Julián Ruiz Gabiña
| Julián Ruiz Gabiña | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Las Carreras, 1890eko abuztuaren 9a |
| Herrialdea |  Bizkaia, Euskal Herria |
| Heriotza | Barakaldo, 1977ko abuztuaren 3a (86 urte) |
| Heriotza modua | berezko heriotza: minbizia |
| Familia | |
| Ezkontidea(k) | Dolores Ibarruri (1916 - 1933) |
| Seme-alabak | ikusi
|
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | gaztelania |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | politikaria eta meatzaria |
Julián Ruiz Gabiña (Las Carreras, 1890eko abuztuaren 9a - Barakaldo, 1977ko abuztuaren 3a) bizkaitar meatze-buruzagia eta politikaria izan zen.[1] Dolores Ibarruri Pasionariaren senarra izan zen.
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Julián Ruiz Gabiña 1890eko abuztuaren 9an jaio zen Somorrostro haraneko Las Carreras herri txikian. Meatzarien familia bateko kidea zen. Bederatzi urterekin meategietan hasi zen lanean, laguntzaile gisa, trasteak garraiatzen eta meatzariei ura edo janaria eramaten. Hamabost urterekin bere lehen greban parte hartu zuen. Handik gutxira atxilotu zuten, eta hogei urterekin, 1910 inguruan, espetxeratu zuten lehen aldiz. 1910eko meatze-protestetan eta 1917ko greba orokorrean nabarmendu zen.
Gabiña 1916an ezkondu zen Pasionariarekin. Dolores Ibarrurik eta Julian Ruizek sei seme-alaba izan zituzten. Bikotea hamabost urtez bizi izan zen — 1931 arte, gutxi gorabehera —, baina Julian beti izan zen, ofizialki, Pasionariaren senarra, eta berak animatu zuen idaztera eta gatazka politikoan parte hartzera.
1933an Ibarruritik banandu zen. Haustura PCEren Batzorde Zentralerako izendatu zutenetik zegoen iragarrita, 1930eko amaieran, euskal militanteen ordezkari gisa. 1931. urtean, Dolores Ibárruri Madrilera joan zen eta Mundo Obrero egunkarian kolaboratu zuen, José Bullejosen aginduetara. 1933an sortu berria zen Emakume Antifaxisten Elkarteko lehendakaria izan zen.
Ezkontza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Julián Ruiz Gabiña elizaz ezkondu zen 1916ko otsailaren 16an, asteazkena, bera baino bost urte gazteagoa zen Dolores Ibarruri gaztearekin. Ezkondu ondoren, Muskizera joan ziren, familiarengandik gertu. Dolores Ibarrurirekin hamazazpi urteko ezkontza eta sei seme-alaba partekatu zituen (Ester, Rubén, Amagoia, Azucena, Amaya eta Eva). Gabiñak sartu zuen Dolores Ibarruri katoliko sutsua ideario marxistan.[2] Irakurzalea izanik, Doloresek «langile-klasearen askapenaren» alde borrokatzeko tresna ideologiko egokitzat hartu zuen doktrina marxista, eta «El Minero Vizcaíno» edo «El Comunista» bezalako argitalpenetarako lehen artikuluekin kolaboratu zuen. 1917ko greba orokorrean parte hartu zuen senarrarekin. Somorrostroko elkarte sozialistaren barruan, PSOEren zatiketa komunistan lagundu zion, 1919an; 1920an, Espainiako Alderdi Komunistaren sorreran parte hartu zuen, eta, geroago, Espainiako Langile Alderdi Komunistaren eta PCEren sorreran.
Gabiñak eta Ibárrurik sei seme-alaba izan zituzten: Ester (1916-1919), Rubén (1920-1942), Stalingradoko guduan, 1942ko irailaren 14an, Armada Gorriko teniente gisa hil zena;[3] Amagoia, Azucena eta Amaya[4] (azken horiek 1923an jaio ziren, eta horietatik Amagoia jaio eta gutxira hil zen, eta Azucena bi urtera) eta Eva (1928; hiru hilabetera hil zen).
Banandu ondoren, Julián Ruizek zera adierazi zuen: «Nik emaztea galtzen dut, baina alderdiak buruzagi bat irabazten du».[1]
Gerra Zibila eta erbestea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gerra Zibilean Iparraldeko Armadako komisario politiko gisa borrokatu ondoren, Gabiñak erbesteratu egin behar izan zuen. Bartzelonatik, ehunka mila espainiarrekin batera, Frantziako muga-pasabideetara joan zen, errepresio frankistatik ihesi. Frantziako gobernuak, Édouard Daladier buru zuela, nazioarteko iritziak behartu zuen eta sarrera masiboa baimendu behar izan zuen 1939ko otsailaren 5ean. Errefuxiatu gehienak kontzentrazio-esparruetan sartu zituzten. Manuel Grossi "Manolé"ren testigantzari esker, badakigu Julián Ruiz Gabiña Brameko kontzentrazio-esparruan egon zela berarekin, Aude departamenduan.[5]
Frantziako kontzentrazio-esparruetatik igaro ondoren, SESBen amaitu zuen, eta Errusiako hiriburuan biziraun zuen, espainiar komunitatearekin batera. Iturri batzuen arabera, Errusiako herri galdu bateko lantegi bateko atezain gisa lan egin zuen.
Etapa amaiera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1972ko azaroan Iberiar Penintsulara itzuli zen eta jaiterrian bizi izan zen.[6] Gabiña Barakaldoko Gurutzetako ospitalean hil zen 1977ko abuztuaren 3an, 86 urte zituela, hamabost egun lehenago aurkitu zioten tumore baten ondorioz, belaunean ebakuntza egin baitzioten. Bere ehorzketa abuztuaren 5ean izan zen, ostirala, Muskizko hilerrian eta bertan izan ziren Dolores Ibarruri diputatu komunista eta bere alaba Amaya, SESBen bizi zena.[1]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 (Gaztelaniaz) Cruz, Juan. (1977/08/05). «Ha fallecido en Baracaldo Julián Ruiz, marido de Pasionaria» El País.
- ↑ (Gaztelaniaz) Argüelles, José Luis. (2010/12/26). «El último amor de Pasionaria» La Nueva España.
- ↑ Francisco Antón, el amor vengado de la Pasionaria, en el diario ABC, 8 de noviembre de 2014.
- ↑ Los brigadistas internacionales agradecen el "cariño" que les brinda España en el 70 aniversario de su creación, Europa Press, 9 de octubre de 2006.
- ↑ El marido de Dolores Ibárruri, "Acebedo"
- ↑ La Vanguardia Española, 7 de noviembre de 1972
Datuak: Q31108507
