapa
Matour eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MatourMatour
Població amb 398 habitants (2000)Trambly (4,6 km)
Població amb 246 habitants (2000)Aigueperse (5,0 km)
Població amb 316 habitants (2000)Montmelard (6,1 km)
Població amb 105 habitants (2000)Trades (6,9 km)
Població amb 166 habitants (2000)Châtenay (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 962 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1029,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 526 gizon, 633 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.58
2.85
 
85-89
 
2.37
3.80
 
80-84
 
2.37
4.75
 
75-79
 
4.58
4.75
 
70-74
 
9.32
4.75
 
65-69
 
10.90
6.65
 
60-64
 
3.79
6.65
 
55-59
 
6.32
7.60
 
50-54
 
11.06
6.84
 
45-49
 
3.16
6.65
 
40-44
 
7.27
3.80
 
35-39
 
4.11
5.89
 
30-34
 
2.37
5.70
 
25-29
 
3.95
3.80
 
20-24
 
1.58
9.70
 
15-19
 
6.48
6.84
 
10-14
 
9.79
4.94
 
5-9
 
6.48
3.99
 
0-4
 
2.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Matour udalerrian 1.161 biztanle zeuden eta 555 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,09 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.161biztanle
555elkarbizitza-unitate
2,09lagun elkarbizitza-unitateko
333familia
Udalerria
% 19
% 28
% 12
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 333 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (156). Guraso bakarreko 71 familietatik 56etan ama zen guraso bakarra. 167 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 76k seme-alaba bakarra zuten etxean, 56k bi, eta 35k hiru edo gehiago.[9]

156
106
71
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean167
Seme-alaba bat76
Bi seme-alaba56
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 952 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 54,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,5).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 15
40-54% 14
55-64% 27
65-79% 29
80 +% 54
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 69
40-54% 71
55-64% 71
65-79% 71
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,9 izatezko bikotean eta % 7,1 PACS bidez lotuta). % 22,3 ezkongabeak ziren, % 8,7 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,2
Ezkongabea% 22,3
Izatezko bikotean% 11,9
Alarguna% 8,7
PACS bidez lotuta% 7,1
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,1), eskulangileak (% 19,1), enplegatuak (% 16,4), erdi-mailako lanbideak (% 9,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,1) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[9]

Udalerria
% 9
% 16
% 19
% 39
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 725 etxebizitza zeuden. Horietatik 552 egoitza nagusi ziren, 116 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 57 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (583), eta apartamentuak gutxi ziren (121). Egoitza nagusietatik 369 beren jabearen bizilekuak ziren, 177 alokairuan zeuden, 65 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

725etxebizitza
552egoitza nagusi
583etxe
121apartamentu

Etxebizitza multzoa

552
116
Egoitza nagusia (552)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (116)Hutsik (57)

Etxe mota

583
121
Etxea (583)Apartamentua (121)

Jabetza egoera

369
177
65
Jabeak (369)Alokairuan (177)HLM (65)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (137).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik137
1919-194548
1946-197055
1971-1990126
1991-200586
2006-202078

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (247). 240 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 389 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 271 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 217tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela20
2 gela40
3 gela92
4 gela153
5 gela edo gehiago247

Berogailu mota

104
163
240
Gas sarea (35)Fuel-olioa (104)Elektrizitatea (163)Gas botila (10)Bestelakoak (240)

Aparkalekua eta ibilgailuak

389aparkalekua
271ibilgailu 1
217ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 623 biztanleetatik 480 aktibo ziren (% 77,0), horietako 442 lanean (% 70,9) eta 38 langabezian (aktiboen % 7,9).

62315-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 70,9lanean
% 7,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,1
25-54 urte% 93,2
55-64 urte% 61,6
Gizonak% 78,3
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,0
BEPC, brebeta% 8,3
CAP-BEP% 10,8
Batxilergoa% 7,1
Goi-mailako +2% 3,1
Goi-mailako +3/4% 1,8
Goi-mailako +5% 3,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

143 ez-aktibotik 58 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,6), 46 erretiraturik zeuden (% 32,2) eta 39 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,3).

Ez-aktiboak

% 41
% 32
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 20
% 27
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 417 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 442 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

417enplegu udalerrian
% 77,2soldatapeko
% 22,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.390 eurokoa zen.

23.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 662 ziren, horien artean 494 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 494 pertsona aktiboetatik 463 lanean zeuden (240 gizon eta 223 emakume) eta 31 langabezian zeuden (18 gizon eta 13 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 73 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Matour udalerrian 466 unitate fiskal zeuden, 1.069 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.484 euro zen.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 61 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 4 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.[14]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.[15]

2000. urtean Matour udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.386 hektarea erabiltzen.[16]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Matour udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 235 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko otsailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Matour_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  12. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  16. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Matour&oldid=11329187"(e)tik eskuratuta